Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Видео режим
Video mode
1080i (сонымен қатар BT.709 деп те аталады) – кадрлардың ажыратымдылығы мен сканерлеу түрінің үйлесімі. 1080i жоғары сапалы теледидарда (HDTV) және жоғары сапалы бейнеде қолданылады. "1080" саны экрандағы көлденең сызықтардың санын көрсетеді. "i" әрпі "көзбен араластырылған" (interlaced) деген сөздің қысқартылған түрі; бұл әр кадрдың жұп сызықтары, содан кейін тақ сызықтары кезекпен салынатынын білдіреді, сондықтан сызықтардың жартысы ғана бір мезгілде жаңартылады. Байланысты дисплей ажыратымдылығы – 1080p, ол да 1080 сызықты ажыратымдылыққа ие; "p" әрбір толық кадрдың экранда бірінен соң бірі көрсетілетінін білдіретін прогрессивті сканерлеуді (progressive scan) көрсетеді. Бұл термин 16:9 кең экрандық форматты (қатынас шамасы – ені биіктігінен артық төртбұрышты телевизор) қарастырады, сондықтан тік ажыратымдылықтың 1080 сызығы 1920 тік бағаналы ажыратымдылықты немесе 1920 пиксел × 1080 сызықты білдіреді. 1080i экранында 2,1 мегапиксел (2,1 миллион пиксел) және секундына 50 немесе 60 аралас кадрдың уақыттық ажыратымдылығы бар. Бұл формат SMPTE 292M стандартында қолданылады.
1080i (also known as BT.709) is a combination of frame resolution and scan type. 1080i is used in high definition television (HDTV) and high definition video. The number "1080" refers to the number of horizontal lines on the screen. The "i" is an abbreviation for "interlaced"; this indicates that only the even lines of each frame, then only the odd lines, are drawn alternately, so that only half the number of lines are ever updated at once. A related display resolution is 1080p, which also has 1080 lines of resolution; the "p" refers to progressive scan, which indicates that each full frame appears on the screen in sequence. The term assumes a widescreen aspect ratio of 16:9 (a rectangular TV that is wider than it is tall), so the 1080 lines of vertical resolution implies 1920 columns of horizontal resolution, or 1920 pixels × 1080 lines. A 1080i screen has a total of 2.1 megapixels (2.1 million pixels) and a temporal resolution of 50 or 60 interlaced fields per second. This format is used in the SMPTE 292M standard.
Тарату стандарты
"1080i" белгілемесінде "i" әлде аралас сканерлеуді білдіреді. 1080i бейнесінің әрбір кадры 1920 көлденең және 540 тік пикселден тұратын екі тізбекті өрістен құралады. Бірінші өріс барлық жұп нөмірлі телеарналық сызықтардан, ал екіншісі барлық тақ нөмірлі сызықтардан тұрады. Осылайша, әр өрістегі пикселдердің көлденең сызықтары түсіріліп, олардың арасында бір сызықтық тік аралықпен көрсетіледі, соның арқасында келесі өрістің сызықтары олардың арасына тігіледі, нәтижесінде 1080 жалпы сызық пайда болады. 1080i, 1080p-ден ерекшеленеді, онда "p" прогрессивті сканерлеуді білдіреді, яғни кадрдағы барлық сызықтар бір уақытта түсіріледі. Таза 1080i жағдайында кадрдың екі өрісі әртүрлі сәттерге (уақыт нүктелеріне) сәйкес келеді, сондықтан қозғалыстың бейнелеуі жақсы (50 немесе 60 қозғалыс фазасы/секунд). Бұл интерлейс бейнесі үшін жалпыға ортақ және жылдам қозғалыс көріністерінен алынған тұрақты кадрларда оңай байқауға болады. Дегенмен, егер 1080p материал 25 немесе 30 кадр/секунд жылдамдықпен түсірілсе, ол өңдеу немесе тарату үшін тиісінше 50 немесе 60 кадр/секунд жылдамдықпен 1080i форматына айналдырылады. Бұл жағдайда кадрдағы екі өріс бірдей сәтте түсірілген болады. 1080p 24 кадр/секундтан 1080i 60 кадр/секундқа айналдырылғандағы жағдай күрделірек, толық мәліметтер үшін телекиноға қараңыз. 1080i өріс жылдамдығы әдетте 60 Гц (секундына 60 өріс) болып келеді, бұл M жүйесін (NTSC және бразилиялық PAL M) аналогтық теледидар жүйесі ретінде пайдаланатын елдер үшін (мысалы, АҚШ, Канада, Мексика, Жапония, Оңтүстік Корея, Тайвань және Филиппин) немесе 50 Гц (PAL немесе SECAM) теледидар жүйесін пайдаланатын аймақтар үшін (мысалы, Еуропаның көп бөлігі, Африканың көп бөлігі, Қытай, Үндістан, Австралия, Жаңа Зеландия, Таяу Шығыс және басқалар) 50 өріс/секунд. Екі өріс жылдамдығы да ATSC, DVB және ISDB T International сияқты негізгі цифрлық теледидар тарату форматтарымен қолданылуы мүмкін. Кадр жылдамдығы контекстке байланысты түсіндірілуі мүмкін, ал өріс жылдамдығы әдетте "i" әрпінен кейін көрсетіледі, мысалы "1080i60". Бұл жағдайда 1080i60 секундына 60 өріс екенін білдіреді. European Broadcasting Union (EBU) ажыратымдылықты және кадр жылдамдығын (өріс жылдамдығы емес) көлбеу сызықпен бөліп көрсетуді ұсынады, мысалы 1080i/30 және 1080i/25, сондай-ақ 480i/30 және 576i/25. 1080i60 немесе 1080i50 EBU нотациясында көбінесе 1080i/30 немесе 1080i/25 болып табылады. 1080i кейбір CRT HDTV-лермен тікелей үйлесімді, онда оны араласқан түрінде көрсетуге болады, бірақ прогрессивті сканерлеуде көрсету үшін (мысалы, көптеген жаңа LCD және плазмалық теледидарларда) оны деинтерляциялау қажет. Теледидардың бейне өңдеу мүмкіндіктеріне байланысты алынған бейне сапасы өзгеруі мүмкін, бірақ міндетті түрде нашарламайды. Мысалы, 25 кадр/секунд жылдамдықтағы фильмдік материал 1080i50-ден деинтерляцияланып, бастапқы кадр жылдамдығында 1080p толық ажыратымдылығын жоғалтпай қалпына келтірілуі мүмкін. Видео материалды 50 немесе 60 қозғалыс фазасы/секундпен көрсету алдында 50p немесе 60p форматына түрлендіру ұсынылады. Әлем бойынша спутниктік және кабельдік HD арналардың көпшілігі 1080i форматында таратылады. АҚШ-та 1080i Warner Bros. Discovery, Paramount Global және Comcast иеленген телеарналардың көпшілігі үшін басым формат болып табылады, сондай-ақ көптеген кіші телеарналар да осы форматта таратылады. Тек Fox және Disney иеленген телеарналар, MLB Network және басқа бірнеше кабельдік желілер өз желілері үшін 720p форматын артықшылық ретінде қолданады. A+E Networks арналары 2013 жылы 720p-ден 1080i-ге айналды. Hearst Television иелігіндегі көптеген ABC филиалдары және TEGNA иелігіндегі бұрынғы Belo Corporation станциялары, сондай-ақ осы үш желінің кейбір жеке филиалдары сигналдарын 1080i форматында көрсетеді және желілік бағдарламаларды басқару және тарату мақсатында жоғары сапада көрсетеді, өйткені синдикаттық бағдарламалар мен жарнаманың көпшілігі 1080i/p форматында шығарылады және таратылады, бұл 720p-ге дейін төмендету қадамын алып тастайды. Бұл сонымен қатар осы ABC филиалдарының жергілікті жаңалықтарын жоғары ажыратымдылықта (әсіресе ауа райын болжау үшін картаның айқындығын көрсету мақсатында) 1080i бәсекелестерінің бейне сапасына сәйкес келтіруге мүмкіндік береді. Кейбір камералар мен тарату жүйелері кадрға 1080 тік сызықты пайдаланса да, шын мәнінде бейне түсіру және кодтау үшін номиналды 1080i кескіннің 1920 пикселін толық қолданбайды. Көбінесе қолданылатын субүлгілік қатынастар 3/4 (бұл 1440x1080i кадр ажыратымдылығын береді) және 1/2 (бұл 960x1080i кадр ажыратымдылығын береді). Төменгі көлденең ажыратымдылық толық өлшемді суретті түсіру үшін масштабталады. Жарты көлденең ажыратымдылықты және әрбір кадрдың тек бір өрісін (мүмкін, қосымша антиалиастық сүзгілеумен немесе прогрессивті түсірумен) пайдалану нәтижесінде qHD форматы пайда болады, ол 960x540 кадр ажыратымдылығына және 30 немесе 25 кадр/секунд жылдамдығына ие. ITU H.261-ден H.264 бейне стандарттарында қолданылатын сығылған бейне пакетері үшін 16x16 пиксель өлшемі таңдалғандықтан, 1080 сызықты бейне 1088 сызық ретінде кодталып, декомпрессормен 1080-ға дейін қысқарылады. 720 сызықты бейне форматы 16-ға бөлінеді және қосымша сызықтарды қажет етпейді.
Within the designation "1080i", the i stands for interlaced scan. Each frame of 1080i video consists of two sequential fields of 1920 horizontal and 540 vertical pixels. The first field consists of all even numbered TV lines and the second all odd numbered lines. Consequently, the horizontal lines of pixels in each field are captured and displayed with a one line vertical gap between them, so the lines of the next field can be interlaced between them, resulting in 1080 total lines. 1080i differs from 1080p, where the p stands for progressive scan, where all lines in a frame are captured at the same time. In native or pure 1080i, the two fields of a frame correspond to different instants (points in time), so motion portrayal is good (50 or 60 motion phases/second). This is true for interlaced video in general and can be easily observed in still images taken of fast motion scenes. However, when 1080p material is captured at 25 or 30 frames/second, it is converted to 1080i at 50 or 60 fields/second, respectively, for processing or broadcasting. In this situation both fields in a frame do correspond to the same instant. The field to instant relation is somewhat more complex for the case of 1080p at 24 frames/second converted to 1080i at 60 fields/second; see telecine. The field rate of 1080i is typically 60 Hz (i. e., 60 fields per second) for countries that use or used System M (NTSC and Brazilian PAL M) as analog television system with 60 fields/sec (such as United States, Canada, Mexico, Japan, South Korea, Taiwan and Philippines), or 50 Hz for regions that use or used 625 lines (PAL or SECAM) television system with 50 fields/sec (such as most of Europe, most of Africa, China, India, Australia, New Zealand, Middle East, and others). Both field rates can be carried by major digital television broadcast formats such as ATSC, DVB, and ISDB T International. The frame rate can be implied by the context, while the field rate is generally specified after the letter i, such as "1080i60". In this case 1080i60 refers to 60 fields per second. The European Broadcasting Union (EBU) prefers to use the resolution and frame rate (not field rate) separated by a slash, as in 1080i/30 and 1080i/25, likewise 480i/30 and 576i/25. Resolutions of 1080i60 or 1080i50 often refers to 1080i/30 or 1080i/25 in EBU notation. 1080i is directly compatible with some CRT HDTVs on which it can be displayed natively in interlaced form, but for display on progressive scan—e. g., most new LCD and plasma TVs—it must be deinterlaced. Depending on the television's video processing capabilities, the resulting video quality may vary, but may not necessarily suffer. For example, film material at 25fps may be deinterlaced from 1080i50 to restore a full 1080p resolution at the original frame rate without any loss. Preferably video material with 50 or 60 motion phases/second is to be converted to 50p or 60p before display. Worldwide, most HD channels on satellite and cable broadcast in 1080i. In the United States, 1080i is the preferred format for most broadcasters, with Warner Bros. Discovery, Paramount Global, and Comcast owned networks broadcasting in the format, along with most smaller broadcasters. Only Fox and Disney owned television networks, along with MLB Network and a few other cable networks, use 720p as the preferred format for their networks; A+E Networks channels converted from 720p to 1080i sometime in 2013 due to acquired networks already transmitting in the 1080i format. Many ABC affiliates owned by Hearst Television and former Belo Corporation stations owned by TEGNA, along with some individual affiliates of those three networks, air their signals in 1080i and upscale network programming for master control and transmission purposes, as most syndicated programming and advertising is produced and distributed in 1080i/p, removing a downscaling step to 720p. This also allows local newscasts on these ABC affiliates to be produced in the higher resolution (especially for weather forecasting presentation purposes for map clarity) to match the picture quality of their 1080i competitors. Some cameras and broadcast systems that use 1080 vertical lines per frame do not actually use the full 1920 pixels of a nominal 1080i picture for image capture and encoding. Common subsampling ratios include 3/4 (resulting in 1440x1080i frame resolution) and 1/2 (resulting in 960x1080i frame resolution). Where used, the lower horizontal resolution is scaled to capture or display a full sized picture. Using half horizontal resolution and only one field of each frame (possibly with added anti alias filtering or progressive capture) results in the format known as qHD, which has frame resolution 960x540 and 30 or 25 frames per second. Due to the chosen 16x16 pixel size for a compressed video packet known as a macroblock as used in ITU H.261 to H.264 video standards, a 1080 line video must be encoded as 1088 lines and cropped to 1080 by the de compressor. The 720 line video format divides perfectly by 16 and therefore does not require any lines to be wasted.