Кіріспе

Дэвид Холцманның күнделігі – 1967 жылы түсірілген американдық макеттік деректі фильм, немесе метакино туындысы, режиссері Джеймс Макбрайд, басты рөлде Л. М. Кит Карсон. Шағын бюджетпен бірнеше күнде түсірілген толық метражды фильм, бұл өзіндік өмірбаяндық деректі фильм ретінде ұсынылған тәжірибелік көркем шығарма. "Нақты орында – Нью-Йорктің Верхний Вест-Сайдындағы ойдан туған кейіпкердің өзінің портреті", – фильм басты кейіпкердің мінезі мен өміріне, сондай-ақ деректі фильм жасау мен кино өнеріне жалпылай түсініктеме береді. 1991 жылы Дэвид Холцманның күнделігі Конгресс кітапханасының Ұлттық кино реестріне енгізілген 25 фильмнің ішінен таңдалып алынып, "мәдени, тарихи немесе эстетикалық маңызға ие" деп танылды және сақтауға ұсынылды.

Қысқаша мазмұны

Л. М. Кит Карсон Дэвид рөлін ойнайды, ол 1967 жылдың шілдесінде Манхэттеннің Батыс 71-ші көшесіндегі шағын студиялық пәтерінде жалғыз тұратын жас ақ жігіт. Фильм кәсіби түсірілген деректі немесе көркем фильмді білдіретін бастапқы титрлер мен музыкасыз басталады. Үйде Дэвид жұмысынан айырылғанын және жақын арада әскерге шақырылып, Вьетнамға жіберілуі мүмкін екенін айтады. Ол жұмысын нақты атамайды, бірақ пәтерінің интерьері мен киноға деген құштарлығы оның фильм саласында жұмыс істеген болуы мүмкін екенін көрсетеді. Ол кино жабдықтары мен плакаттары бар креслода отырып, Жан-Люк Годардың сөздерін келтіріп, өмірін құжаттап, түсіну үшін бейне күнделігін жазуға шешім қабылдағанын айтады. Бұл кіріспеден кейін Дэвид бірнеше күн бойы күнделікті өмірін, айналасын, ойларын және сезімдерін бейнелейтін күнделікті жазбаларды түсіреді. Кейбір сахналарда Дэвид көршілерін, түрлі адамдар мен тарихи ғимараттарды, сондай-ақ полиция қызметкерлерінің қарақшылық құрбанына көмектескендей спонтанды жағдайларды түсіреді. Бейне кейде үнсіз, ал кейде диалогпен немесе қоршаған ортаның дыбысымен, немесе кейіннен фильмге қосылған радио хабарлары сияқты дыбыстармен сүйемелденеді. Дэвид кейбір адамдармен сұхбаттасады, ал басқаларын камераға еркін сөйлеуге мүмкіндік береді. Фильмнің үштен бір бөлігіне жеткенде, оның досы Пепе күнделіктің қалыптасуына қатысты сынды ұзақ монолог айтады, атап айтқанда Дэвид «өте нашар өнер туындысын» жасап жатыр. «Өмірің өте жақсы сценарий емес» дейді Пепе және Дэвидке шынымен қызықты нәрсені табуға тырысуды ұсынады. Егер ол өзіне ғана назар аударса – «жақсы кейіпкер емес» – онда көбірек тәуекелге баруы, осалдығын көрсетуі керек, тіпті камера алдында жалаңаш тұрып, қызықты шындықтарды табу үшін ұзақ уақыт бойы суретке түсіруі керек. (Эндрю Норен осы уақыттағы және осы жердегі, фильмдерінде көптеген жалаңаш кадрларды көрсеткен авангардтық режиссер.) Фильмде Дэвид үйде отырып, Lavalier микрофоны мен 16 мм Éclair камерасымен өзі үшін маңызды тақырыптарды – кино теориясынан бастап, сән үлгісі Пенниге дейін талқылайды. Күнделігін жазу барысында және Пепе берген кеңестерге сүйене отырып, Дэвид Пенниді оның рұқсатынсыз, тіпті бір рет жалаңаш ұйықтап жатқанда түсіруге құмарлана бастайды. Ол оянғанда оған осы әрекеті үшін шабуыл жасайды және онымен ажырасады; бұған онымен байланысуға бірнеше сәтсіз әрекеттері және мастурбацияны мадақтаған монологы ілеседі. Дэвид сонымен қатар көшедегі әйелдің терезесінен бірнеше рет фильм түсіреді, оны Лючино Висконтидің 1965 жылғы фильміндегі басты кейіпкерінің атымен Сандра деп атайды. Басқа бір сахнада ол белгісіз әйелді метродан көшеге шығарып, тыныш қадағалап жүреді, әйел бұрылып: «Кетіңдер!» дейді. Дэвидтің күнделігі жобасы қаладан бір күнге шығып, отбасылық жерлеуге қатысқаннан кейін, үйіне оралып барлық кино жабдықтары ұрланғанын білгенде құлдырайды. Ол бұл туралы соңғы күнделігі жазбасында айтады, онда оның дауысының аудиожазбасы және Дэвид жалдаған немесе қарыз алған жабдықпен түсірген фотосуреттері бар. Көңілі толып, көңілі қалады, фильмнің соңы осылай болды дейді. Содан кейін дыбыс тоқтап, сурет он секундқа қараңғы болады, бұл күнделікті фильмнің соңы сияқты. Бірақ Дэвид Холцманның күнделігі күтпеген бұрылыс жасайды. Онда «ДЕВИД ХОЛЗМАНДЫҢ КҮНДЕЛІКТЕРІ» деп жазылған (дыбыссыз) титр, содан кейін оны ойнаған актер ретінде Л. М. Кит Карсонды анықтайтын тағы бір титр көрсетіледі. Содан кейін актерлер мен түсірілім тобына арналған титрлер. Бұл титрлер алдыңғысының автобиографиялық деректі фильм ретінде көрініс тапқан көркем туынды екенін көрсетеді.

Өндіріс

Кино сыншысы Ричард Броуди былай деп жазады: "Жим Макбрайдтың 1967 жылғы тапқыр, әдепсіз метафикциясы – бұл француз жаңа толқынының тұқымынан Нью-Йоркте өсірілген экзотикалық жеміс". Джейме Вольф былай деп жазады: "Дэвид Холцманның күнделігі кино түсірудің шарттары туралы эссе ретінде және танымал деректі фильмнің ішінде ойдан шығарылған әңгіме ретінде, Годардтың сол кездегі жұмысына американдық эквиваленттердің бірі болып табылады". Француз жаңа толқыны бұл фильмге әсер еткені анық, бірақ басқа да жандар болды. Бір әсері – 1905 жылы Тимиан есімді жезөкшенің шынайы күнделігі ретінде жарияланған, бірақ іс жүзінде оның "редакторы" Маргарет Бёме жазған "Жоғалған қыздың күнделігі" кітабы; ол кейіннен 1929 жылы Люиза Брукстің Лулу ролімен танымал неміс фильміне бейімделді. Бұл Дэвидтің фильмнің басында өзінің шығармашылығына "Бейнемі Лулудың күнделігі" деген сөзді негіз ретінде келтіргені. Джейме Н. Кристали басқа да кино әсерлерін атап өтіп, "нағыз шығу нүктесі Питер Уоткинстің "Соғыс ойыны" (осы фильм 1967 жылы "Оскар" сыйлығын жеңіп алды) немесе Луис Бунюэльдің "Бұқасыз жер" фильмдері, бұл қайсысы дұрыс емес екеніне байланысты" дейді. Джеймс Макбрайд өзінің Америкадағы фильм түсіру жағдайын анықтады: Мен кино әлеміне Майслз ағайындыларының, Ричард Ликоктің және Д.А. Пеннебейкердің киносы жаңа әрі қызықты болған кезде кірдім. Көптеген андеграундтық режиссерлер бұл құралды поэтикалық жолмен қолдануға тырысқан кезде, әртүрлі бостандықтануға арналған жаттығу ретінде, жеке бостандықтан бастап классикалық кино түсіруден босатуға дейін. Ол кезде Голливуд киносын салуға көптеген балама бар еді. Бұл фильмдердің барлығы өмірге жаңаша көзқараспен қарауға тырысты. Мен жас, идеалистік режиссер едім, осы сұрақтармен айналысып жүрдім. Білесіз бе, кинода не істеуге тырысу керек және оны қалай істеуге болады? Менің "Дэвид Холцманның күнделігі" деген фильмім, өзінің өмірін күнделік етіп, нақты уақытта көре алмайтын шындықты табуға тырысатын жігіт туралы болды. Бұл біршама ирониялық формула, осы идеяларды зерттеу үшін. "Дэвид Холцманның күнделігі" фильмін бір аптада түсіріп, техниканы қарыз алып, 2500 доллар ғана қаржы жұмсалды. Л. М. Кит Карсонның айтуынша, бұл ақша The Museum of Modern Art-тен кітап авансынан алынған, ол Макбрайдпен бірге кино верти туралы кітапты зерттеуге және жазуға арналған. Бірнеше режиссер сұхбаттарынан кейін олар ойларын өзгертіп, ақшамен жақсырақ жұмыс істеуге шешім қабылдады: Кітап жазудың ортасында Макбрайд маған былай дейді: "Фильмде ақиқат жоқ. Негізінде, камераны қосқан кезде барлық нәрсе өзгеріп, шындыққа ұқсамайды, шындыққа ұқсамайды". Сондықтан біз бұл кітапты жазуға "ақиқатқа сай емес" деп шештік. Біз кітаптың 2,500 долларлық авансын алып, колледжден 10 күндік Пасхалық демалыс уақытын пайдаланамыз, киноның шынайылығын мазақтайтын деректі фильм жасаймыз, біз бұл киноның шынайылығын күмәнге салудың ең күшті жолы деп есептейміз: Дэвид Холцманның күнделігі. Дэвид Холцманның күнделігі партизандық кино түсіруді көрсетеді, бұл жанрмен емес, өндіріс ресурстарының күрт жетіспеуімен және кез-келген жағдайда қажетті ой қалпымен анықталатын өндіріс тәсілі. Қажетті ресурстарға ақша, жабдық, құрал-жабдықтар және кәсіби актерлік құрам мен бригада кіреді; олардың болмауы кинорежиссерлердің өте үнемді және шығармашылық болуын талап етеді, өйткені Макбрайд пен Карсонның MoMA кітап ақшасын 2500 доллар пайдалануы. Немесе фильмнің диалогтарын жазумен. Кино сыншысы Джонатан Розенбаум Дэвид Холцманның күнделігіндағы диалог "негізінен сцена бойынша сцена негізінде жазылған" дейді. Басқа көріністер мүлдем импровизацияланған, мысалы "Thunderbird-тегі әйелдің ашық жыныстық әңгімесі" сияқты, ол жақында жынысын өзгерту операциясынан өткен транссексуал. Дэвид Б. Ли бұл әйелді "операцияға дейінгі транссексуал" деп сипаттап, фильмдегі жалғыз әйел екенін атап өтті. Ол Дэвидтің камерасының құрбаны емес, оның орнына ашық түрде қатысады, әдепсіз әзіл-аяңқтарды айтады және тіпті жыныстық қатынасқа түседі. 1960 жылдары Макбрайд Нью-Йорк университетінің кино мектебінде Мартин Скорсеземен бір сыныпта оқыған. "Ол "Кім есігімді қағып тұр?" фильмін түсіріп жатқанда, мен "Дэвид Холцманның күнделігі" фильмін түсіріп жатқанда екеуміз де бір оператормен, Майкл Уодлимен жұмыс істедік". Уодлидің "Дейвид Холцманның күнделігі" фильмінің түсірілімінде басты рөл атқарғаны белгілі болды, және ол тек қана оның оператор ретінде емес. Макбрайдтың айтуынша, Уодли сол кезде коммерциялық жұмыстармен айналысып, осы жағдайдан олардың фильмі үшін ресурстар алуға тырысқан: "Бұл біршама күрделі процесс, бірақ біз біреу үшін бірдеңе түсіріп, ол келесі дүйсенбіде бірдеңе түсіруі керек болса, біз жабдықты соңғы демалыс күндері сақтап алатынбыз. Майк идеясы бойынша, сіз жасағыңыз келген фильмді, демалыс күндері біздің қолымыздағы тегін жабдықтарды пайдаланып түсіруге болады. Сөйтіп, біз қалған пленканы пайдаландық. Пленканы өңдеу үшін біз басқа жоба аясында зертханаға бардық". Фильмнің түсірілу орнының Верхний Уэст-Сайд болуы Макбрайдтың жеке тәжірибесінен туындады: "Мен сол жерде туып өстім және сол жерде әлі де тұрдым, ата-аналарыммен емес, бірақ үйден кеткеннен кейін де сол маңайда тұрдым, сондықтан бұл мен жүрген көшелер, мен көрген нәрселер еді. Бұл менің әлемім еді және мен оны біршама бөліскім келді".

Тарату

Студиялық жүйеден толығымен тыс жасалған, өте ерекше фильм – Дэвид Холцманның күнделігі, кинотеатрларда көрсетілмеген. Дегенмен, ол кинофестивальдерде, кинокештерінде және музейлерде ерте жетістіктерге қол жеткізді. Нью-Йорк және Сан-Франциско кинофестивальдерінде көрсетілді, Мангейм, Брюссель және Пезаро кинофестивальдерінде жүлделер жеңіп алды. 1968 жылы Флаэрти семинарында және Заманауи өнер мұражайында, ал 1973 жылы Уитни американдық өнер мұражайында көрсетілді. MoMA-дағы көрсетілім туралы Л. М. Кит Карсон мұражайдың "фестивальдерде жүлде алғанға дейін келісімшарт бойынша кітапты жасамағанымызға риза болмағанын" айтты. "Содан кейін мұражай CINEPROBE деп аталатын киносерияның бастауы ретінде осы құжаттық фильмнің ерекше көрсетілімін ұйымдастырды" және одан кейін фильмді өзінің қорына қосты. 1991 жылы Дэвид Холцманның күнделігі, «мәдени, тарихи немесе эстетикалық маңызы бар» деген себеппен АҚШ Ұлттық кино тізіліміне енгізіліп, Конгресс кітапханасымен сақтауға алынды. Одан бері ол видеокассета, лазерлік диск, DVD және онлайн форматтарында таратылды.

Қабылдау және мұра

1973 жылы Чак Крамер Дэвид Холцманның күнделігін "алпысыншы жылдардың астыртын автобиографиялық кино-правдасы" деп еске алатынын және "тоқсан жылдардың ғалымдары оны құрметтейтінін" болжады. Одан бері фильм жалпы жұртшылыққа көп танылмаса да, сыншылар арасында беделін нығайтып, Rotten Tomatoes сайтында 91% сыншылардың және 76% көрермендердің мақұлдауына ие болды. Сондай-ақ, TV Guide сайтында "бұл ой қозғайтын, өзіне-өзі сыни қараумен фильм 1960 жылдардың ең үздік тәуелсіз фильмдерінің бірі болып табылады" делінген. Фестивальдік көрсетімдерден кейін Дэвид Холцманның күнделігі бірте-бірте "классикаға" айналып, университеттердегі және кино сабақтарындағы оқу бағдарламаларына енді, себебі ол кино теориясы мен тәжірибесін зерделейді. Фильмдік тәжірибе тұрғысынан алғанда, онда жас адамның жаңа кинотехнологияларды және инновациялық тәсілдерді пайдалануы көрсетілген, соның ішінде "монологтармен ұзақ, тұрақтандырылған түсірілімдер; қара экранның ұзартылған бөлімдері; балық көзінің бұрмалаулары; [және] Арбус стиліндегі күнделікті өмірдің ерекшеліктерін көрсететін бүйірлі саяхаттар". Бұл фильмде Дэвидтің осы тәсілдерді күнделік түсіру үшін қолданғаны көрсетіледі, бұл формат техникалық тұрғыдан қарапайым және қолжетімді – ресурстары шектеулі жас, креативті киношілер үшін табиғи таңдау. Сол кездегі жас режиссерлердің бірі – Брайан Де Палма, ол былай деді:

"Алғаш рет 8 мм дыбыс камерасын алғанда, мен оны Дэвид Холцман сияқты алып жүріп, жасаған әрбір ісімді түсіріп, қарап отыратынмын. Менің достарым да үнемі камерамен жүретін, бәріміз кинорежиссерміз. Мен өмірімнің бір бөлігін – бірге жүрген адамдарды, достарымды түсірдім. Мен бәрін түсірдім, тіпті сахналарды да өзім қойдым. Бәрі Дэвид Холцманның күнделігінен бастау алды." Дэвид Холцманның күнделігі кейінгі фильмдерде, соның ішінде 1969 жылғы "Бұзылу" драмасында, 1974 жылғы "Якети Як" комедиясында, 2001 жылғы "CQ" комедиялық драмасында және 2002 жылғы "Камера шуы" комедиялық қысқа фильмінде тікелей немесе жанама түрде сілтеме жасалды. 2011 жылы Кевин Б. Ли фильм туралы екі бөлімді онлайн деректі фильм жасады. Кино сыншылары, ғалымдар және жанкүйерлер фильмнің әртүрлі аспектілері, әсіресе шындық пен ойдан шығарылған арасындағы, өнер мен өмір арасындағы және жеке және қоғамдық сфералар арасындағы күрделі қатынастар туралы көп жазды.

Факті мен ойдан шығарылғанның арасындағы қатынастар

Фильмнің шындық пен ойдан шығарылған оқиғалар арасындағы қарым-қатынасы оның алғашқы және ең күшті сыншыл реакциясын тудырды, әсіресе көрермендер алданып қалғандай сезінді; олар Дэвид Холцманның нақты адам екеніне және фильмнің деректі фильм екеніне сендірді. Флаэрти семинарында фильмді көрушілер фильмге "ашуланып", "1968 жылы Сан-Франциско кинофестивалінде финалдық титрлерде оның ойдан шығарылған екендігі жарияланды". Бір колледж газеті "өмір туралы шындықты өмір сүрген фильмнен таптық деп ойлағандықтан, біз "қатты шокқа" ұшырадық" деп жазды. Л. М. Кит Карсонның айтуынша, мұндай реакцияларға байланысты, MoMA 1968 жылы фильмді көрсеткенде, мұражай фильмді деректі фильм емес, комедия ретінде таныстырды. Осы шок пен ашудың бәрі асыраған сияқты көрінуі мүмкін, бірақ фильм өте сенімді болғандықтан және барлық нәрсенің сахналанғандығын ашу үшін соңғы мүмкін сәт күткендіктен, жүйкеге тиді. Фильмнің сенімді болуына себеп – тұрақты түрде мобильді камера мен дыбыс жабдықтарын қолдану, түсіру орны, минималды монтаж, белгісіз актерлер, импровизацияланған диалогтар және өте жеке тақырып болды, Дэвид кейіпкері өзі туралы кеңінен сөйледі. Луиза Спенс пен Винициус Наварро қосымша әдістерді анықтады: "камераға тікелей сөйлеу, адасқан повество, визуалды және дыбыстық тәртіпсіздік (бұзылған дыбыс және бұлыңғыр фокус) және күннің түсірілімін сипаттау үшін күндерді міндетті түрде пайдалану". Олардың жазуынша, бұл мұқият жасалған фильм "документальді фильмдерді көрермендермен байланыстыратын келісімшартты" бұзды және "документальді бейнелеуге деген сенімімізді және әдеттегі фантастикалық емес киномен байланысты болжамдарды бұзуға" көп жұмыс жасады. Фильмде шындық пен ойдан шығарылған арасындағы шекаралар бұзылып, тіпті нақты деректі фильмдерде де шындықты саналы немесе санасыз түрде қалай манипуляциялауға болатыны зерттеледі. Винсент Канби фильм "кинотеатрдың камерасы түсіре алатын шындықтың сапасы туралы" және монтаждау процесі арқылы "бұрмалаудың қорқынышты мүмкіндіктері" туралы біздің барлық сұрақтарымызды көрсетеді деп жазды. Фильмдегі сындық монологта Пепе түсірілім актісі түсіріліп жатқан нәрсені қалай өзгерте алатыны туралы айтады: "Бір нәрсені түсіре бастағаннан кейін, камера алдында не болып жатса, ол енді шындық емес. Ол өнер туындысына айналады, сіз өмір сүруді тоқтатасыз. Сіз өзіңіздің әрбір қимылыңызға өте сезімтал боласыз. 'Мен қолымды осы жерге қояйын ба?' 'Мен өзімді кадрдың осы жағына қояйын ба?' Сіздің шешімдеріңіз енді моральдық емес, эстетикалық шешімдерге айналады." Басқаша айтқанда, Джейме Вольф Дэвид Холцманның күнделігі кино сыншысы Эндрю Саррис сипаттаған деректі фильмдер жасаудың Гейзенберг белгісіздік принципін қолданады, атап айтқанда "байқаушының мінез-құлқына бақылаушының болуының қажетті әсері". Жақсы немесе жаман, саналы немесе санасыз, ашық немесе жасырын түрде, адамдар көбінесе камераға ойнайды, олар әдеттегідей әрекет етпейді. Фильмде бұл Дэвидтің кейбіреулер "Thunderbird Lady" деп атаған аты аталмаған кейіпкермен болған көрінісінде одан да айқын байқалады. Бұл әйелдің ұзаққа созылған көрінісі - өзін жалаңаш модель деп таныстырған әйелдің өз көлігінде отырып, камерамен батыл және ұятсыз сөйлескенде, көбінесе жыныстық қатынас туралы - тіпті Нью-Йорк көшелерінде де тікелей кездесу үшін тым экстремалды. Бірнеше сыншылар оның камера алдындағы өрескел өнерін, сондай-ақ ол осы көрініс кезінде камера артында болып жатқан жағдайды өзгерткенін атап өтті. Л. М. Кит Карсонның айтуынша, ол "қайта қалжыңдап", "осы жағдайдан қатты қорқып", Майкл Уадлиге сұхбатты аяқтауға тура келді, бұл соңғы фильмде көріне бермейді. Дэвид өзінің күнделігін Годардың "кино - бұл секунд сайын жиырма төрт рет шындық" деген әйгілі сөзін келтіре бастайды. Алайда, Эдвард Коупленд атап өткендей, Дэвид Годардың толық цитаты "және әрбір монтаж - өтірік" деп аяқталатынын айтпаған. Көптеген жазушылар Дэвид Холцманның күнделігінің деректі фильм саласынан тыс шындыққа, жалпы алғанда кино мен фотосурет саласына қатысты екенін талқылады. Эммануэль Леви Дэвид Холцманның күнделігі "экранда толық объективтілікке қол жеткізудің мүмкін еместігінің" мысалы екенін жазады. "TV Guide" фильмді "кинодағы объективтіліктің мүмкін еместігі туралы киноның ең нақты мәлімдемелерінің бірі" деп сипаттайды. Сол сияқты, Джастин Стюарт фильмді "объективті құжаттаманың мүмкін еместігін көрсететін 'шындықтың' әжуасы" деп атайды. Көптеген жазушылар Дэвид Холцманның күнделігін деректі фильмдердің немесе кинорежиссерлердің сатирасы деп сипаттайды. Мысалы, фильм "жаңа 'жеке кино' өкілдерінің маңыздылығына немесе қатыгездігіне қызықты әжуалар" жасайды. Бұл кинорежиссерлер "өз нысандарымен жаңа қарым-қатынас орнатты: жақын, ашық және жеке, адамдарды әртүрлі әлеуметтік тақырыптарды көрсету үшін пайдаланған деректі фильмдер дәстүріне қарсы". Ричард Ликок, Д. А. Пеннебейкер, Эндрю Норен және Мейлс ағалар сияқты кинорежиссерлер. Фильмнің осындай кинорежиссерлерді қаншалықты мазақтайтынына қатысты, МакБрайд бұл фильмдерге немесе адамдарға сын айтпағанын, идеяларды - фильм және шындық туралы танымал идеяларды мазақтап отырғанын айтты: "Бұл фильмде бұрын ашылмаған шындықты табуға болатын жалпы сезім немесе идея болды. Бұл мен үшін қызықты болды, бірақ сонымен бірге, объективті шындықты табу мүмкін деген идея да абсурдты болды. Сондықтан мен өзі туралы шындықты табуға тырысып, сәтті болмаған жігіт туралы фильм жасау туралы ойға келдім." Дэвид Холцманның күнделігі туралы жақындағы жазбалар кейде фильмді "The Blair Witch Project" және Кристофер Гест сияқты фильмдермен салыстырады, олар да деректі фильмдер ретінде ұсынылды. Дэйв Кехр Дэвид Холцманның күнделігін "Вуди Алленнің 'Zelig' фильмінен әлдеқайда сенімді" деп сипаттайды. Джейме Н. Кристили оны "Catfish" және "Exit Through the Gift Shop" фильмдерімен салыстырады. Соңғы жылдардағы басқа жазбаларда Дэвид Холцманның күнделігінде осы уақытта ерекше болған, бірақ қазір кең таралған түсірілім әдістері, мысалы, кейіпкерлердің камераға тікелей сөйлеуі немесе фиктивті фильмдерде түсірілген кадрлардың қызықты монтаждалған титрлері сияқты әдістері айтылады.

Өнер мен өмір арасындағы байланыс

Көптеген жазушылар Дэвид Холцманның күнделігі өнер мен өмір арасындағы күрделі қатынастарды бейнелейтінін, Дэвидтің өмірі оның өнерін қалай ынталандыратынын және қалыптастыратынын, ал керісінше – өнерінің оның өмірін қалай өзгертетінін атап өтті. Оның әлеуметтік өмірі, күнделікті тұрмысы, кинодағы тәжірибесі – бәрі де әртүрлі әсерлер арқылы оның шығармашылық энергиясын және таңдауларын қалыптастырады. Алайда, Дэвидтің өнері оның өмірін қалыптастырады және басқалардың өміріне, өкінішке орай, көбінесе теріс әсер етеді. Фильм сыншысы Чак Крамер бұл күрделіліктің бір бөлігін былай сипаттайды: «Дэвид – бұл көрініс табу үшін күресіп жүрген әрбір жас режиссер, қаланың көркемдігіне баурап қалған әрбір сезімтал Нью-Йорк тұрғыны, жоғалған махаббатқа ұшыраған әрбір жас жігіт, өмірін түзеуге тырысатын, өзін өзіне және әлемге түсіндіруге асыққан әрбір жас суретші». Дэвид үшін өнер мен өмір Нью-Йорк кино мәдениетінде бірігіп кетеді. Ол фильмдерге құмар, үнемі олар туралы ойлайды, көреді және басқалардың пікірлерін келтіреді. Кино – оның құштарлығы, бірақ күнделікті өмірінде радио мен теледидар да маңызды орын алады. Броуди жазғандай, Дэвидтің қаладағы өмірі – «Топ-40 радиосының аяқсыз ағыны және теледидардың керемет, қарбалас көрінісі». Дэвид тыңдайтын Топ-40 радиосында соғыс және әлеуметтік толқулар туралы жаңалықтармен қатар танымал музыка да орын алады; ал «қарбалас көрініс» – Дэвидтің бір кеш бойы телеарналардың әрбір кадрынан бір-бір кадр түсіріп жасаған тізбегіне сілтеме жасайды. Түні бойы отырып, әр кадр алмасып тұрғанда камерасын бір рет түйіп, Дэвид Хантли Бринклидің жаңалықтарынан екі жарым минуттық жеке кадрлар тізбегін жасады; содан кейін «Бэтмен», «Жұлдыз жолы», «Дин Мартин шоуы» эпизодтары мен ток-шоудан, ал соңында Ширли Темплдің «Жарқын көздер» фильмінің түнгі көрсетілімінен кадрлар түсірді. Дэвид Блейксли жазғандай, көптеген жарнамалар «барлық жылдардан кейін де, тіпті осы түсініксіз қысылған форматта да, өздерінің күшті, тиімді беймәлім хабарларын жеткізуге қабілетті». Бұл теледидар бейнелерінің шарықтары Дэвидтің өмірінің әртүрлі аспектілерін көрсетеді, оның ішінде оған (және бізге) күнделікті келіп түсетін көптеген бейнелерді; сонымен қатар оның өмірінің бірқалыпты еместігін, оқшауланғандығын және фильмдермен, радио хабарларымен толы екенін көрсетеді. Бұл, сондай-ақ, Годардың «секундына 24 кадр» деген сөзімен де байланысты болуы мүмкін, яғни әрбір жеке кадр өзінің мағынасын жеткізеді және басқа кадрлармен байланыста болады, осы жағдайда барлығы 3600 кадрдан тұрады. Дэвидтің өмірін бейнелер мен танымал мәдениет қалыптастырады, бірақ ол жай ғана пассивті тұтынушы емес. Ол – энергияға толы, шығармашыл жас режиссер. Фильм түсіру оның көп уақытын алады, оның өміріне және басқа адамдардың өміріне әртүрлі жолдармен әсер етеді, бірақ нәтижесі әрқашан жақсы бола бермейді. Фильм түсіру барысында, адамдардың өміріне араласып, әйелдерді мазалап, тіпті қауіпке ұшыратып, полициямен төбелес кешіреді. Джейме Н. Кристалидің айтуынша, «біз Дэвидті жеке және кәсіби өмірінде құлдырап жатқан күйде кездестіреміз. Жаман шешімдер, жаман психологиялық жағдай және жай ғана бақытсыздық оның өмірін жалмап алатын қара бұлтқа айналады, ал фильмнің соңына жақындап, кейіпкеріміз қызын, камерасын және дыбыс жинағын жоғалтады және өзін үлкен басқару мәселесі бар кішігірім социопат ретінде көрсетеді». «TV Guide» журналы да фильмді «өзінің кейіпкерінің жағымсыз жақтарын көрсетуден және оны сындаудан қорқа қоймағаны үшін» мақтайды.

Мемлекеттік және жекеменшік қатынастар

Фильмнің өнер мен өмірге қатыстылығының маңызды бір бөлігі – қоғамдық және жеке өмір арақатынастарын, олардың гендерлік сипатын бейнелеуі. Джеймс Лэтам жазғандай, Дэвид өзінің киножобасын әйелдерге билік ету үшін қолданады: оларды тыңдау, оларды қуу, рұқсатсыз немесе рұқсатпен түсіріп алу, соның арқылы осы суреттерді жариялау мүмкіндігін қарастырады. Лэтамның пікірінше, Дэвидтің осы билікті орнатуға ұмтылуының себебі – гендерлік рөлдердің өзгеруін немесе «патриархаттың дағдарысын» сезінуі. Әйелдер (сондай-ақ түрлі этностық топтар мен ЛГБТ+ қауымдастығының өкілдері) қоғамдық кеңістікте бірте-бірте күш алып жатқан дәуірде, Дэвид «еркектердің әйелдерге билік етуінің азайып бара жатқанын түсінудің көрінісін» көрсетеді. Сандра, Пенни және анонимді метродағы әйел «өздігімен және сыртқы әлеммен байланысты болса, Дэвид салыстырмалы түрде мұқтаж, әлсіз және кішкентай жеке әлемінде оқшауланған. Тек «Найзағай құсы» оған көңіл бөлуге дайын, бірақ ол Дэвидке тым еркін және агрессивті». Көптеген авторлар фильмнің «Тыңғы терезе» (1954) және «Көзі қараған Том» (1960) фильмдеріне және олармен байланысты мәселелерге жасаған анық сілтемелерін атап өтті. Мысалы, Джонатан Розенбаум бұл фильмдердің «камераны зерттеу құралы ретінде, әсіресе воайеризм және басқа да агрессивті сексуалдық қанағаттандыру түрлерімен, сондай-ақ өзіне-өзі сын көзбен қараумен байланысты ұғымдарды» зерттейтінін жазады. Басқа сыншылар сән үлгісі Пеннидің Дэвидтің фильмінде түсуден бас тартуының қоғамдық-жеке өмірге қатысты ирониясын немесе Дэвидтің «барлығына жалаңаш, бірақ өзіне көрінбейтінін» айтады. Дэвид Холцманның күнделігі туралы жаңа жазбаларда кейде 1960 жылдардан бері технология мен мәдениеттің қалай дамығаны, жеке және қоғамдық шекараларды одан әрі бұлыңғырлатқаны туралы сөз болады. Мысалы, Дэвид Блейксли фильмді Vimeo сайтында көрген кезде оның туралы ештеңе білмейтінін, бірақ «оны 21 ғасырдың YouTube блогерлерінің құбылысының белгілі бір алғышарты ретінде қарастыруға болатынын» айтады. Олар өз өмірін әртүрлі деңгейде күнделікті егжей-тегжейлі сипаттап, көрермендерді қызықты оқиғаларға немесе қиын жағдайларға тартуға тырысады. 1967 жылдан бері фильмдер мен бейнелерде жеке өмірді ашу саласында көп өзгерістер болғаны анық».

Салдары

Кішігірім тәуелсіз фильмге тәндей, Дэвид Холцманның күнделігі жас және дерлік танылмаған адамдардың шағын тобымен жасалды, олардың көпшілігі танымал бола алмады. Бұл Макбрайд пен Карсонның толық метражды фильмдегі дебюті болды; олар екеуі жылдар бойы бірлесіп немесе жеке-жеке бірнеше фильм және телешоу жобаларында жұмыс істеді. Карсон 1984 жылғы «Париж, Техас» фильмінде және Макбрайдтың 1983 жылғы Годардың «Тікелей дем» фильмінің жаңа түсірілімінде сценарист ретінде жұмыс істеді. Макбрайд 1987 жылғы «The Big Easy» нео-нуар фильмін, 1989 жылғы Джерри Ли Льюис туралы «Great Balls of Fire!» фильмін, сондай-ақ «Six Feet Under» және «The Wonder Years» телешоуларының бірнеше эпизодасын режиссерлік етті. Майкл Уадли 1970 жылғы «Оскар» жүлдесіне ие болған «Вудсток» концерттік деректі фильмінің режиссері, операторы және сценарий авторы болды, ал 1981 жылғы «Wolfen» қорқынышты триллеріне режиссерлік етіп, сценарийін жазып, актерлік рольде де ойнады.