Кіріспе
Австралиялық көпұлтты корпорация. Orica Limited – Австралияда орналасқан көпұлтты корпорация, ол әлемдегі ең ірі коммерциялық жарылғыш заттар мен жарылыс жүйелерін тау-кен, карьерлік, мұнай және газ және құрылыс салаларына жеткізіп, алтын өндіру үшін натрий цианидін және тау-кен және туннельдеу жұмыстарындағы жер тіреу қызметтерін ұсынатын мамандандырылған компания. Orica компаниясында шамамен 15 000 қызметкер мен мердігер жұмыс істейді, олар 100-ден астам елдегі клиенттерге қызмет көрсетеді. Orica Австралия қор биржасында тіркелген. Соңғы жылдары компания бірқатар ауыр өнеркәсіптік апаттар мен қаза тағдырларына ұшырады.
Тарих
1874 жылы «Жонс, Скотт және Ко» деген атпен құрылған, Виктория алтын асыру кезеңінде жарылғыш заттармен қамтамасыз еткен компанияны «Nobel Industries» сатып алды. Кейін «Нобель» бірнеше британдық химия өндірушілерімен бірігіп, «Империялық химия өнеркәсібін» (Imperial Chemical Industries) құрды. 1928 жылы Австралия және Жаңа Зеландияның «Империялық химия өнеркәсібі» (ICIANZ) құрылып, Австралия және Жаңа Зеландиядағы барлық мүдделерін сатып алу және үйлестіру мақсатында жұмыс істеді. 1997 жылдың шілдесінде «Imperial Chemical Industries» компаниясының 62,4 пайызын сатқаннан кейін «ICI Australia» тәуелсіз Австралия компаниясы болып қайта құрылды. «ICI Australia» атын өзгертуге міндетті болды және 1998 жылдың 2 ақпанында «Orica» деп қайта аталды. 2010 жылы «Orica» «Dulux» компаниясын бөліп шығарды, содан кейін компания тау-кен, құрылыс және инфрақұрылым салаларына қызмет көрсетуге бағытталды. 2014 жылдың қарашасында «Orica» химия бизнесін «Blackstone Group» компаниясына сатты. Сату 2015 жылдың 2 наурызында аяқталды және химия бизнесі қазір «Ixom» деген атпен жұмыс істейді.
Қаржылық нәтиже
2016 жылы Orica-ның кірісі 5,1 млрд AUD құрады, ал 2016 жылдың 30 қыркүйегінде аяқталған жылдық толық есеп бойынша Orica акционерлеріне тиесілі салықтан кейінгі заңды таза пайда (NPAT) 343 миллион долларды құрады.
Тұрақтылық
Orica Dow Jones тұрақтылық индексінің, Австралия SAM тұрақтылық индексінің (AuSSI) және FTSE4Good индексінің мүшесі. Бұл индекстер тұрақты компаниялар мен қорларға инвестиция жасаудағы нәтижелерді бағалау үшін өлшемшарттарды ұсынады. Orica жыл сайынғы тұрақтылық есебін жариялайды, онда маңызды тұрақтылық көрсеткіштері бойынша көрсетілген нәтижелер баяндалады. 2014 жылы Orica табиғи капиталды бөліп қарау саласындағы әлемдік лидер ретінде танылды, бұл ұйымдардың қаржылық өсуді абсолютті экологиялық әсерді азайту арқылы, кірісті арттыруға байланысты "бөліп қарау" мүмкіндігін көрсетеді.
Жарылыс
Orica – тау-кен, карьер, мұнай және газ, сондай-ақ құрылыс салаларына коммерциялық жарылғыш заттар мен жарылыс жүйелерін жеткізетін әлемдегі ірі компаниялардың бірі.
Бас кеңсесі
Бір кезде Австралияның ең биік ғимараты болған, компания штаб-пәтері Орика үйі, Шығыс Мельбурнда орналасқан. 1950 жылдары Австралиядағы ең биік ғимарат есебінде танымал болды және Австралия қалаларындағы алғашқы көп қабатты ғимараттардың бірі болды.
Қалжыңдау туралы жанжал
2015 жылдың наурыз айында сол кездегі бас директор Иан Смит әйел қызметкерді қатыгездікке салуы салдарынан қызметтен алынды. Смит бас директор болып тұрған кезеңде ұйымның жоғары деңгейдегі басшыларының бір бөлігі басқа компанияларға өтті. 2015 жылы Алберто Кальдерон Иан Смиттің орнына келді және 2020 жылға дейін басқарды. Иан Смит кеткеннен кейін Orica-ның кірісі күрт төмендеді, сондай-ақ бірнеше ерекше шығындар туды. Осы кезеңде атқарушы басшылық құрамында да үлкен алмасу болды.
Ботаникалық су деңгейіндегі органохлорлар
2005 жылы ICI компаниясының көп жылдар бойы хлорлы еріткіштерді өндіруі нәтижесінде Сиднейдің шығыс жаққа орналасқан, Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы жоғары сапалы құмды су қоймасының айтарлықтай ластануына алып келді. Бұрынғы ICI учаскесі маңындағы жер асты суларында табылған негізгі химиялық ластаушы – EDC (1,2 дихлорэтан), ол тұрақты органикалық ластаушы және ПВХ өндірісінің қосалқы өнімі. Орика компаниясы бұл ластануды тоқтату және Ботани индустриялық паркіне жоғары сапалы өнеркәсіптік су жеткізу мақсатында 167 миллион австралиялық долларына Жер Асты Суларын Тазарту Құрылысын (GTP) салған. Ориканың GTP өндіретін су Сиднейдің ішуге жарамды суын күніне шамамен (Сиднейдің су талабының шамамен 0,5%) үнемдейді. Аймақтағы тұрғындарға жер асты суларын пайдалануға тыйым салынды. 2012 жылы Орика компаниясы GTP-нің 30 жылдық жобалық қызмет мерзімінің жеті жылын қамтығанын бағалады.
Күкіртті ағыту, 2011
Ботаника химия зауыты 2011 жылдың 27 қыркүйегінде атмосфераға сынап буын шығарды, экологиялық стандарттарды тоғыз сағат бойы сақталмады. Банксмидоу тұрғындарына жақын орналасқан ауа сарқымасы сынап буын анықтады және Қоршаған орта және мұра басқармасы (OEH) хабарланды.
2012 жылғы сынап ағыны
2012 жылдың 17 қаңтарында Orica компаниясы Port Botany зауытында сынаптың ағып кеткенін хабарлады, бұл 2011 жылдың тамызынан бері екінші сынап оқиғасы болды. Қоршаған орта ауасынан алынған бірнеше сынамада EPA сынап деңгейін тіркеді; бұл реттеуші шекті деңгейден екі еседен астам. Ағып кету 2011 жылдың желтоқсанында болған, ал Orica компаниясы бұл оқиға туралы билік органдарына келесі айға дейін хабарламаған. Бұзушылық орын алған жер – компанияның автотұрақтарындағы қалдықтарды қайта өңдеу жобасындағы жылу десорбциялық шахтасы, ол бұзушылық болған кезде жабылды. Жаңа Оңтүстік Уэльс қоршаған ортаны қорғау басқармасы бұл оқиғаның Orica компаниясының Ботаникадағы Beauchamp Road көшесіндегі басқа зауытында қыркүйек айында болған сынап эмиссиясының бұзылуымен байланысты еместігін мәлімдеді.
Цианидті ағызу, 2012 жыл
2012 жылдың 8 маусымында Квинсленд аймақтық қоршаған орта және ғылым департаменті Гладстоун қалалық сотында Орика компаниясына қарсы сот процесін бастады. Компанияға Глэдстон портына цианид ағып кетуіне байланысты 279 қылмыстық іс бойынша айып тағылды. Үкімет 2012 жылдың қаңтар және ақпан айларында Орика компаниясының Глэдстон портына цианидтің жоғары концентрациясы бар сарқынды суды шығарғанын мәлімдеді. "Айыптаулар компанияның Қоршаған орта департаментін хабардар етпеуімен байланысты. Бұл айыптаулар қоршаған ортаға тікелей зиян келтірумен емес, шарттарды бұзумен байланысты".
Кораганг, Жаңа Оңтүстік Уэльс
2011 жылдың тамыз және желтоқсан айларында Австралияда Orica компаниясының алты ірі химиялық оқиғасы немесе ағып кетуі болды. Біріншісі – Стоктон маңындағы аммоний нитраты зауытынан гексавалентті хромның ағып шығуы, ол 70 үй шаруашылығына әсер етті; екіншісі – Ньюкасл қаласының Хантер өзеніне сынаптың шығарылуы; үшіншісі – Ботаникадағы зауытынан сынап буларының шығуы; төртіншісі – Курагангтағы зауытынан аммиактың ағып шығуы; бесіншісі – Кураганг аралындағы зауытында аммоний нитратының ағып шығуы, қайта ашылуға рұқсат берілгеннен кейін бір күн өткен соң; ал алтыншы оқиға – Порт Кембла зауытында күкірт қышқылының ағып шығуы. Төртінші ағып кету жаңа Уэльс штатының үкіметінің тергеуін және қоғамдық тыңдауды қозғады, сондай-ақ Кураганг аралы зауыты уақытша жабылды. Orica зауытынан шамамен белгілі бір мөлшерде гексавалентті хром шығарылды, ал тағы да бір мөлшерде Стоктон ауданында тарады. Зауыттағы шамамен 20 жұмыскер, сондай-ақ Стоктон қаласындағы 70 үй бұл оқиғадан зардап шекті. Orica оқиға болғаннан кейін 16 сағат өткен соң ғана мемлекеттік органдарға хабарлады, ал тұрғындарға үш күн бойы ресми түрде хабарланбады. 2011 жылғы 11 тамыздағы Алдын алу туралы ескертуге сәйкес, OEH Кураганг аралындағы аммиак зауытын жапты. Гексавалентті хромның ағып шығуы Жаңа Оңтүстік Уэльс Парламентінің Жоғарғы Палатасының 2012 жылғы ақпан айында аяқталған тергеуінің тақырыбы болды.
Хантер өзеніндегі мырыш ағыны, 2011 жыл
2011 жылғы 19 тамызда сағат 15:00-де Кораганг аралындағы химиялық зауытынан Хантер өзеніне жоғары концентрациялы мышьяк құрамындағы ағынды су ағып шықты. Мышьяк 1993 жылдан бері осы учаскеде қолданылмаған, бірақ бір апта бұрын алты валентті хромды тазарту жұмыстары кезінде, ескі мышьяк шөгінділері сақтау тоғаншасына ағып, содан Хантер өзеніне құйылды. Мышьяк концентрациясы литрге 0,067 миллиграммға жететіні бағаланды, бұл лицензиялық нормадан асып түседі. О'Фаррелл: "Отбасылардың қауіпсіздігіне және жергілікті қоршаған ортаға төнетін қауіптерден қайғыға қалғанын көруге шыдамым жетпейді", - деді. Ағызуды өрт сөндірушілер анықтады, олар газдың шығуынан зардап шеккен екі теміржол қызметкерін ауруханаға жеткізгеннен кейін дабыл салды. Химиялық зауыттағы аммиак газының ағызуын жою үшін алты өрт сөндіру бөлімі және қауіпті химиялық заттар бөлімі шақырылды. Орика компаниясы бастапқыда ағызудың халық денсаулығына қауіп төндірмейтінін мәлімдесе де, бұл оқиға Қоршаған ортаны қорғау басқармасы Кораганг аралындағы зауыттың бір бөлігін қайта ашуға рұқсат бергеннен кейін бір күн өткен соң болды. Жергілікті тұрғындар компанияны уақтылы түрде хабарламағаны үшін сынап, зауыттың жабық күйінде қалуын талап етті.
Сутек үйіндісі өртенуі, 2012 жыл
2012 жылдың 8 қаңтарында найзағай соққаннан электр стансасынан шыққан сутек тұтанды. Сутек бағанасынан адам бойынан асып түсетін жалын шығып, жергілікті тұрғындар оны билік органдарына хабарлады.
Күкірт қышқылының ағып кетуі, 2011 жыл
2011 жылдың 16 желтоқсанында химиялық зауытта шамамен бірнеше тонна концентрленген күкірт қышқылы төгілді. Ағып шығудың себебі кемеден жағаға созылған құбырдағы тесік болуы мүмкін деп күдіктелді. Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының қоршаған ортаны қорғау агенттігінің бас бақылаушысы Марк Гиффорд Орика компаниясымен байланысты туындап жатқан оқиғаларға алаңдаушылық білдірді.
Жарылыс, 2007 жыл
2007 жылдың 10 қыркүйегінде Мексиканың Коахуила штатында пикап пен жүк көлігінің соқтығысуынан болған жарылыс салдарынан 28 адам қаза тауып, 250-ден астам адам жарақат алды. Жүк көлігі Монклова және Куатро-Сиенегас қалаларының жанынан өтетін кезеңде "Орика" компаниясымен шарттық негізде шамамен 25 тонна динамит тасымалдаған. Қаза тапқандар мен жарақат алғандардың нақты саны дереккөздерге қарай әртүрлі. "Орика" компаниясының сайтында 2007 жылы барлығы 28 адамның қаза болғаны – бір қызметкер және 27 мердігер/азаматтар деп көрсетілген.