Кіріспе

Биаксиалды нематик – үш ерекше оптикалық осьтері бар кеңістікте біртекті таралатын сұйық кристалдар. Бұл жай нематикпен салыстырылады, оның айналасында жүйе айналмалы симметрияны сақтайтын бір ғана басым ось болады. Биаксиалды нематиктің симметрия тобы – яғни үш өзара перпендикуляр осьтері және үш өзара перпендикуляр жазықтығы бар тікбұрышты дұрыс параллелепипедтің симметрия тобы. Оптикалық осьтермен сәйкес келетін координаттар жүйесінде биаксиалды нематиктің екінші реттік параметр тензоры мына түрде жазылады:

мұндағы – стандартты нематик скалярлық реттік параметр, ал – биаксиалдылықтың өлшемі. Термотропты биаксиалды нематик туралы алғашқы хабарлама 2004 жылы бумеранг пішіндес оксадиазол иілген ядролы мезогенге негізделген. Бұл қосылыстың биаксиалды нематик фазасы шамамен 200 °C температурада ғана пайда болады және оған дейін әлі анықталмаған смектик фазалары кездеседі. Сондай-ақ, бұл материал қарама-қарсы спиральдылығы бар хиральды домендерге бөліне алады. Мұның болуы үшін бумеранг пішіндес молекулалар спиральдік суперқұрылымға ие болады. Бір азо иілген ядролы мезогенде теориялық және модельдеу арқылы болжалғандай, бір осьті Nu фазасынан екі осьті нематик Nb мезофазасына термиялық өту байқалады. Бұл өту полярланушы оптикалық микроскопия арқылы Nu фазасынан қыздыру кезінде Шлирен текстурасының өзгеруі және жарық өткізгіштігінің жоғарылауы, ал рентгендік дифракция арқылы нематик рефлексиясының айырылуы ретінде көрінеді. Бұл өту төмен энергиялы екінші реттік өту болып табылады, сондықтан дифференциалдық сканерлеу калориметриясында анықталмайды. Бір осьті нематик фазасының позициялық реттік параметрі мезоген ұзындығының 0,75-тен 1,5 есесіне, ал екі осьті нематик фазасының 2-ден 3,3 есесіне тең. Биаксиалды нематикке жетудің тағы бір жолы – классикалық таяқша тәрізді мезогендер мен дискі тәрізді дискотикалық мезогендердің қоспаларын қолдану. Биаксиалды нематик фазасы таяқ-диск фазалық диаграммасындағы минимумнан төмен орналасқан деп күтіледі. Бір зерттеуде таяқшалар мен дискілердің араласатын жүйесі табылды, бірақ биаксиалды нематик фазасы әлі де анықталмай отыр.