Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Англия, Уэльс және Солтүстік Ирландиядағы қоршаған ортаны қорғау ұйымы.
Environmental organisation in England, Wales and Northern Ireland
Friends of the Earth Англия, Уэльс және Солтүстік Ирландия (сондай-ақ FoE EWNI деп белгілі) – қоршаған ортаны қорғау ұйымдарының Friends of the Earth желісін құрайтын әлемдегі 75 ұлттық ұйымның бірі. Өз елдерінде оны көбінесе жай ғана "Жердің достары" деп атайды.
Friends of the Earth England, Wales and Northern Ireland (also known as FoE EWNI) is one of 75 national groups around the world which make up the Friends of the Earth network of environmental organisations. It is usually referred to as just 'Friends of the Earth' within its home countries.
Тарих
Англиядағы Friends of the Earth 1971 жылы құрылды, бұл топ 1969 жылы Сан-Францискода құрылғаннан екі жыл өткен соң. Оның алғашқы басшысы Ұлттық студенттер одағының бұрынғы вице-президенті Грэм Сёрл болды. 1975 жылы Сёрл сол елдегі бір жылдық демалыс кезінде Friends of the Earth үшін Жаңа Зеландияның биік таулы ормандарына қатысты дауды құжаттады. Жаңадан құрылған ұйымның алғашқы науқандарының бірі – Schweppes компаниясының қайтарылмайтын бөтелкелерге қатысты саясатына наразылық білдіру үшін, Connaught House, Лондон ғимаратының алдына шамамен 1000 әйнек бөтелкені төгу болды. Басқа бастапқы іс-шаралар Сноудония ұлттық паркінде ашық карьерлік мыс кеніне қарсылық көрсетуге (бұл тоқтатылған кезде ерте жеңіске әкелді) және жойылу қаупі төнген түрлерді сақтау жұмыстарына бағытталды. Бұл FoE, Greenpeace және басқаларының «Китоларды сақтау» атты әлемдік науқанына ұласты. Қауіпсіз энергияны қорғау науқаны да алғашқы мәселе болды, онда FoE EWNI-ді АҚШ сарапшысы Амори Ловинс қолдады. Ядролық энергияға қарсылық және жаңартылатын энергияны қолдау – бұл науқанның негізгі мәселесі болды, ол кейін климаттың өзгеруіне қатысты жұмыстарға дамыды – қазір 2020 жылы FoE EWNI жұмысының басты тақырыбы. Ұлыбритания бойынша жергілікті әрекеттер – FoE EWNI-нің ерекшелігі, ол өздері жұмыс істейтін мәселелер бойынша белгілі бір дербестікке ие, лицензияланған «жергілікті топтардың» желісіне ие. 1971 жылы іске қосылғаннан кейін көп ұзамай 8 жергілікті филиал болды, ал 1976 жылы – 140-қа жетті. 1978 жылы Шотландиядағы топтар өз ұйымдарын құру үшін бөлінді, олар FoE Scotland аталды. 1980 жылы FoE-де 250 топ және 17 000 тіркелген қолдаушы болды, бірақ 1980-84 жылдар аралығындағы бейбітшілік қозғалысы мен CND-нің өсуі қолдаудың азаюына және FoE-нің штаттық қызметкерлерінің санын 12-ге дейін қысқартуына әкелді. 1984 жылы бұрынғы мұғалім және 1985 жылы «Жасылдар» партиясы деп аталған «Экология» партиясының төрағасы Джонатан Поррит ұйымның директоры болды. Поррит 1990 жылы кетіп, сол кезде мүшелік саны 226 000-ға дейін өсті, ал штаттық қызметкерлердің саны 12-ден 100-ден астамға дейін өсті. 2003 және 2008 жылдар аралығында FoE EWNI-нің атқарушы директоры Тони Джунипер болды, ол 2019 жылы Natural England-тің төрағасы болды. 2006-2008 жылдар аралығында FoE Ұлыбританияның 2008 жылы заңға айналған Климат заңына арналған науқанда («Үлкен сұраныс» деп аталды) жетекші рөл атқарды. 2015-2020 жылдар аралығында Крейг Беннетт бас атқарушы болды, ол кейін Wildlife Trusts-тің директоры болды. Мириам Тернер мен Хью Ноулз 2021 жылдың қаңтар айында бірлескен бас директорлар болып тағайындалды.
Friends of the Earth in England was founded in 1971, two years after the group was first founded in San Francisco in 1969. Its first leader was Graham Searle, a former vice president of the National Union of Students. In 1975, Searle documented the New Zealand Beech Forest Controversy for Friends of the Earth during a year's sabbatical in that country. One of the early campaigns of the newly founded organisation was to dump almost 1000 glass bottles in front of the HQ of soft drinks giant Schweppes in Connaught House, London in protest at the company's policy of having non returnable bottles. Other initial activities focused on opposing an open cast copper mine in the Snowdonia National Park (which led to an early victory when this was stopped) and on work to save endangered species. This grew into the world wide 'Save the Whale' campaigns by FoE, Greenpeace and others. Campaigning for safe energy was also an early issue, in which FoE EWNI were supported by US expert Amory Lovins. Opposition to nuclear power and support for renewable energy was a core campaign issue which developed into work on climate change – now in 2020 the central theme for FoE EWNI work. Local action across the UK is a distinguishing feature of FoE EWNI, which has a network of licensed 'local groups' that enjoy a degree of autonomy over the issues on which they work. Soon after the launch in 1971 there were eight local branches and by 1976 there were 140. In 1978 groups in Scotland split off to form their own organisation, FoE Scotland. In 1980 FoE had 250 groups and 17,000 registered supporters, but the growth of the peace movement and CND from 1980–84 saw support move away and FoE downsizing to 12 staff. In 1984 Jonathan Porritt, a former teacher and chairman of the Ecology Party (renamed the Green Party in 1985), became the director of the organisation. Porritt left in 1990, by which time membership had grown to 226,000 and staff numbers from 12 to over 100. Between 2003 and 2008, FoE EWNI's executive director was Tony Juniper who in 2019 became Chair of Natural England. From 2006–2008 FoE played a lead role in the campaign (known as the 'Big Ask') for a UK Climate Act, which became law in 2008. From 2015–2020 Craig Bennett was Chief Executive, who left to become Director of the Wildlife Trusts. Miriam Turner and Hugh Knowles were appointed Co CEOs in January 2021.
Құрылымы мен қаржыландыруы
FoE EWNI екі құрылымнан тұрады: тіркелген қайырымдылық қоры (траст) және саяси науқандар жүргізетін жауапкершілігі шектеулі компания. Ұлыбритания заңнамасы қайырымдылық ұйымының науқандық қызметін қаншалықты жүргізе алатынына шектеу қояды. 2019 жылдың мамыр айына аяқталған жылға Friends of the Earth Ltd. компаниясының жалпы кірісі 11,2 млн фунтты құрады, оның шамамен 8 млн фунты FoE Charitable Trust қорынан алынған грант болды.
FoE EWNI has a dual structure, comprising a trust, which is a registered charity, and a limited company, which carries out political campaigning – UK legislation limits how far a charity may campaign. Total income for Friends of the Earth Ltd. for the year ending May 2019 was £11.2m of which about £8m was a grant from the FoE Charitable Trust.