Кіріспе

1897 жылғы Оскар Уайльдтың өлеңі. «Рединг түрмесінің балладасы» – Оскар Уайльдтың 1897 жылғы 19 мамырда Рединг түрмесінен босатылғаннан кейін Берневал-ле-Гранд пен Неапольде сүргінде жазған өлеңі. Уайльд 1895 жылы басқа ер адамдармен ұятсыз қарым-қатынас жасағаны үшін айыпталғандықтан екі жылға қамауға алынып, Рединг түрмесіне қамалды. Түрмеде отырған кезінде, 1896 жылғы 7 шілдеде, сейсенбі күні, аспанға тігіліп өлтіру оқиғасы болды. Чарльз Томас Вулдридж Корольдік атты әскерлерінің сарбазы болған. Ол сол жылдың басында Виндзор маңындағы Клеверде әйелі Лора Элленнің тамырын кесіп, сотталды. Ол өлім жазасына кесілгенде 30 жаста болды. Уайльд поэманы 1897 жылы жазды, оны Берневал-ле-Грандта бастап, Неапольде аяқтады. Поэма Вулдриджтің аспанға тігіліп өлтіруін баяндайды; ол объективті әңгіме айтудан тұтқындардың барлығымен символдық сәйкестендіруге ауысады. Өлеңде оларды соттаған заңдардың әділдігін бағалауға тырыспайды, керісінше, барлық сотталғандардың сезінетін жазаның қатыгездігін көрсетеді. Уайльд өлім жазасын алған адамды өзімен «Әр адам өзі сүйетін нәрсені өлтіреді» деген жолмен салыстырады. Уайльд та әйелі мен ұлдарынан айырылды. Ол халықтық баллада түрін қабылдады және оны Рейнольдс журналында жариялауды ұсынды, «өйткені ол қылмыстық әлемде кеңінен таралған – енді мен де солардың бірімін, алғаш рет менің құрбыларым оқиды – мен үшін жаңа тәжірибе». Аяқталған поэма Леонард Смитерс 1898 жылғы 13 ақпанда «C.3.3.» деген атпен жарияланды, бұл C блогының, 3 қабаттың, 3 камераның белгісі болды. Бұл Уайльдтың аты – сол кезде әйгілі болған – поэманың мұқабасында көрсетілмеуін қамтамасыз етті. 1899 жылғы маусымда 7-ші басылымға дейін C.3.3. –нің Уайльд екені кеңінен белгілі болған жоқ. 800 данадан тұратын алғашқы басылым бір апта ішінде сатылып бітті, ал Смитерс екінші басылымның тағы бір апта ішінде дайын болатынын хабарлады; ол 24 ақпанда 1000 данада басылып, жақсы сатылды. 99 нөмірленген данадан тұратын үшінші басылым, «автордың қолы қойылған», 4 наурызда басылды, сол күні 1200 қарапайым данадан тұратын төртінші басылым басылды. 1000 данадан тұратын бесінші басылым 17 наурызда, ал 1000 данадан тұратын алтыншы басылым 1898 жылғы 21 мамырда басылды. Осы уақытқа дейін кітаптың тақырыбында авторды тек C.3.3. деп көрсеткен, бірақ көптеген сыншылар және, әрине, нөмірленген және автографталған үшінші басылымды сатып алғандар Уайльдтің автор екенін білген, бірақ 1899 жылғы 23 маусымда басылған жетінші басылым автордың кім екенін ашты, C.3.3.-нің астына Оскар Уайльд есімін жақшалармен қоршап жазды. Бұл өлең оған өмір бойы аз ғана кіріс әкелді. Поэма 6 жолдан, 8 6 8 6 8 6 буыннан тұрады және ABCBDB рифмасы қолданылады. Кейбір строфалар 8 буынды жолдардың кейбіреулерінде немесе барлығында рифмаларды қамтиды. Бүкіл өлең 16, 13, 37, 23, 17 және 3 строфадан тұратын 6 атаусыз бөлімге топталған. 15, 7, 22 және 19 строфадан тұратын 4 бөлімге бөлінген және түпнұсқалық жобаға негізделген деген болжам бар, Роберт Росс редакциялаған Уайльд поэзиясының қайтыс болғаннан кейін шыққан басылымдарына енгізілген, «бүкіл поэманы ұзын деп тапқан оқырмандар мен тыңдаушылардың игілігі үшін».

Аудио өнімі

Поэма BBC радиосында бірнеше рет оқылды, оқығандардың ішінде 1963 жылы Ральф Ричардсон, 2005 жылы Сэмюэл Уэст және 2012 жылы Алекс Дженнингс болды. 1995 жылдың 9 қазанында BBC Radio 3 радиосы Лондонның Хаммерсмит қаласындағы Лирикалық театрынан поэманың тікелей эфирдегі орындалуын көрсетті. Оқығандар қатарында Иан МакКеллен, Стивен Фрай, Нил Теннант және Бетт Борн болды. Аудиокітаптарға Дональд Синден мен Саймон Кэллоудың оқулары енгізілген.

Музыка

Жак Иберттің алғашқы симфониялық туындысы "Рединг түрмесінің балладасы" (The Ballad of Reading Gaol) 1920 жылы жазылған.