Кіріспе

Британдық режиссер (1943–2021)

Джордж Тайсен Батлер (12 қазан 1943 – 21 қазан 2021) – британдық режиссер және фотограф, сондай-ақ театрлық деректі фильмнің пионері. Оның ең танымал фильмдерінің қатарында Арнольд Шварценеггерді көпшілікке таныстырған «Pumping Iron» (1977), сер Эрнест Шеклтонның Антарктидадағы аман қалу сағасын баяндайтын «The Endurance» фильмдері және оның досы Джон Керридің бейбітшілік қозғалысындағы жетекшілігі туралы «Жоғарғы ағысқа қарай: Джон Керридің ұзақ соғысы» (2004) фильмдері бар. Батлердің фильмдері жоғары көркемдік, білімдік және ойын-сауық құндылықтарының үйлесімімен ерекшеленеді, өйткені ол сапалы түсірілген деректі фильмдер көркем фильмдермен бәсекелесе алады деп сенді. Ұзақметражды деректі фильмдерінен бөлек, Батлер «Шаклтонның Антарктикадағы саяхаты» (2001) және «Марста саяхат» (2006) сияқты марапатталған IMAX фильмдерін де жасаған.

Ерте өмір

1943 жылғы 12 қазанда Англияның Честер қаласында туған Батлер Сомали, Кения және Ямайкада өсті. Ол Ямайкадағы Де Карререт колледжінде, Гротон мектебінде, Чапел-Хиллдегі Солтүстік Каролина университетінде білім алды және Холлинс колледжінен (қазіргі Холлинс университеті) магистр дәрежесін алды. Оның әкесі британдық армия офицері болған және Сандрингемде әскери оқудан өткен. Батлердің анасы Бостон элитасының әлеуметтік қайраткері болған. Вирджинияда Батлер Newsweek журналында тілші болып жұмыс істеді. Вьетнам соғысына қарсы шығып, ол VISTA (ішкі Бейбітшілік корпусы) еріктілер қатарына қосылды және Детройттың Солтүстік аймағындағы қалалық аймақта жұмыс істеді, онда ол сәтті қоғамдық газетті – The Oakland Lion-ды құрды. Бірнеше кітаптың авторы Батлер Дэвид Торнмен және бұрынғы мемлекеттік хатшы Джон Керримен бірлесіп, Вьетнам соғысына қатысқан ардагерлер туралы жоғары бағаланған «Жаңа сарбаз» (1971) кітабын жазды. 1972 жылы Life журналының тапсырмасы бойынша «Мистер Универс» чемпионаты туралы фоторепортаж жасау Батлерді бодибилдинг тақырыбында көркем деректі фильм түсіруге шабысдандырды; бұл қиын міндет болды, себебі ол потенциалды инвесторларды бодибилдерлер мен олардың австриялық акценті бар жұлдызы экранда көрерліктей екеніне көндіруде қиындықтарға тап болды. Соңында «Жез сорғылау» фильмі Арнольд Шварценеггерді таныстырып, бодибилдинг пен фитнес-индустрияны әлемге жариялады және классикалық фильмге айналды. «Жез сорғылау» фильмімен Джордж Батлер Нью-Гэмпширдегі Ақ таулар аталған White Mountain Films компаниясын құрды, ол сонда өз үйін салды. White Mountain Films коммерциялық тұрғыдан сәтті және сыншылар тарапынан жоғары бағаланған деректі фильмдерді жасады. Батлердің фильмдері Санденс, Теллурайд, Торонто, Ленинград және Фулл Фрейм сияқты фестивальдерде көрсетілді және «Жылдың үздік деректі фильмі» (2001, The Endurance, Ұлттық сын кеңесі), «Жылдың үздік деректі фильмі» (1990, In the Blood, IDA финалисі), Уитни биенналесі (2006, Going Upriver), «Жылдың үздік ғылыми фильмі» (2008, Roving Mars, Ұлттық ғылым академиясы) және «Экологиялық кинофестиваль» (2015, Tiger Tiger, ең үздік режиссер сыйлығы) сияқты марапаттарға ие болды.

Фотография

Батлердің фотосуреттері Time, Smithsonian, Vogue, Newsweek, Sports Illustrated, Vanity Fair және The New York Times сияқты көптеген маңызды басылымдарда жарияланды. Оның туындылары Нью-Йорктегі Халықаралық фотосурет орталығында жеке көрмеде көрсетілді, сондай-ақ елдің әртүрлі галереяларында, оның ішінде Детройт коллекциясында да қойылды. Бұған қоса, Батлер Арнольд Шварценеггердің нақты көлеміндегі портреттерімен де әйгілі.

Аяқталмаған жобалар

Өмір бойы табиғатты қорғаумен айналысқан (The Lord God Bird, In the Blood) Батлер қауіп төндірілген жолбарыс туралы екі фильмдік жобада жұмыс істеді – көркем деректі фильм және IMAX фильмі. Екі фильм де әлемдік деңгейдегі ірі мысықтарды зерттеуші, доктор Алан Рабиновицтің Сундарбан мангр ормандарына саяхатын және әлемдегі ең ірі жолбарыс популяциясының бірі – Бенгал жолбарыстарын іздеуін көрсетеді, бұл түрдің сақталуы үшін соңғы үміт. IMAX фильмінің 2023 жылы көрсетілуі жоспарлануда. Сонымен қатар, White Mountain Films әскерилер мен ветерандардың миына "ұрысқа соққан" жағдайдың қалай әсер ететінін зерттейтін медициналық триллерді дамытып жатыр. Жоба автор Каролина Александрдың National Geographic журналының мұқабалық мақаласына негізделген.

Жеке өмір

Батлер 2021 жылғы 21 қазанда Нью-Гэмпшир штатының Холдернес қаласында 78 жасында пневмониядан көз жұмды.