Кіріспе

Болоньядағы теміржол вокзалы, Италия

Болонья Centrale – Италияның Болонья қаласындағы басты теміржол вокзалы. Вокзал қала орталығының солтүстік жиегінде орналасқан. Ол 2008 жылдың 13 желтоқсанында ашылған Милан-Болонья жоғары жылдамдықты теміржол желісінің оңтүстік ұшында және Болонья мен Флоренция арасындағы үш желінің солтүстік ұшында орналасқан: Порретта Терме және Пистойя арқылы өтетін ескі Болонья-Флоренция желісі; 1934 жылдың 22 сәуірінде ашылған Прато арқылы өтетін Болонья-Флоренция Диреттиссима және 2009 жылдың 13 желтоқсанында қозғалысқа ашылған Болонья-Флоренция жоғары жылдамдықты теміржол желісі. Болонья Centrale Италияда жолаушылар ағыны бойынша бесінші орында (жыл сайын шамамен 58 миллион жолаушы). Дегенмен, ол Рим Термини вокзалымен бірге тәулігіне пойыз қозғалысының саны бойынша ең көп қозғалысқа ие (шамамен 800). Вокзал Болонья Гульельмо Маркони әуежайымен Маркони Экспресі арқылы байланысады, бұл 2020 жылдың 18 қарашасында іске қосылған тікелей монорельс желісі.

Станция

Станция кешенінде екі деңгейлі теміржол бар: Болонья Централе және Болонья Централе (AV) alta velocità (жоғары жылдамдық). Болонья Централе орталық бөлігінде жоғары жылдамдықты пойыздар (Милан-Болонья жоғары жылдамдықты желісінде ғана жүретін Frecciarossa пойыздарынан басқа), қалааралық және аймақтық пойыздар бар. Бұған қоса, екі топқа бөлінген қосымша жолдар бар: батыс жағында Милан немесе Веронадан келіп, Болонья Централеде аяқталатын аймақтық пойыздар үшін алты жол, ал шығыс жағында Прато, Анкона және Пескарадан келіп, Болонья Централеде аяқталатын аймақтық пойыздар үшін тағы алты жол бар.

Bologna Centrale (AV) (Болгония орталық)

2008 жылдың шілдесінде Andrea Maffei Architects, Arata Isozaki & Associates, Ove Arup & Partners және M + T & Partners компаниялары Милан мен Флоренция қалалары арасындағы жоғары жылдамдықты пойыздар үшін Bologna Centrale (AV) атты жаңа станцияны жобалау конкурсында жеңіске жетті. Ұсыныс халықаралық конкурстың қазылар алқасының төрағасы, архитектор Gae Aulenti, және конкурсты ұйыдастырушы Rete Ferroviaria Italiana компаниясы тарапынан таңдалды. Станция дизайнында жарық кеңінен қолданылған, көпірлі станцияның ішкі аулалары жарық ошағын құрайды. Станция ішінде төменгі қабаттарды көруге болады, ал аулалар үшін әртүрлі пішіндес терезелер жасалған. Жаңа, үш қабатты теміржол станциясы қолданыстағы станцияның астында салынды. Ол ұзын және кең, үш жер асты қабатынан тұрады. Бірінші қабатта тұрақ, жолаушыларды тасымалдау және түсіру алаңдары орналасқан. Екінші қабат – сауда галереясы. Ең төменгі қабатта 16-19 номерлі жолдардағы төрт жоғары жылдамдықты пойыз платформасы бар. Жер асты платформалары 2013 жылдың 9 маусымында жолаушыларға ашылды. Құрылысқа кедерлес болған төрт жер үсті жолының қалпына келтірілуімен бірге жобаның 2016 жылға дейін аяқталуы күтілуде. Жобаның күтілетін құны 340 миллион еуроны құрады. Бұл жоғары жылдамдықты станция жаяу өткелдер мен лифттер арқылы орталық бөлікке қосылған. Ауысуға кеткен уақыт жаяу жүріп шамамен 10 минутты құрайды.

Тарих

Алғашқы Болонья Централь станциясы 1859 жылы салынған, алайда оның тарихы нақты емес. Он екі жыл өткен соң, сол жерге жаңа станция салынды. Қазіргі станцияны жергілікті Клементина академиясында білім алған архитектор Гаэтано Ратти жобалап, салды. Неоклассикалық стильден шабыттанған станцияның ерекше 15 ғасырлық фасады тоғыз кіреберіс есігін ашады. Басты жолаушылар ғимараты Ренессанс дәуіріндегі флоренциялық сәулетті еске түсіреді. 1940 жылдарға дейін ғимараттың үстінде мәрмәр бағаналары бар сағат мұнарасы болған, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыста одақтастардың бомбалауы салдарынан мұнара зақымданып, қайта жаңартылмады. Алғашқы жоба бойынша ғимарат тіктөртбұрышты, екі жақты, сырты мәрмәрдан, іші болаттан жасалуы тиіс болған. Кейінірек жүргізілген кеңейту жұмыстары, мысалы 1926 жылы батысқа қарайғы платформалардың салынуы, станцияны кеңейтілген транзиттік станцияларға тән L пішініне келтірді. 1934 жылы шығыс жағында жаңа платформалар ашылуы станция құрылымында тағы бір өзгеріс жасады.

1980 жылғы террористік бомбалау

1980 жылы 2 тамызда сағат 10.25-те Болоньяның басты теміржол вокзалында ТНТ қоспасынан жасалған қолдан жасалған жарылғыш құрылғы (ЖЖҚ) жарылды. ЖЖҚ чемоданға салынып, вестибюльдегі қабырғаға жақын қойылған. Жарылыстан 85 адам қаза тауып, 200-ден астам адам жарақат алды. Бомба жарылған вокзалдың бөлігі қайта жаңартылды, бірақ шабуылдың құрбандарының есін сақтау үшін бастапқы төңкергіш сақталды, сондай-ақ басты қабырғадағы терең жарық та қалды. Бұл шабуыл Италияда «Strage di Bologna», Болонья трагедиясы деп те белгілі. Италия үкіметі шабуылға итальяндық неофашистік экстремистік топтарды айыптады, бірақ топ мұны жоққа шығарды және ешкім жауапкершілікті мойнына алмады. 15 жылдан кейін ресми тергеу шабуылды «Nuclei Armati Rivoluzionari» деп аталатын шағын неофашистік топтың жасағанын анықтады. Осы оқиғаға қатысты көптеген арнайы теориялар пайда болды, оның ішінде бұл террористік акт пен Itavia рейсі 870-нің жоғалуы арасындағы байланыс туралы болжамдар да бар.