Кіріспе

Ағылшын крикетшісі, сол сияқты австралиялық крикетші Сидней Фрэнсис Барнс (19 сәуір 1873 – 26 желтоқсан 1967) – барлық уақыттағы ең ұлы боулерлердің бірі саналатын ағылшын кәсіби крикетшісі. Ол оң жақта ойнайтын және орташа жылдамдықтан жылдам орташа жылдамдыққа дейін жылдамдықпен боулинг тастайтын, сонымен қатар допты оңға немесе солға бұра білу қабілетіне ие болған. Тест матчтарында Барнс 1901 жылдан 1914 жылға дейін Англия құрамасы сапында 27 матчта ойнап, 16.43 орташа есеппен 189 викет алды, бұл ең төменгі тесттік боулинг көрсеткіштерінің бірі. 1911–12 жылдары ол Австралияға қарсы серияда 34 викет алып, Англияға «Пепел» турнирін жеңуге көмектесті. 1913–14 жылдары, өзінің соңғы Тест сериясында, Оңтүстік Африкаға қарсы Тест сериясында 49 викет алып, әлемдік рекордты орнатты. Барнс ерекше болды, өйткені жоғары деңгейдегі ойыншы ретінде ұзақ мансабына қарамастан, бірінші сыныпты крикетте екі маусымнан аспайтын уақыт өткізді, қысқа мерзімге Уорвикшир (1894–1896) және Ланкашир (1899–1903) командаларында өнер көрсетті. Оның орнына, ол көбінесе кәсіби себептермен лигалық және кішігірім округтік крикетке басымдық берді. 1904 жылдан 1914 жылға дейін және 1924 жылдан 1935 жылға дейін Кіші округтер чемпионатында туған жері Стаффордшир үшін ойнады. 1915 жылдан 1923 жылға дейін Брэдфорд лигасындағы Сальтер крикет клубында ойнады. 1895 жылдан 1934 жылға дейінгі карьерасында ол Брэдфорд, Орталық Ланкашир, Ланкашир және Солтүстік Стаффордшир лигаларындағы бірнеше клубтарды өкілдік етті.

Ерте өмір

Барнс 1873 жылдың 19 сәуірінде Стаффордширдегі Сметвик қаласында дүниеге келген. Ол бес баланың екінші ұлы болды. Оның әкесі Ричард өмірінің көп бөлігін Стаффордширде өткізіп, 63 жыл бойы «Мунц металл» компаниясында жұмыс істеді. Әкесі крикетпен көп ойнамаған, ал Барнс үш бауырдың ішінде бірінші рет "құрақ немесе допты ұстаған" жалғыз бала болды.

Крикеттен тыс жұмыс

Крикеттен басқа, Барнс 1914 жылға дейін Стаффордширдегі көмір шахтасында кеңсе қызметкері болып жұмыс істеді, ал кейін Стаффордшир округі кеңесінде жұмыс істей келе каллиграфияда шеберлікке қол жеткізді.

1888 жылдан 1894 жылға дейін

Барнстың мансабы 1888 жылы он бес жасында басталды. Ол Сметвик қаласындағы Галтон қонақ үйінің артындағы жерде орналасқан шағын клубта ойнады. Көп ұзамай ол Сметвик крикет клубына қосылып, үшінші командасында ойнады. Ол "Сметвик" клубының кәсіби ойыншысы, бұрын "Уорвикшир" клубында ойнаған Билли Бёрдтен оф спин добын лақтыруды үйренді, содан кейін лег спин добын өзі үйренді. Біраз уақыттан кейін ол екінші командаға ілікті және 1893 жылғы маусымның басында Бирмингем және округтік премьер-лигада ойнайтын бірінші командаға жол алды. Бірақ ол Ланкашир лигасындағы Риштон крикет клубына қосылды, онда жалақысы кез келген округтік крикет формасынан гөрі жақсы болды, себебі матчтар үшін берілетін сыйлықтар мен жиналған ақша көп болды. 1899 жылға дейін Риштон клубында ойнады. 1894 жылғы маусымның соңында Барнс "Уорвикшир" клубына шақырылды, олар 1895 жылы Каунти Чемпионатына қатысуға тиіс болды. Оның тұңғыш ойыны 20-21 тамызда Эджбастон қаласында "Чешир" клубына қарсы өтті. Барнс 8 овер ғана лақтырып, 27 ұпайдан ештеңе ала алмады, ал матч тең аяқталды. 23 тамызда Барнс "Уорвикшир" клубының атынан "Глостершир" клубына қарсы Клифтон колледжінің жабық алаңында бірінші сыныптық ойынына қатысты, бірақ алаңға шықпады, себебі нашар ауа райынан ойын оның командасының бірінші иннингінің 72 оверімен ғана шектелді, олар 102-2 нәтижесін көрсетті.

1895 жылдан 1903 жылға дейін

Барнс Уорвикшир үшін тағы үш рет ойнады: 1895 жылдың мамырында екі рет және 1896 жылдың маусымында бір рет. Ол бұл матчтарда 86 овер тастап, 226 ұпай жіберіп, бар болғаны үш қақпа алды. Барнс бұрын Уорвикширде жылдам боулер болған, бірақ Риштонда ол жылдамдығын орташа жылдамдыққа дейін төмендетіп, спинмен тәжірибе жасады. Тамыз айында ол Ланкаширдің негізгі құрамында дебют жасап, Суссекс және Суррейге қарсы екі округтік чемпионатта ойнады. Бірақ ол Суррейге қарсы матчта 99 ұпайға үш қақпа ғана алды. Ланкаширдің құрамына қосылу туралы ұсыныстан бас тартып, Барнс Стаффордширдегі көмір шахтасында клерк болып жұмыс істеп, жақсы төленетін лигалық крикетпен айналысуды жөн көрді. Ланкашир 1902 жылы Барнсты өздеріне тартып алмақ болды, бірақ Барнс, әрқашан қаржылық жағдайын ескеретін, маусымдық крикеттің "аздаған ақыға көп еңбек" екенін ойлап, келісімге келуге асықпады. Оған Бёрнлимен жасасқан шарттары да ұнады, ол толық жұмыспен қатар крикетпен айналысатын. Барнстың құрамға ілігуі үлкен сенсация тудырып, "ойын тарихындағы ең қауесетті тәжірибе" деп аталды. Австралия екінші тест матчында Мельбурн крикет стадионында 229 ұпаймен жеңіске жетті, бірақ Барнс 42 ұпайға 6 қақпа және 121 ұпайға 7 қақпа алды. Монти Нобл Барнстың көрсеткіштерін басып өтіп, 17 ұпайға 7 және 60 ұпайға 6 қақпа алды. Барнс екі тест матчында 19 қақпа алып, бұрынғы жеті маусымдық матчта алған 13 қақпасына қосымша, сәтті өнер көрсетті. Бірақ ол шаршап қалды. Үшінші тест матчында Аделаидада тізесіне жарақат алып, турдың қалған бөлігін өткізіп жіберді. Кейін ол сол кездегі ең жақсы деңгейде болмағанын, бірақ әлемдік деңгейдегі боулер екенін мойындады. Макларенмен келіспеушіліктеріне қарамастан, Барнс 1902 және 1903 жылдары Ланкаширдің негізгі құрамында тұрақты түрде ойнады, бірнеше сәтті ойындар көрсетті. Бірақ ол 1902 жылы турда алған тізе жарақатынан әлі де қиналатын. 1903 жылы Барнс Ланкаширмен қысқы жұмыс және "шамадан тыс боулинг" мәселелері бойынша дауласты. Маусым соңында Барнс "Джентльмендерге қарсы ойыншылар" матчына қатысты, бірақ денсаулығына байланысты тек бір овер тастады. Баспасөз беттерінде Барнстың "ақы алып, бірақ ойын көрсетпегені" жөнсіздік екені туралы пікірлер айтылды. Барнс, көп еңбек етпеген командаластарымен бірдей ақы алуды әділетсіз деп есептеді. Ланкашир оған жазда аптасына 3 фунт, қыста 1 фунт төлейтін, ал Ланкашир лигасында ол сенбіде ойнағаны үшін 8 фунттан астам және бонустар алатын. Барнс Ланкаширден көбірек ақы талап етіп, 1904 жылға келісімшартқа қол қоюдан бас тартты. Ланкашир оның бұл әрекетін күткендей болды және маусымның соңғы матчына оны құрамнан шығарды. Барнс лигалар мен кішігірім округтерге қайта оралды және енді ешқашан округтік чемпионатта ойнамады. 1903 жылы Барнс 24 матчта ойнап, 17.85 орташа есеппен 131 қақпа алды. 100 қақпа алған боулерлердің ішінде ол тоғызыншы орында болды, ең жақсы көрсеткіші 37 ұпайға 8 қақпа, үш матчта 10 қақпа алды. 1903 жыл Барнстың ағылшын маусымдық крикетінде 100 қақпа алған жалғыз маусымы болды, бірақ ол 1913-14 жылдары Оңтүстік Африкада 104 қақпа алды.

1904 жылдан 1914 жылға дейін

Барнс 1904 жылы Стаффордшир клубына қосылды және 1914 жылға дейін Кіші округтер чемпионатында ойнады. Ол осымен бірге демалыс күндері лигалық крикетпен де айналысып, 1904 және 1905 жылдары Ланкашир лигасына оралып, «Черч» командасы үшін өнер көрсетті. 1906 жылы ол Солтүстік Стаффордшир лигасына өтті және 1914 жылға дейін «Портхилл» командасының құрамында болды. Барнс 1907 жылдың қыркүйегінде Оңтүстік Африка туристеріне қарсы өткен кездейсоқ матчқа қатысқанға дейін төрт жылдан астам уақыт бойы бірінші сыныпты крикетпен ойнамады. Ол келесі қыста Австралияға турне жасады және оның тестілік мансабының көп бөлігі сол кезден бастап 1914 жылға дейін жалғасты. Осы кезеңде ол «Ойыншылар» командасы үшін сегіз рет өнер көрсетті. Екінші тестіде Англия 1 қақпамен жеңіске жетті, онда Барнстың ойыны шешуші болды, өйткені ол Джо Хамфриспен тоғызыншы қақпаға 34 ұпай және Артур Филдермен соңғы қақпаға 39 ұпай қосты. Туристер Батыс Австралияға қарсы ойнағанда, Барнс Джордж Ганнмен бірге бесінші қақпаға 200-ден астам ұпай жинады, сонымен қатар 93 ұпай жинады, бұл бірінші сыныпты крикеттегі оның жеке рекорды. 1909 жылғы маусымда Барнс Англияның Австралияға қарсы өткізген бес тестілік матчының соңғы үшеуінде ойнады. Хединглидегі үшінші тестіде ол Австралияның екінші иннингінде 63 ұпайға 6 қақпа алды, бірақ Англия 126 ұпаймен жеңілді. Олд Траффордтағы төртінші тестілік матч тең аяқталды, Барнс бірінші иннингте 56 ұпайға 5 қақпа алды. Овалдағы соңғы тестіде Барнс әр иннингте екі қақпадан алды. 1910 жылы Барнс «Уизден» журналының «Жылдың үздік крикетшісі» атанды. Барнс 1911–12 жылдары Австралияға MCC турнесіне қатысты және барлық бес тестілік матчта ойнады. Оның алғашқы төрт құрбаны Уоррен Бардсли, Чарльз Келлеуэй, Клем Хилл және Уорвик Армстронг болды. Фрэнк Фостер Виктор Трумперді шығарып алғанда, Барнс Рой Миннетті қосып, үй командасын 38/6 есебімен шектеді. Барнс серияда 39 қақпа алды, оның ішінде үш рет 5 қақпадан алды. 1912 жылғы үшбұрышты турнирде Барнс Англияның барлық алты тестілік матчында ойнады, олардың әрқайсысы Австралия және Оңтүстік Африкаға қарсы болды. Осы серияда алаңдағы 49 қақпасы Тест сериясында алынған қақпалар бойынша әлемдік рекорд болып табылады. Йоханнесбургтегі «Олд Вандерс» стадионында өткен екінші тестіде ол Тест матчында 15-тен астам қақпа алған алғашқы боулер болды, ол 8/56 және 9/103 көрсеткіштерімен 17/159 талдау жасады. Джим Лейкердің 1956 жылы 90 ұпайға 19 қақпа алған талдауы ғана осы көрсеткіштен асып түсті. Барнс Тест матчтарында 189 қақпа алды. Оның орташа көрсеткіші 16.43 және соққы жылдамдығы 41.65 – 25-тен астам Тест матчында ойнаған және 150-ден астам қақпа алған боулерлердің арасындағы ең төменгі көрсеткіш. Оның ең жақын қарсыласы Алан Дэвидсон, ол 20.53 ұпаймен 186 қақпа алды. Барнс өзінің 150-ші Тест қақпасын 24-ші Тест матчында алды, бұл әлемдік рекорд. Одан кейін Уакар Юнис және Ясир Шах (әрқайсысы 27 Тест матчы).

1915 жылдан 1923 жылға дейін

Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Барнс 41 жаста болғандықтан, әскери қызметке шақырлуға тым ересек еді. Бірінші сыныпты крикет соғысқа дейін тоқтатылды, бірақ лигалық крикет жалғасты және Джек Хоббс, Уилфред Родс және Франк Вулли сияқты көптеген жоғары деңгейдегі ойыншылар Брэдфорд лигасында ойнауға тіркелді. Барнс "Athletic News" журналында Saltaire Cricket Club-тың жарнамасын көріп, "Жұмыс істей аламын ба?" деп сұрап, қызметке үміткерлік білдірді. 1915 жылдан 1923 жылға дейін ол Saltaire үшін ғана, және үлкен жетістікпен ойнады. Клуб 1871 жылы құрылған, ал 1905 жылы Брэдфорд лигасына қосылған. Барнс ойнаған кезде олар лиганы үш рет жеңіп алды (1917, 1918 және 1922 жылдары). 1915 жылдың мамырындағы дебюттік матчында ол Bowling Old Lane-ге қарсы сегіз қақпаны құлатты, содан кейін Baildon Green-ге қарсы он төрт қақпадан онды алды, бес қақпаны бес бірдей доппен. Кейінгі маусымдарда ол Bowling Old Lane және Keighley-ге қарсы барлық он қақпаны алды. Барнс Saltaire үшін қаншалықты құнды екенін жақсы білді және әдетте қиын шарттар қойды. Ол ойнаған кезде бірнеше рекордтық көрермендер жиналды және қақпалардан түскен ақша көп болды, соның ішінде Йоркшир командасы пайдаланатын бірінші сыныптық алаңшадағы Bradford Park Avenue-де өткен Priestley Cup финалы да бар. Барнс 1915 жылы матч сайын 3 фунт 10 шиллингтен бастап, саяхат және тұру шығындарын қосты, бірақ көп ұзамай Saltaire-ге көшіп өтті (және клуб оның көшіру шығындарын төледі). 1916 жылы оның матчтық төлемақы екі есеге өсті және 1922 жылы 18 фунт 15 шиллингке жетті. Лигалық крикетпен айналысатын барлық кәсіпқойлар сияқты, ол әр ойыннан кейін көрермендерден жиналатын сыйлықтардан (өнімділігі үшін сыйлықтар) пайдаланды, сонымен қатар Saltaire-ге жақын орналасқан Bradford Grammar School-да жаттықтырушы болып жұмыс істеді. Saltaire шамадан тыс шығындалғандықтан, Барнс кеткеннен кейін 1920 жылдары қаржылық жағдайды жақсартуға күш салуға тура келді. Барнс Saltaire үшін барлығы 904 қақпаны құлатты, орташа көрсеткіші 5.26 болды. Ол бір маусымда жүзден астам қақпа алғандығы бес рет тіркелді, бұл Брэдфорд лигасының тарихында сирек кездесетін жағдай, және тоғыз маусымның әрқайсысында боулинг бойынша үздік көрсеткішті иеленді. Көптеген маусымдарда оның орташа көрсеткіші бесеуден төмен болды, тіпті ең жоғары көрсеткіші жетіге жеткен, бұл кез келген деңгейдегі жарыста тамаша боулинг көрсеткіші саналады. Барнс Saltaire-ден кеткеннен кейін он бес жыл өткен соң, олар жақын маңдағы Baildon тұрғыны, он алты жасар мектеп оқушысы Джим Лейкермен келісімшарт жасады. Лейкер 1938-1940 жылдар аралығында Saltaire үшін ойнады. 1941 жылы ол британ армиясына қосылып, Екінші дүниежүзілік соғысты Мысырда өткізді. Ол армияға келгенге дейін спин допты жетілдіре алмады, ал Saltaire-де ол негізінен үміткер және пайдалы жылдамдықпен боулинг ойнайтын ойыншы ретінде танылды. Сол кезде, ол Йоркшир командасымен Headingley-де жаттығудан өткен кезде, Лейкер Джордж Хирст пен Герберт Сатклифтің арасындағы әңгімеге құлақ салған, олар крикет туралы көбінесе келіспеген, бірақ Лейкер Сатклифтің Хирсттің "Сидни Барнс - ең ұлы боулер болды және болашақта да ең ұлы боулер болады" деген пікірімен толық келісетінін еске алды. Ол кезде Лейкер Барнстың, ондағы алпыс жастағы, Брэдфорд лигасының матчына шақырылған ойыншыны көрген. Лейкер Барнстың допты бақылауының "әлі де таңғаларлық" екенін айтты.

1924 жылдан 1935 жылға дейін

Барнс 47 жасында 1920–21 жылдары Австралияға саяхатқа қатысу мүмкіндігінен бас тартты. Ол отбасын өзімен бірге алып кетуді қалаған, бірақ олардың саяхат шығындарын өзі төлеу керектігі тез анық болды. Ол 1929 жылы Кіші Каунтилер үшін екі бірінші сыныптық ойынға қатысты. Барнстың бірінші сыныптық ойындағы соңғы қатысуы 1930 жылы Лордс стадионында Уэльс құрамасының Мэрилебон Крикет Клубына (MCC) қарсы ойыны болды. Барнстың бойы алты футтан асады, кең иықтары, терең кеудесі, ұзын қолдары мен күшті аяқтары болған және тік қалыпты сақтаған. Джон Арлоттың пікірінше, ол "боулинг жасау үшін өте жақсы құрылымдалған". Ол оң қолмен орташа жылдамдықпен доп лақтырған, бірақ Арлот айтқандай, "баяу доптың дәлдігі, айналуы және мүмкіндіктеріне" де ие болған. Австралияның көрнекті ойыншысы Клем Хилл Невилл Кардусқа, Барнстың жаңа допты "өте кеш" иіскете алатынын, жерден айналдырып, аяқ тұяғына тигізіп, содан кейін сыртқа қарай жылжыта алатынын айтқан. Бұл Барнстың бір овер ішінде максималды түрленуге қабілетті екенін көрсетеді. Кардус Барнстың шығармашылығын "жаңа доптың тігісін пайдаланып, айналу мен жылдамдықты соншалықты ұштас біріктірген, көптеген ойыншылардың бірін-бірінен ажыратуы қиын болған алғашқы боулерлердің бірі" деп бағалаған. Кардус Барнстың "керемет тік денесін, оң қолын тік ұстағанын" сипаттаған. Ол жеңіл қадамдармен жүгірген. Уилфред Родс Барнстың допты сол қолымен ұстағанын, бірақ лақтыруға бір-екі қадам қалғанда оны оң қолына ауыстырғанын еске алды.

Тұлға

Барнстың даулы мінезі туралы Кардус оның ойын алаңында басқаруға қиын адам болғанын айтты, себебі оның "мефистофельдік бір жағы бар" еді, ол (әуесқойлардан өзгеше) крикетті ешқандай "жасыл алаңдағы, жұлдызды көзбен қараған идеализмнен" ойнамады. Кардус Барнстың қарсыласты, шабуылдайтын боулер екенін айтты. Кардус Барнстың әрқашан соққы берушіні допты ойнатуға мәжбүр еткенін айтты, ал Барнстың өзі кейінірек көп доп жіберіп, соққы берушінің ойнауына қажеттілік тудырмайтын боулерлер туралы: "Мен олай істемедім. Мен оларға ешқашан демалыс берген емеспін" деді. Кардус айтуынша, Барнс "жалықпайтын" және "қастықтың суық жел соғып тұратын" еді, бірақ ол қартайғанда және зейнетке шыққанда көңілдірек болды. (Кардус, Wisden некрологы)

Голлоууд мультфильмдері

Бернард Холлоууд Барнстың екі карикатурасын салды, олар оның "Крикет мида" кітабында жарияланған. Біреуінде ол қақпадан шығару үшін апелляция жасап, саусағын көтеріп, өзі сотқа қарағандай секіріп тұр. Оның тақырыбы: "А. N. Басқа да lbw Барнс 0". Джон Арлотт 1971 жылғы "Уайзденде" кітап туралы жазған шолуында: "Егер оның осы ұлы боулерге арналған тарауы бұл карикатураларды басып кетпесе, С. Ф. Барнстың екі карикатурасы керемет болар еді. Бұл крикет әдебиетінің көркем үзіндісі. Бұл көп қырлы, әрі жақсы өңделген кітап."

Жеке өмір

Барнс 1903 жылы Элис Мод Тейлорға (қызметтес аты Пирс) үйленді және олардың бір баласы болды – Лесли есімді ұлы, ол Вильфрид С. Уайттың Барнс өмірбаянына фотосуреттер түсірді. Барнс Элис үшін екінші күйеу болды, оның бұрынғы күйеуі Джордж Тейлордан ажырасқаннан кейін. Өмірінің соңында Барнс Пелхам Уорнермен дос болып, олар Лордс стадионында бірге крикет ойындарын тамашалады. Барнс 1967 жылы Стаффордшир графтығының Каннок қаласындағы Чадсмурдегі үйінде қайтыс болды.

Сыйлықтар мен марапаттар

1963 жылы Wisden Cricketers' Almanack басылымында Барнсты Невилл Кардус «Wisden ғасырының алты алыптарының» бірі деп таңдады. Бұл Wisden басылымының 100-ші жылдығына арналған ерекше естелік таңдау болды. Таңдауға Дон Брэдман, В. Г. Грейс, Джек Хоббс, Том Ричардсон және Виктор Трампер де кірді. Содан кейін, 1963 жылғы мамыр айындағы «The Cricketer» журналында Джон Арлот Барнстың 90 жылдық мерейтойына арналған құрметті мақала жариялады. Арлот Барнспен бірге немесе қарсы ойнағандардың «оның теңдесі жоқ екеніне күмәнданбағанын, ол – өмір бойындағы ең ұлы боулингші» деп жазды. 2008 жылы «ICC Best Ever Test Championship Ratings» жарияланғанда, Барнстың 1913/14 жылғы серия соңындағы 932 рейтингі ең жоғары көрсеткіш ретінде тіркелді. 2009 жылы Барнс ICC Криккет Даңқы залының тұңғыш мүшесі атанды.