Кіріспе
Йоханне Луиза Хейберг (22 қараша 1812 – 21 желтоқсан 1890) – 19 ғасырдағы даниялық актриса. Ол Копенгагендегі Корольдік театрдагы жұмысымен ең көп танымал, онда ол үлкен жетістіктерге қол жеткізді. Романтикалық дәстүрмен тығыз байланысты болғанымен, Хейберг әлі де даниялық драманың маңызды тұлғасы саналады. Ол даниялық актерлерді тек орындаушылар емес, сонымен қатар өнерпаздар және мәдени тұлғалар ретінде қабылдауға қоғамдық әлеуметтік және моральдық көзқарастың қалыптасуына үлкен үлес қосты.
Johanne Luise Heiberg (; née Pätges; 22 November 1812 – 21 December 1890) was a Danish actress of the 19th century. She is most famous for her work at the Royal Theatre in Copenhagen, where she achieved great success. Though she was closely connected to the romantic tradition, Heiberg is still regarded as a key figure of Danish drama. She contributed to the growing public social and moral perception of Danish actors as artists and cultural personalities rather than simply performers.
Ерте өмір
Хайберг неміс эмигранттарының тоғыз баласының екіншісі болды. Оның әкесі Кристиан Генрих Пэтгес католик, анасы Генриетта (туған аты Хартвиг немесе Хиршборн) яһуди болған. Ол өнерге өте ерте бой көрсетіп, 1820 жылы балет мектебіне түсті. Жәрдемшілердің көмегімен актриса дәрежесіне көтеріліп, 1827 жылы сәтті дебют жасады. Содан бері ол Дания театрының жетекші актрисасы деп есептелді. Хайберг шамамен 275 роль ойнады. Оның ерекше сұлулығы, мәдениеті мен әдемілігі оның беделін нығайтты. Оның рөлдерінің ішінде Шекспирдің кейіпкерлері, соның ішінде "Он екінші түн" трагедиясынан Виола және әсіресе француз комедиялары мен драмалары болды. Дания драмаларында Холберг пен Оеленшлягердің пьесаларында, сондай-ақ күйеуінің драмаларында ойнады; әсіресе "Эльфтер төбесі" (Эльверхой) классикалық туынды болды. Оның күшті жақтары – зиялылығы, бақыланатын құмарлық пен өткірлігі, бірақ трагедиядағы таланты соншалық емес еді. Ол әсіресе Хенрик Герцкеге (1797–1870) өзінің көптеген басты әйел рөлдерін жазуға шабыт берді. Ол сонымен қатар бірнеше водевиль эпизодтарын өзі жазды; ең танымалдарының бірі – "Амагердегі жексенбі" (En Søndag paa Amager).
Мұра
Сорен Кьеркегор 1847 жылы оған арнап "Кризис және актрисаның өміріндегі дағдарыс" (Krisen og en Krise i en Skuespillerindes Liv) атты құрметтеме жазды. Оның 1891-1892 жылдардағы "Естелікте қайта жаралған өмір" (Et Liv gjenoplevet i Erindringen) автобиографиясы, субъективті сипаттамалары үшін көбінесе сынға ұшырағанымен, актерлік өнер процесіне деген қызығушылығы тұрғысынан маңызды, жаңашыл туынды саналады.
Басқа дереккөздер
Хеннинг Фенгер (1971) The Heibergs (Twayne Publishers; Фредерик Дж. Маркер өңдеді және аударды)