Кіріспе

Эрнст Хьюго Альфред Йергеард (12 желтоқсан 1928 – 6 қыркүйек 1998) – швед актері.

Өмірбаян

Ярегард Истадта дүниеге келген. Ол актерлік шеберлігін Мальмё қалалық театрында алған. 1962 жылдан бастап ол Швецияның көрнекті Корольдік драма театрында актер болды, онда ол көптеген атақты рөлдерді орындады: Бертольд Брехттің «Екінші дүниежүзілік соғыстағы Швейк» пьесасындағы эксцентрикалық Гитлер (1963), Сэмюэл Беккеттің «Годоны күту» пьесасы, Шекспирдің «Тройл мен Крессида» пьесасындағы Терсит (1967), Мольердің «Тартуф» пьесасындағы Оргон (1971), Ингмар Бергманның 1972 жылғы Ібсеннің «Жабайы қаз» пьесасы, Жан Расиннің «Бритник» (1974) пьесасында Нерон, Пер Олов Энквисттің «Трибадерлер түні» пьесасында Август Стриндбергтің рөлі, Шекспирдің «Ричард III» (1980) пьесасындағы басты рөл және 1985 жылы Стиг Ларссонның «VD» («CEO») пьесасындағы өте қорқынышты және сәл бұзық басшының рөлі. Ярегард зұлым және қараңғы кейіпкерлерді ойнауға бейімделіп, оларды ойнағанды ұнататын. Бірақ ол актер ретінде өте лирикалық және жұмсақ жағын да көрсетті, оны «Ханс Кристиан және серіктестері» телеспектаклінде (онда ол үлкен жеке трагедияға ұшыраған ауыл діни қызметкерін ойнайды, өйткені оның әйелі бала туғаннан кейін ақыл-есін жоғалтады) және Бергер Шёбергтің «Фрида және оның досы» (Шёбергтің «Фрида кітабына» негізделген) теледидарлық бейімделуінде Фриданың 1900 жылдар басындағы махаббатқа ұшыраған жарық жүректі жанында ойнады. Järegård-тің әдемі және экспрессив ән дауысы (оның мансабы кезінде бірнеше сахналық мюзиклдерде өнер көрсеткендігі) оған актер ретінде керемет ауқым мен жан-жақтылық берді. Мысалы, ол «Тоғыз» музыкалық қойылымының (Оскар театры, Стокгольм, 1983) алғашқы еуропалық сахналануында Гвидоның рөлін ойнаған. Оның ерекше және түпнұсқа дауысы (қателеспейтін Сконе диалектісінің іздерімен) оны балалар мультфильмдері мен аудио кітаптарының өте бағаланған және сүйікті баяндаушысы етті. Оның аудиокітап (алғашқыда радио) жазбалары Роальд Дальдің «Чарли және шоколад фабрикасы», Роберт Луис Стивенсонның «Джекилл және мистер Хайд» және Сергей Прокофьевтің «Петр мен қасқыр» романын оқуы ерекше танымал. Järegård швед анимациялық фильмі «Питер құйрықсыз» және оның жалғасы «Америкадағы Питер құйрықсыз» фильмдерінде Элака Мунс (ағылшын тіліндегі дубляждағы Мина Майк) рөлін ойнады. Ол сондай-ақ «Валгалла» фильмінің швед тіліндегі дубляжында үн беріп, скандинав құдайы Локині, әуелгі құдайды ойнады. Järegård Ларс фон Триердің шағын сериясы «Корольдік» және «Корольдік II» (aka The Kingdom I & II) рөлінде Доктор Хелмер рөлін сомдағанда халықаралық назар аударды. Ол сондай-ақ фон Триердің «Еуропа» фильмінде де көрінді. Ол шамамен 20 фильмге және 40 телеспектакльге қатысты: «Корольдік» сериясынан басқа; оның ең үлкен рөлдерінің кейбірі «Сконе қылмыстары» сериясында, 1975 жылы Хассе мен Таге комедиясында «Түрмешілерді босатыңыз, көктем келді!» (Release the Prisoners to Spring), 1962 жылғы культ фильмі «Жастар тобы», 1993 жылы «Слингшот» (Kådisbellan) және 1997 жылы Йонас Гарделлдің жазған және түсірген «Жақтан жаққа» телеспектаклінде мақтаншақ ескі драг-квин Рагнар Рённ рөлінде. Сондай-ақ 1997 жылы ол «ШОК» сериясының жүргізушісі ретінде пайда болып, әрбір эпизодты ұсынды. Әдетте ол әр эпизодтың сюжетіне қатысты философиялық және мистикалық мәлімдемелер жасады. Актерлік еңбегі үшін ол Талия сыйлығын (1967) және Швецияның ең беделді театр сыйлықтарының бірі – Юджин О’Нилл сыйлығын (1975) иеленді. Järegård 1949 жылы sv (1923–2017) әйеліне үйленді. Олардың Йоханнес есімді ұлы болды. Эрнст Хьюго Йергард 69 жасында Лидингеде миеломадан қайтыс болды.

Тұлға

Жәрегард – ерекше көзге түсуді жақсы көретін, бірегейлікті қадірлейтін, өте есімді театр тұлғасы. Ол киім-кешек пен итальяндық дизайнерлерді ұнататын, жеке өмірінде дизайнерлік таңбаларды талғаммен таңдайтын. Ол актер ретінде тек өзін ғана емес, сонымен қатар театрды және өнерді тұтас алғанда, халыққа қызмет ететін қоғамдық институттың бір бөлігі ретінде ұсынады деп ескіше сенімде болды. Сондықтан актердің жақсы көрінуіне жауапкершілік жүктеледі. Ларс фон Триер "Еуропа" фильмінің DVD нұсқасы туралы режиссерлік түсініктемесінде Жәрегардпен жұмыс істеудің қиын болғанын, оның жиі ренжуін және өзі таңдаған қонақүйдің нақты бір бөлмесінде тұруды талап ету сияқты асыра сілтеулер жасағанын айтты. Ол Жәрегардтың көзді алатын актер екенін, тіпті кадрдың фонында болуы керек болғанда да назарды өзіне аударудан қаша алмағанын мәлімдеді. Фон Триер ақырында Жәрегардты жақсы мінез-құлық үшін сигарамен марапаттап, оны "тәрбиелегенін" айтады, сондай-ақ актерді "құрметті Эрнст Хьюго" деп атап, оны қатты сағынатынын жеткізді.

Сахналық жұмыс

Ярегардтың сахналық жұмыстары, dramaten.se; 2014 жылғы 9 желтоқсанда қарастырылды.