Қағаз қоржылған сіріңке қорабының тарихы мен мәдениеті
Matchbook
Қағаз қоржылған сірник қаптамасы – сірниктерді сақтауға арналған, сыртқы бетіне сызықтар салынған ыңғайлы құрал. Тарихы, дизайны, жарнамалық маңызы туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шұңқырларды қоршап тұрған картон қалташасы
Paperboard folder enclosing a quantity of matches
Шұңқыр қорапшасы – шұңқырларды қоршап тұратын және сыртқы беті дөрекі соққыға арналған беті бар шағын картон қалташа (шұңқыр қаптамасы деп аталады). Қалташаны ашып, шұңқырларды пайдалану үшін жұлып алу керек, ал шұңқыр қорабында шұңқырлар ішкі лотка шашырап салынған. Шұңқыр қаптамасының сыртында көбінесе өндірушінің логотипі, жиі көркемдік безендірулер болады, немесе оны сататын немесе тарататын ұйымның жарнамалық құралы ретінде қолданылады. Шұңқыр қаптамаларын түрлі пішіндерде жасаудың қарапайымдығы оларды арзан жарнамалық зат немесе мерейтойлық сыйлық ретінде танымал етті. Шұңқыр қорапшаларын жасау 1940-1950 жылдары ең жоғары деңгейге жетті, содан кейін бір рет қолдануға болатын жаққыштар мен темекіге қарсы науқандардың пайда болуынан кейін азайды. Соңғы кезде шұңқыр қорапшалары, әсіресе жоғары деңгейдегі мейрамханаларда, «ретро» жарнамалық зат ретінде қайтадан танымал бола бастады. Қағаз шұңқырлар 1880 жылдары патенттелгенімен, алғашқы қағаз шұңқыр «қалташасы» 1892 жылдың қыркүйегінде Филадельфиялық патенттік адвокат Джошуа Пузидің патентімен қорғалған. Алайда, біз білетіндей шұңқыр қорапшасы бірнеше аптадан кейін Чарльз Боуман (Либан, Пенсильвания) патентімен қорғалды. Пузи Боуманның патентіне қарсылық білдірді, бірақ Боуманның патенті күшінде қалды. Пузи 1896 жылы өзінің патентін Diamond Match Trust компаниясына сатты және содан кейін компанияның патенттік адвокаты болып жұмыс істеді. Боуманның компаниясы, Либан, Пенсильвания штатындағы American Safety Head Match Company ұзаққа созылмады, ал Diamond Match Co. оның дизайнын өз өнімдеріне бейімдеп, қағаз шұңқыр қорапшаларын жаппай өндірушісі болды. Шұңқыр қораптарын, шұңқыр қаптамаларын, шұңқыр таңбаларын және шұңқырлармен байланысты басқа да заттарды жинау филлюмени деп аталады.
A matchbook is a small paperboard folder (known as a matchcover) enclosing a quantity of matches and having a coarse striking surface on the exterior. The folder is opened to access the matches, which are attached in a comb like arrangement and must be torn away before use in contrast to a matchbox where the matches are loosely packed in the interior tray. The exterior of the matchcover is usually imprinted with a producer's logo, often with artistic decorations, or serves as an advertising/promotional medium for the undertaking by which it is sold or given away. The ease of making matchcovers of different shapes also made them quite a popular cheap promotional item or anniversary souvenir. Manufacturing of matchbooks peaked during the 1940s and 1950s, then steadily declined because of the availability of disposable lighters and various anti smoking health campaigns. Recently, matchbooks have begun to regain some of their popularity as a "retro" advertising item, particularly in high end restaurants. Although paper matches were patented in the 1880s, an early paper match "folder" was patented in September 1892 by Philadelphia patent attorney Joshua Pusey. However, the matchbook as we know it was patented a few weeks later by Charles Bowman of Lebanon, Pennsylvania. Pusey challenged Bowman's patent, but Bowman's patent was upheld. Pusey sold his patent to the Diamond Match Trust in 1896 and then served as the company's patent attorney. Bowman's company, the American Safety Head Match Company of Lebanon, PA did not last long, and Diamond Match Co. adapted his design into their product, becoming the first mass producer of paper matchbooks. Collecting of matchboxes, matchbooks, match labels and other match related items is called phillumeny.
Жарық жабуы
"Шырақтағы" немесе "шұғыл кітабының" мұқабасы – шұғыл таяқшалары салынған "кітап" немесе "жинақ" сияқты картоннан жасалған жұқа жабын. Мұндай қаптамалар 1894 жылдан бері жарнама ретінде қолданылып келеді, бұл олар патенттелгеннен кейін екі жыл өткен соң болды. Содан бері коллекция жасауды ұнататын адамдарды қызықтырып келеді. Көптеген тарихшылар жарнама мақсатында алғаш рет шұғыл кітабын Мендельсон Операсы қолданғанын айтады. Олар 1893/94 жылдары Бингемтон Матч Компаниясы жасаған бос мұқабаларға қолмен жарнамалық ақпарат жазды. Операның бұл жаңашылдығынан шабыт алған Diamond Match сатушысы Генри Трауте өндірушілерге өз өнімдерін компаниясының шұғыл кітаптарында жарнамалауға ұсыныс жасады, оларды пайдаланушылардың күніне көп рет көретін нәрсе ретінде насихаттады. Жарнамалық шұғыл кітаптарға алғашқы тапсырыс берген компаниялардың қатарында Pabst сырасы, American Tobacco Company және Wrigley's шайнамалы икемі болды. Ол сондай-ақ клиенттерін жарнамалық зат ретінде шұғыл кітаптарды таратуға ынталандырды. Шұғыл кітаптарды жинаушылар филюменистер немесе "жарыққа құштарлар" деп аталады. Олардың арасында жергілікті дүкендер мен мейрамханалардан жиналған кішкентай жинақтары бар адамдар да, жүздеген түрлі тақырыптар бойынша мұқабаларын ұйымдастырған тұрақты коллекционерлер де бар. 2005 жылы The Rathkamp Matchcover Society (1941 жылдан бері хоббинің дауысы) қоғамында 20 елге тараған 1800-ден астам белсенді коллекционер тіркелген. Ең қымбат шұғыл кітабы 6000 АҚШ долларына бағаланып, 2015 жылдың 3 шілдесінде Кевин Соучер (АҚШ) АҚШ-тың Калифорния штатындағы Санта-Ана қаласында сатып алды. Бұл шұғыл кітап 1927 жылдың 14 маусымында өткен Чарльз Линдбергтің сирек кешкі ас мерекесіне арналған. Кітаптан төрт шұғыл таяқшасы жоқ, бірақ мұқабасы коллекциялық сапалы деп есептелетіндіктен, жағдайы өте жақсы. Хоббиде "Линдбергтің шұғыл кітаптары" деп белгілі болған бұл кітаптар капитан шенімен басылғандықтан, жойылған деп саналады. Әлемдік деңгейде танымал жетістігінен кейін Линдберг дереу полковникке дейін көтерілді. Нью-Йорктегі "Астор" қонақ үйінде оның құрметіне өткен кеште 200-ге жуық кітап таратылды. Соңғы санау бойынша, олардың шамамен 13-і сақталған.
A "matchcover", or "matchbook cover", is a thin cardboard covering that folds over match sticks in a "book" or "pack" of matches. Covers have been used as a form of advertising since 1894, two years after they were patented, and since then, have attracted people who enjoy the hobby of collecting. Many historians point to the Mendelson Opera as the first to use matchbooks for advertising purposes; they hand wrote their promotional information on blank matchbook covers made by the Binghamton Match Company between 1893/94. Inspired by the Opera's innovation, Diamond Match salesman Henry Traute began approaching manufacturers to advertise their products on his company's matches, promoting them as something that would be viewed by their users many times a day. Among the first companies to order advertising matchbooks were Pabst beer, American Tobacco Company and Wrigley's Chewing Gum. He also encouraged his customers to give away matchbooks as a promotional item. Collectors are known as phillumenists, or "lovers of light", and include people who have a shoe box or fish bowl filled with packs from local stores and restaurants, to serious collectors with covers organized in hundreds of different topics. In 2005, there were over 1800 active collectors in The Rathkamp Matchcover Society (The Voice of the Hobby Since 1941), spread over 20 countries worldwide. The most expensive matchbook cost $6,000 US dollars and was purchased by Kevin Saucier (USA) in Santa Ana, California, USA, on 3 July 2015. The matchbook was created for a rare Charles Lindbergh dinner celebration dated 14 June 1927. The matchbook is missing four matches but is otherwise in mint condition as the cover is generally considered the collectible grade. It is believed that "The Lindbergh Matchbooks" as they are known in the hobby were discarded as they were printed with the rank of Captain; with the world famous achievement Lindbergh was promptly promoted to Colonel. It is estimated 200 of these books were handed out at a dinner in his honor at the Astor Hotel in New York City. At last count there were about 13 known to exist.
Патенттер
АҚШ патенті 483,166, иілгіш сіріңке патенті, 27 қыркүйек 1892 жыл – екі сіріңке ұстағыштан тұратын жиынтық, жабылатын, бүгілетін қағаз сіріңке қаптамасымен көрсетілген.
US patent 483,166 Flexible Match patent, 27 September 1892 set of two match combs shown enclosed folding paper match cover.