Кіріспе
Америкалық кантри әншісі (1939–2020)
| кәсібі = Әнші-сазгер, актер
| аспабы = Вокал, гитара
| белсенді жылдары = 1970–2020
| лейблы = Columbia, Monument
| байланысты әртістер = Ли Клейтон, Джесси Колтер, Уэйлон Дженнингс, Крис Кристофферсон, Уилли Нельсон, Микки Ньюбери, Стив Янг, Джонни Кэш
| веб-сайты =
| instrument = Vocals, guitar
| years active = 1970–2020
| label = Columbia, Monument
| associated acts = Lee Clayton, Jessi Colter, Waylon Jennings, Kris Kristofferson, Willie Nelson, Mickey Newbury, Steve Young, Johnny Cash
| website =
Билли Джо Шевер (16 тамыз 1939 – 28 қазан 2020) – американдық кантри әншісі және әнші-сазгер. Ол прогрессивті және «заңнан тыс» кантри музыкасының көрнекті өкілі болды.
Өмірбаян
Шейвер Техас штатының Корсикана қаласында дүниеге келді және анасы Виктория Уотсон Шейвер тәрбиеледі. 12 жасқа дейін ол көп уақытын Корсиканадағы әжесімен бірге өткізді, анасы Уэйкода жұмыс істеуі үшін. Кейде ол анасы жұмыс істейтін жергілікті түнгі клубқа баратын, сол жерде ол алғаш рет кантри музыкасын естіді. Шейвердің анасы оның әжесі қайтыс болған шамада қайтадан тұрмысқа шықты, ал Шейвер мен оның үлкен әпкесі Патрисия анасы мен жаңа әкесімен бірге тұрды. Шейвер сегізінші сыныптан кейін мектепті тастап, ағаларына мақта жинауға көмектесті, бірақ кейде спортпен айналысу үшін мектепке қайта оралып тұратын. Шейвер 17 жасқа толған күні АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қосылды. Қызметтен босатылғаннан кейін ол бірнеше жұмыс істеді, тіпті родео клоуны болуға да тырысты. Осы кезде ол Бренда Джойс Тинделлмен танысып, үйленді. 1962 жылы олардың Джон Эдвин есімді ұлы дүниеге келді, оны Эдди деп атады. Олар бірнеше рет ажырасып, қайтадан үйленді. Шейвер Лос-Анджелеске автостоппен жол тартты. Батысқа қарай көлік таба алмағандықтан, ол магистральдың екінші жағына өтіп, шығысқа бет алды, оны Мемфис, Теннессиден сыртта түсіріп қалған бір адаммен бірге сапарлады. Келесі көлік оны Нэшвиллге жеткізді, онда ол аптасына 50 доллар жалақымен ән жазушы болып жұмысқа орналасты. Ол Техастың Уэйко қаласында тұрды. Боб Дилан өзінің "I Feel a Change Comin' On" (Боб Дилан мен Роберт Хантер) әнінде, "Together Through Life" (2009) альбомында Шейверді еске алды – "Мен Билли Джо Шейверді тыңдап жатырмын, мен Джеймс Джойсты оқып жатырмын". Шейвер сонымен қатар Багс Хендерсонның "Stormy Love" альбомындағы "Why Can't I Write Like Billy Joe" әнінің "батыры" болып табылады. Шейвердің дауысы Adult Swim телеарнасының "Squidbillies" сериалының музыкалық тақырыптарында естіледі. Ашылу тақырыптары тек бір шумақтан тұрады және үнсіз сөйлеу бөлігімен аяқталады. Майк Джадждың "Тур автобусынан әңгімелер" сериалының 1 маусымының 5 бөлімі Шейвердің өмірін көрсетеді.
Ең танымал жазбалар
Шавердің дебюттік альбомы Old Five and Dimers Like Me (1973) Дэвид Аллан Коу және Уэйлон Дженнингс сияқты басқа суретшілер орындаған, оның өзі жазған көптеген әндерді қамтыды. When I Get My Wings (1976) альбомына "Ain't No God In Mexico" (Уэйлон Дженнингстің де хиті болған) әні енді. Gypsy Boy (1977) альбомында "Honky Tonk Heroes" және "You Asked Me To" әндері бар, екеуі де Шевердің 1973 жылы Дженнингстің Honky Tonk Heroes альбомы үшін жазған әндері. Шевер сондай-ақ ұлы Эддимен бірлесіп жазған "Live Forever" хитімен де танымал. Роберт Дювалл осы әнді Crazy Heart фильмінде орындайды, ол фильмнің саундтрегіне де енген. Бұл әнді The Highwaymen, Вилли Нельсон және Джо Элли де орындаған. Шевер Патти Лавлесс және Вилли Нельсон сияқты әртістерге көптеген әндер жазды. Шавер 1980 және 1990 жылдары альбомдар шығаруын жалғастырды, ең танымал альбомы – 1993 жылы шыққан, Эдди Шавердің гитарада ойнауы ерекше көзге түскен, сыншылардың жоғары бағасын алған Tramp On Your Street. Шевердің 2007 жылғы кантри-госпел стиліндегі Everybody's Brother альбомы Грэмми сыйлығына ие болды. Альбомда Джонни Кэш, Крис Кристоферсон және Таня Таккер сияқты суретшілермен дуэттер көп. Альбомды орындаған музыканттардың арасында Рэнди Скруггс, Лора Кэш, Джон Андерсон және Марти Стюарт болды. 2014 жылдың 22 мамырында Rolling Stone журналы Вилли Нельсонмен бірлескен "Hard To Be An Outlaw" әнін тұңғыш рет жариялады. Long in the Tooth альбомы 2014 жылдың 5 тамызында Lightning Rod Records лейблы арқылы шығарылды. 41 жылдық мансабында Long in the Tooth альбомы Шевердің Billboard Top Country Albums тізіміне енген алғашқы альбомы болды, ол тізімге 19-шы орында кірді. Альбом Billboard 200 тізіміне де енді, ең жоғары көрсеткіші 157-ші орынды құрады. 2019 жылы Шевер Кантри Музыка Академиясынан ән жазудағы жетістіктерін мойындаған Ақын сыйлығын алды. 2022 жылы Шевердің әндеріне арналған құрмет альбомы Live Forever: A Tribute To Billy Joe Shaver шығарылды, оған Вилли Нельсон, Люсинда Уильямс, Райан Бингем, Никки Лейн, Родни Кроуэлл, Джордж Стрейт, Миранда Ламберт, Стив Эрл, Натаниел Рэтелифф, Аманда Шир, Марго Прайс және тағы да басқалардың әндері енді. 2023 жылы Шевер Таня Таккердің сыншылар тарапынан жоғары бағаланған Sweet Western Sound альбомында пайда болды. Шевердің дауысы альбомның басында оны ашу үшін және соңында жабу үшін қолданылды.
Техас штатының Лорена қаласында атыс
2007 жылдың 2 сәуірінде Техас штатының Лорена қаласындағы полиция Шаверге қатысты екі қамау ордерін шығарды – ауыр шабуыл жасағаны және рұхсат етілмеген жерде атыс қаруы сақтағаны үшін. Бұл оқиға Лоренадағы Papa Joe's Texas Saloon тавернінің сыртында 31 наурызда болған, онда Шавер Билли Брайант Кокерге қол пистолетімен бетке атқан. Алайда, Кокердің жарақаттары өмірге қауіпті деп есептелмеді. Полициямен сұхбаттасқан куәгерлер Шавердің "Қайда атайын?" деп сұрағанын, ал оқ атылғаннан кейін "Кешіріңіз деші" және "Ешкім маған бұйрық беруге болмайды" дегенін айтты. Кокер полицияға шабуыл еш себепсіз болғанын мәлімдеді. Шавердің адвокаты Кокер Шаверге пышақпен шабуыл жасағаннан кейін, Шавердің "өзін-өзі қорғау" мақсатында атқандығын мәлімдеді. 2014 жылдың тамызында NPR берген сұхбатында Шавер Кокерді "зорбалдыққа ұшырағандықтан" атып тастағанын және "Мен оны ана мен әкесіздің арасына тигіздім. Бұл соңы болды. Ол қаруын тастап, 'Кешіріңіз' деді. Мен де оған: 'Ішінде айтсаң, мұндай мәселе болмас еді' дедім", - деген. Ол жанкүйерлеріне "Мен үшін дұға етуді ұмытпаңыздар, балаларыңызға да дұға етулерін айтыңыздар" деді. 2010 жылдың 9 сәуірінде Уэйко сотында өзін-өзі қорғау үшін әрекет еткенін айтқаннан кейін, ол ақталды, ал оның досы Уилли Нельсон мен Роберт Дювалл қолдау көрсету үшін қатысты. Техас штатындағы кантри музыканты Дейл Уотсон оқиға туралы "Where Do You Want It?" атты ән жазды. Бұл әнді Whitey Morgan and the 78's тобы жазды және Bloodshot Records лейблымен шығарылған екінші альбомында пайда болды.
Актерлік өнер
1996 жылы Шевер Роберт Дюваллмен бірге "Апостол" фильмінде түсті. Ол Дуваллдың "Secondhand Lions" (2003) және "The Wendell Baker Story" (2005) фильмдерінде қосымша сөйлейтін рөлдерді ойнады. 2004 жылы оның өмірінен жасалған "Билли Джоның портреті" атты деректі фильм шықты. Бұл деректі фильмді Лучиана Педраза түсірді. 2006 жылы "Билли Джо Шевер – Солтүстік Каролина 2006" концертінің деректі фильмі YouTube-та және шектеулі сандағы DVD-де жарияланды. Деректі фильмді Гай Шварц режиссерлік етті, оны Эдди Шевер музыкалық ұстазы ретінде еске алды, және ол Солтүстік Каролина штатындағы Уинстон-Салем қаласындағы Солтүстік Каролина университетінің Стивенс орталығында түсірілді. 2008 жылы ол Билл Энгвалл және Билли Рэй Сайруспен бірге USA Network телеарнасы үшін түсірілген "Bait Shop" фильмінде ойнады. 2016 жылы ол Сайруспен бірге "Still the King" телесериалында эпизодтық рөлде пайда болды. Комедияшы Норм Макдональд Шевердің жанкүйері және жақын досы болды, ол өзінің "Based on a True Story" кітабын әнінің бір шумағымен ашып, подкастында "Norm Macdonald Live" оның әндерін жоғары бағалады. 2018 жылы Шевер Макдональдтың Netflix бағдарламасы "Norm Macdonald Has a Show" қонағы болды. Сонымен қатар, Шевердің "Мен жай ғана көмірдің ескі кесегімін" әні Макдональдтың 2022 жылы шыққан "Norm Macdonald: Nothing Special" Netflix комедиялық шоуының соңғы музыкасы ретінде таңдалды.
Өлім
Шавер 2020 жылғы 28 қазанда 81 жасында инсульттан көз жұмды.