Кіріспе

Американдық ақын, редактор, профессор, аудармашы және адам құқықтарын қорғаушы Каролин Форше (Carolyn Forché; 1950 жылдың 28 сәуірінде туған) – американдық ақын, редактор, профессор, аудармашы және адам құқықтарын қорғаушы. Ол әдеби еңбектері үшін көптеген наградалар алған.

Өмірбаян

Форше Мичиган штатының Детройт қаласында Майкл Джозеф пен Луиза Нада Блэкфорд Сидлоски отбасында дүниеге келген. 1972 жылы Мичиган мемлекеттік университетінде шығармашылық жазу мамандығы бойынша бакалавр, ал 1975 жылы Боулинг Грин мемлекеттік университетінде көркем өнер магистрі дәрежесін алды. Ол Боулинг Грин мемлекеттік университеті, Мичиган мемлекеттік университеті, Виргиния университеті, Скидмор колледжі, Колумбия университеті, Сан-Диего мемлекеттік университеті және Джордж Мейсон университетінің Көркем өнер магистрі бағдарламасы сияқты бірнеше университеттерде сабақ берді. Форше – Чепмен университетінің Президенттік ғылыми қызметкері, Скрантон университетінен, Калифорния өнер институтынан, Маркетт университетінен, Рассел Сейдж университетінен және Сьерра-Невада колледжінен құрметті доктор дәрежесін алды. Ол Lannan поэзия және әлеуметтік практика орталығының директоры болды және Джорджтаун университетінде (Вашингтон, округ Колумбия) Lannan поэзиясы бойынша қонақ профессоры қызметін атқарды, қазір университет профессоры. Ол Глория Стейнменмен бірге Уидби аралындағы әйелдер жазушыларының резиденциясы – Хедгебруктың Шығармашылық кеңесінің төрағасы. Ол күйеуі, фотограф Гарри Мэтисонмен Мэриленд штатында тұрады, олар 1984 жылы үйленген. Олардың ұлы – Шон Кристоф Мэтисон.

Сыйлықтар мен жарияланымдар

Форшенің тұңғыш өлеңдер жинағы «Тайпаларды жинақтау» (1976) Йельдің жас ақындар конкурсында жеңіске ие болды, нәтижесінде Йель университетінің баспасында жарияланды. 1977 жылы Испанияға сапар шеккеннен кейін ол сальвадорлық эмигрант ақын Кларибел Алегрияның, сондай-ақ Георг Тракл мен Махмуд Дарвиштің шығармаларын аударды. Ол Гуггенхайм стипендиясын алды, бұл оған Сальвадорға баруға мүмкіндік берді, онда ол Леонель Гомес Видестің жетекшілігімен адам құқықтарын қорғаушы ретінде жұмыс істеді. Оның екінші кітабы «Біздің арамыздағы ел» (1981), Маргарет Атвудтың көмегімен жарық көрді, Америка Поэзия қоғамының Алиса Фэй ди Кастагнола сыйлығын және Америка ақындары академиясының Ламонт поэзиясы таңдауын алды. Форше Ұлттық өнер кеңесінен үш стипендия алды, ал 1992 жылы Ланнан қорынан әдеби стипендия алды. Басқа да марапаттарға Роберт Крили сыйлығы, Виндхэм–Кэмпбелл сыйлығы, Эдита мен Ира Моррис Хиросима қорының бейбітшілік және мәдениет сыйлығы және Денис Левертов сыйлығы кіреді. Оның мақалалары мен рецензиялары The New York Times, The Washington Post, The Nation, Esquire, Mother Jones, Boston Review және басқа да басылымдарда жарияланды. Оның төртінші өлеңдер жинағы «Көк сағат» 2003 жылы жарық көрді. Басқа кітаптарына мемуарлар «Біздің балконымыздағы жылқы» (2010, HarperCollins); эсселер жинағы (2011, HarperCollins); Сальвадордағы уақыты туралы мемуар «Естігеніңіз рас» (2019, Penguin Press); және бесінші өлеңдер жинағы «Әлемнің кешігуі» (Bloodaxe Books, 2020) кіреді. 2019 жылдың қазан айында «Естігеніңіз рас» кітабы Ұлттық кітап сыйлығына (Nonfiction) финалист ретінде іліккен болатын. 2019 жылы жарық көрген «Естігеніңіз рас: куәгерлік және қарсылық туралы мемуарлар» кітабы Латын Америкасындағы адам құқықтары үшін Хуан Э. Мендес кітап сыйлығын жеңіп алды.

Оқылу және аудармалар

Оның аудармаларының ішінде Махмуд Дарвиштің «Өкінішке орай, жұмақ еді: таңдалған өлеңдер» (2003), Кларибел Алегрианың «Қайғы» (1999) және Роберт Десностың «Таңдалған өлеңдері» (Уильям Куликпен бірлесе, «Қазіргі ағылшын поэзиясы» сериясы үшін, 1991) кіреді. Форшеге сондай-ақ оның словак тегі, әсіресе әжесінің өмір жолы үлкен әсер еткен. Оның отбасында бұрынғы Чехословакияны нацистер басып алған кезде түрмеге қамалған қарсылық күресші әйел болған. Форше католик дінінде өскен, сондықтан оның туындыларында діни тақырыптар жиі кездеседі.

Басқа медиада

Форше 1985 жылы Кен Бернстің «Оскар» сыйлығына ұсынылған «Еркіндік мүсіні» деректі фильмінде пайда болды. 2013 жылдың қараша айында Форше тәуелсіз режиссерлер Билли Тума мен Энтони Сирило түсірген «Куәгерлік поэзиясы» деректі фильмінде ғалым және ақын ретінде сұхбат берді. 2022 жылы «Blue Hour» альбомы жарық көрді, ол «Blue Hour: Poems» жинағынан алынған «On Earth» өлеңінің мәтініне негізделген. Ән циклін Бостон камералық оркестрі «A Far Cry» тапсырыс етті, ал музыкасын бес әйел композитор: Рейчел Граймс, Анжелика Негрон, Шара Нова, Каролина Шоу және Сара Киркланд Снайдер жазды.