Кіріспе

Жоқ. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің ресми түрде қолданылатын барлық кемелерінің атаулары USS әріптерімен басталады, ол "United States Ship" (АҚШ кемесі) дегенді білдіреді. Әскери теңіз көлігі басқармасына қарасты, әскери емес, көбінесе азаматтық экипажбен жабдықталған АҚШ Әскери-теңіз күштерінің кемелерінің атаулары USNS әріптерімен басталады, ол "United States Naval Ship" (АҚШ Әскери-теңіз кемесі) дегенді білдіреді. Кеме түрін анықтау үшін әріптік корпус жіктеу белгісі қолданылады. Кемелердің атауларын Әскери-теңіз күштерінің хатшысы таңдайды. Атаулар штаттардың, қалалардың, кішкентай қалалардың, маңызды тұлғалардың, маңызды орындардың, танымал шайқастардың, балықтардың және идеалдардың аттарынан алынады. Әдетте, кемелердің әртүрлі түрлерінің атаулары әртүрлі көздерден теріліп жасалады. Қазіргі заманғы ұшақ тасымалдаушылар мен су асты кемелері қуат алу үшін ядролық реакторларды пайдаланады. АҚШ Әскери-теңіз реакторлары туралы классификация схемалары және ядролық қуатпен жүретін кемелердің тарихы туралы ақпарат алу үшін қараңыз. Қазіргі заманғы крейсерлер, эсминецтер және фрегаттар "жер бетіндегі жауынгерлер" деп аталады және негізінен ұшақ тасымалдаушыларға, десанттық кемелерге, қосымша кемелерге және азаматтық кемелерге сүйемелдеу қызметін атқарады, бірақ ең ірілері крейсерлік зымырандарды қолдану арқылы құрлықтағы нысандарға шабуылдау және зымырандық қорғаныс жүйесі арқылы халықты қорғау мүмкіндігіне ие.

Тарихи маңызды кемелер

АҚШ Әскери-теңіз күштері АҚШ және әлемдік теңіз тарихы үшін маңызды бірқатар кемелерді пайдаланған: «Ескі теміржол» деген лақап атымен белгілі «Конституция» – 1794 жылғы Теңіз заңымен Конгресс бекіткен алғашқы алты фрегаттың қазірге дейін сақталған жалғыз кемесі. Ол 1812 жылғы соғыста ерекше көзге түсіп, бірнеше қуатты жау кемелерін жеңіп, қазір Массачусетс штатының Чарльзтаун портындағы ең көне әскери кеме ретінде орналасқан. «Бонхом Ричард» 1779 жылдың 23 қыркүйегінде Фламбороу шайқасына қатысты, ол Америка Тәуелсіздік соғысының ең танымал теңіз шайқастарының бірі. Бұл шайқас «Бонхом Ричардтың» командирі Джон Пол Джонс есімімен байланысты, ол британдық фрегаттың капитаны батқан кемесін беруді талап еткенде: «Мырза, мен әлі шайқасуды бастаған жоқпын!» деп жауап берген. «Филадельфия» – 36 зеңбірекке ие фрегат, ол Бірінші Барбария соғысы кезінде Триполи портында Барбария қарақшыларына түскен. 1804 жылдың 16 ақпанында, кеме американдық кемелерге қарсы қолданылғаннан кейін төрт ай өткен соң, лейтенант Стивен Декатур АҚШ теңіз жаяу әскерлерінің шағын тобын тұтқынға алынған Триполи кемесіне шабуыл жасауға алып барды. Декатурдың әскері кемеге шабуылдап, Триполи теңізшілерін жеңіп, «Филадельфияны» өртеп жіберді. Британдық адмирал Горацио Нельсон бұл оқиғаны «осы дәуірдегі ең батыл және қаһармандық әрекет» деп атады. «Сускехана» 1854 жылы Канагава шартына қол қойылған кезде коммодор Мэтью Перридің флагманы болды. Бұл келісім Жапонияның Батысқа ашылуында және «Ашық есік» саясатының құрылуында маңызды рөл атқарды. «Монитор» және «CSS Вирджиния» екі бумен жүретін темір кемелер арасындағы алғашқы шайқасқа – 1862 жылдың 9 наурызындағы Хэмптон жолы шайқасына қатысқандарымен танымал. «Монитор» – АҚШ Әскери-теңіз күштері құрастырған алғашқы темір кеме, оның дизайны теңіз шайқасына айналмалы зеңбірек мұнарасын енгізді. «Аллигатор» – АҚШ Әскери-теңіз күштері салған алғашқы суасты кемесі. 1863 жылы дауыл кезінде сүйретіліп бара жатқанда суасты кемесі батып, соғысқа қатыспады. АҚШ Әскери-теңіз күштеріне жатпаса да, Конфедерацияның «H. L. Hunley» (сол соғыс және дәуірден) алғашқы табысты жауынгерлік суасты кемесі болды. «Кирсардж» және «CSS Алабама» 19 маусымда Америка Азаматтық соғысы кезінде Шербург шайқасында (1864) белгілі бір кемелік шайқасқа қатысты. «Мэн» 1898 жылдың қаңтарында Флорида штатының Ки-Уэст қаласынан Кубаның Гавана қаласына жергілікті көтеріліс пен тәртіпсіздіктер кезінде АҚШ мүдделерін қорғау үшін жіберілді. Үш аптадан кейін, 15 ақпанда сағат 21:40-та Гавана портында «Мэн» кемесі жарылды. Бұл жарылыс 1898 жылдың сәуір айында басталған Испан-Америка соғысының себебі болды. «Олимпия» – 1898 жылғы Испан-Америка соғысы кезінде Манила шығанағындағы жеңіске жеткен шайқаста коммодор Джордж Дьюидің флагманы ретінде танымал қорғалған крейсер. Бұл 1899 жылдан 1946 жылға дейін Филиппинді АҚШ-қа қосуға тікелей себеп болды. «Олимпия» бүгінгі күнге дейін мұражай кемесі ретінде сақталған. «Холланд» – АҚШ Әскери-теңіз күштеріне тапсырылған алғашқы суасты кемесі. «Коннектикут» – өзінің алты линкор класының жетекші кемесі. Ол «Ұлы Ақ Флоттың» флагманы ретінде қызмет етті, АҚШ Әскери-теңіз флотының 16 желтоқсан 1907 жылдан 22 ақпан 1909 жылға дейін жер шарын айналып өткен танымал лақап аты. Бұл күш көрсетуі АҚШ президенті Теодор Рузвельттің бұйрығымен Американың әскери күші мен теңіз қабілетін әлемге көрсету үшін жасалды. «Оңтүстік Каролина» – өзінің класының жетекші кемесі, 1910 жылы пайдалануға берілген кезде алғашқы американдық заманауи «дредноут» линкоры болды, ол британдық Корольдік теңіз күштерінің бастамасымен жасалған сегіз немесе одан да көп калибрлі қару-жарақпен жабдықталған линкор, ол барлық бұрынғы линкорларды ескірген етті. «Техас» – тұрақты мұражай кемесі болған алғашқы АҚШ соғыс кемесі, АҚШ Ұлттық тарихи ескерткіші деп жарияланған алғашқы соғыс кемесі, Бірінші дүниежүзілік соғыс дәуіріндегі жалғыз қалған «дредноут» соғыс кемесі және екі дүниежүзілік соғыста да қызмет еткен жалғыз қалған капиталдық кеме. «Лэнгли» – 1920 жылы «USS Jupiter» кемесінен қайта жаңартылған АҚШ-тың алғашқы ұшақ тасымалдағыш кемесі. Ол сонымен қатар АҚШ-тың алғашқы электрмен жүретін кемесі болды. «Панай» – 1937 жылдың 12 желтоқсанында Япон ұшақтарымен Нанкиннен (қазіргі Нанкин) тыс Янгцзы өзенінде батып кеткен өзендік канонерлік қайық. Ол кезде Жапония мен АҚШ соғыста болған жоқ. Жапондықтар канонерлік қайықтың палубасындағы американдық туды көрмегендерін айтып, кешірім сұрады және өтемақы төледі. Дегенмен, шабуыл және Нанкиндегі келесі «Аллисон» оқиғасы АҚШ халқының жапондықтарға деген көзқарасын өзгертті. «Лонг-Айленд» 1941 жылдың 2 маусымында Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ кеме жасаушылықтары салған 122 эскорт тасымалдағыш кемесінің алғашқысы ретінде тапсырылды. Эскорт тасымалдағыштары әдетте флот тасымалдағыштарынан кішкентай, қысқа, баяу, арзан және жылдам салынды, сонымен қатар аз ұшақтарды тасыды. Дегенмен, олар конвойларды сүйемелдеу, жердегі әскерлерге әуе қолдау көрсету, ұшақтарды тасымалдау және жаудың суасты кемелерін іздеу және батыру үшін құрылған аңшы-өлтіруші топтардың ядросын құру арқылы соғысты жеңуге үлкен үлес қосты. «Рубен Джеймс» – неміс суасты кемесімен шатысқан және жаңсақ түсініксіздік салдарынан батып кеткен, Перл-Харборға шабуыл АҚШ-ты Екінші дүниежүзілік соғысқа енгізбей тұрып бес апта бұрын болған оқиға. Көптеген адамдар оны Еуропа театрындағы Екінші дүниежүзілік соғыстағы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің батып кеткен алғашқы кемесі деп санайды. Кеменің батуы АҚШ-та наразылық тудырды, әсіресе Германия кешірім сұрағаннан бас тартып, эсминец Германия сақтайтын соғыс аймағында болды және салдарына ұшырады деп мәлімдегенде. «Аризона» – 1941 жылдың 7 желтоқсанында Жапонияның Перл-Харборға шабуылы кезінде 1177 адамның қаза болуымен қатарлық және трагикалық түрде батқандықтарымен танымал. «USS Arizona» ескерткіші кеменің қираған қалдықтарының үстіне салынған, ол әлі де көптеген экипаж мүшелерінің қалдықтарын сақтайды. Көбінесе, бірақ дұрыс емес, «Аризона» мәңгілік түрде қызметте қала береді деп есептеледі, мүмкін, Перл-Харборға кіретін теңіз кемелері кеме қалдықтарына құрмет көрсетуіне байланысты. «Юта» – Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде қызмет еткен және Перл-Харборға шабуыл кезінде батқандықтарымен танымал. Ол теңізшілерді оқыту үшін нысаналық кемеге айналмас бұрын әртүрлі қашықтан басқару жабдықтарын сынау үшін пайдаланылды. Жапондықтар оны белсенді кеме деп жаңылысқан болуы мүмкін, бірақ оны көтеруге жасалған әрекеттер сәтсіз аяқталды. «USS Arizona» қатарлы, ол Перл-Харбор шабуылынан кейін қалған жалғыз кеме. Ол сонымен қатар Юта штатының кемесі болып табылады. «Энтерпрайз» – Екінші дүниежүзілік соғыстағы ең көп қатысқан және марапатталған АҚШ соғыс кемесі, Тынық мұхитындағы алты маңызды авиатасымалдағыш шайқасының бесеуіне қатысып, сонымен қатар көптеген ұсақ шайқастарға қатысып, 22 мүмкін болған шайқас жұлдызының 20-сын жеңіп алды. Ол британдық Корольдік теңіз күштерінен басқа, 400 жылдан астам уақыт ішінде британдық Адмиралтық туын алған жалғыз кеме болды. «Хорнет» – 1942 жылдың 18 сәуірінде Токиоға жасалған Дулиттл рейдін бастағанымен және Мидуэй шайқасындағы маңызды жеңіске қатысқанымен танымал. «Гато» – өте табысты суасты кеме класының жетекші кемесі, «Тамбор» және «Барракуда» кластарымен бірге 213 кемеден тұрады. Бұл заманауи суасты кемелері Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде американдық суасты кемелерінің шабуылынан туған Жапонияның сауда флотының 55% жойылуына жауапты болды. Соғыс ...