Кіріспе
Halo 3 – 2007 жылы Bungie компаниясы Xbox 360 консолі үшін жасаған бірінші тұлғадан ату видео ойыны. Halo: Combat Evolved (2001) және Halo 2 (2004) ойындарынан кейін Halo франшизасының үшінші бөлімі. Ойынның сюжеті 26-шы ғасырдағы адамзат пен «Келісім» деп аталатын әртүрлі шетелдік нәсілдердің, сондай-ақ «Топан су» деп аталатын паразит арасындағы галактикалық соғысқа негізделген. Ойыншы Кибернетикалық түрде күшейтілген «Мастер Шеф» суперсолдат рөлін ойнайды және «Келісіммен» және «Топан сумен» күреседі. Кооперативтік режимде басқа ойыншылар одақтас шетелдік әскерлердің рөлін ойнай алады. Ойынға бұрынғы ойындардан таныс көлік құралдары, қару-жарақтар мен жаңа элементтер қосылған. Сондай-ақ, сақталған ойын жазбаларын бөлісуге және «Forge» карта редакторын пайдалануға болады, ол көп ойыншылық деңгейлерді өзгертуге мүмкіндік береді. Halo 2 ойынының бастапқы мақсаты Combat Evolved ойынымен басталған оқиғаны аяқтау болған, бірақ даму кезінде туған қиындықтар нәтижесінде сюжет аяқталмай қалды. Bungie, Halo 2 ойыны шығарылғаннан кейін көп ұзамай Halo 3 ойынын жасауды бастады. Ойын 2006 жылғы E3 көрмесінде ресми түрде жарияланды, ал оның шығуына дейін Xbox 360-қа арналған Crackdown ойынын сатып алған ойыншыларға көп ойыншылық бета-тестіге қатысуға мүмкіндік берілді. Microsoft ойынды насихаттауға 40 миллион доллар жұмсады, мақсаты – ойын консольдарын көбірек сату және Halo ойынының танымал базасын кеңейту болды. Насихаттау шараларына өзара жарнамалар мен балама шындық ойыны кірді. Halo 3 ойыны 25 қыркүйекте шықты және алғашқы күні 170 миллион АҚШ доллары табыс әкелді, ал алғашқы аптада 300 миллион долларға жетті. Ойын 14,5 миллионнан астам дана сатылды және АҚШ-та 2007 жылғы ең көп сатылған видео ойын атанды. Halo 3 ойынын алғашқы 20 сағатта Xbox Live арқылы 1 миллионнан астам адам ойнады. Жалпы, ойын сыншылар тарапынан жақсы қабылданды, «Forge» және көп ойыншылық мүмкіндіктері ерекше аталып өтті. Дегенмен, кейбір сыншылар жеке ойын режимін, әсіресе сюжетін және кампания картасын сынға алды. Halo 3 ойыны тарихтағы ең ұлы видео ойындардың бірі ретінде жиі еске алынады. Оның жалғасы Halo 4, 2012 жылдың қараша айында 343 Industries компаниясымен жасалды. Halo 3 ойыны 2014 жылдың қараша айында Xbox One консолі үшін шығарылған Halo: The Master Chief Collection жинағының құрамына кірді, ал 2020 жылдың 14 шілдесінде Microsoft Windows жүйесі үшін қайта шығарылды.
the video game
Halo 3 is a 2007 first person shooter video game developed by Bungie for the Xbox 360 console. The third installment in the Halo franchise following Halo: Combat Evolved (2001) and Halo 2 (2004), the game's story centers on the interstellar war between 26th century humanity, a collection of alien races known as the Covenant, and the alien parasite known as the Flood. The player assumes the role of the Master Chief, a cybernetically enhanced supersoldier, as he battles the Covenant and the Flood. In cooperative play, other human players assume the role of allied alien soldiers. The game features vehicles, weapons, and gameplay elements familiar and new to the series, as well as the addition of saved gameplay films, file sharing, and the Forge map editor—a utility which allows the player to perform modifications to multiplayer levels. Halo 2 had originally been intended to wrap up the story begun with Combat Evolved, but development difficulties led to a cliffhanger ending. Bungie began developing Halo 3 shortly after Halo 2 shipped. The game was officially announced at E3 2006, and its release was preceded by a multiplayer beta open to select players who purchased the Xbox 360 game Crackdown. Microsoft spent $40million on marketing the game, in an effort to sell more game consoles and broaden the appeal of the game beyond the established Halo fanbase. Marketing included cross promotions and an alternate reality game. Halo 3 was released on September 25 and grossed US$170million on its first day of release, rising to $300million in its first week. The game sold in excess of 14.5 million copies and was the best selling video game of 2007 in the United States. More than one million people played Halo 3 on Xbox Live in the first twenty hours. Overall, the game was well received by critics, with the Forge and multiplayer offerings singled out as strong features; however, some reviewers criticized single player aspects, especially the plot and campaign layout. Halo 3 is frequently listed as one of the greatest video games of all time. A sequel, Halo 4, released in November 2012, was developed by 343 Industries. Halo 3 was re released as part of Halo: The Master Chief Collection for the Xbox One in November 2014 and for Microsoft Windows on July 14, 2020.
Режимдер
Halo 3 оқиғасы немесе кампаниялық режимі жеке немесе Xbox Live немесе System Link арқылы ең көп үш ойыншымен бірлесіп ойнауға болады. Бұрынғы Halo ойындарындағыдай, кооперативтік ойында барлық ойыншылардың бірдей кейіпкер болған орнына, бірінші ойыншы Мастер Чифті, екінші ойыншы – Арбитрді, ал соңғы екі ойыншы Келісімнің элиталарын – N'tho 'Sraom мен Usze 'Tahamды басқарады. Әр ойыншының қабілеттері бірдей, бірақ бастапқы қарулары әртүрлі. Әр деңгейдегі жасырын бас сүйектерін белсендіру ойынға өзгерістер енгізеді, мысалы, жаулардың денсаулығын арттыру, ойын ішіндегі диалогтарды өзгерту немесе жасанды интеллект мінез-құлқын өзгерту. Бұл бас сүйектер, сондай-ақ қиындық деңгейі мен деңгейді аяқтау жылдамдығы, жалпы есепке көбейту коэффициенттерін қосады. Жергілікті желі немесе Xbox Live көп ойыншылы матчтарда ең көп 16 ойыншыға дейін қолдайды, ойын режимдеріне deathmatch және Capture the Flag түрлері кіреді. Ойыншылар өздерінің жеке ережелері мен карталары бар көп ойыншылы матчтарды ойнау үшін Xbox Live достар тізімі арқылы басқа ойыншыларды іздеуі керек, сондай-ақ партияға шақыру жүйесін немесе LAN іздеу мүмкіндігін пайдалана алады. Егер олар Xbox Live-ке қосылған болса, ойыншы ойынның нақты ережелерін және картасын таңдауға, сондай-ақ "Matchmaking" жүйесі (ұқсас дағды деңгейіне ие ойыншыларды автоматты түрде топтастыру) арқылы қарсыластарды немесе серіктестерді іздеуге болады. Ойыншы ойынды ойнаудың әртүрлі тәсілдерін ұсынатын әзірлеушілер жасаған "плейлисттерден" таңдай алады. Басқа Xbox 360 көп ойыншылы ойындары сияқты, Halo 3 де матчмейкинг үшін TrueSkill рейтингтік жүйесінің өзгеше нұсқасын қолданады. Ойынның матчмейкинг бөліміндегі ойыншының тәжірибесінің сызықтық көрсеткіші және әрбір плейлист бойынша жиналған тәжірибе де есептеледі (EXP деп белгіленеді). Ойыншылардың онлайн режимінде жағымды тәжірибе алуына көмектесу үшін, ойыншының тізімдегі қанағаттанбау опциялары мен кері байланыс мүмкіндіктері, сондай-ақ ойын ішіндегі есептік тақтадан тікелей дауысты өшіру сияқты қосымша мүмкіндіктер қарастырылған. Halo 2 сияқты, Halo 3 де жүктеліп алынатын контент пен жаңартуларды қолдайды. Ойынның бастапқы Xbox 360 нұсқасының онлайн қызметтері 2022 жылдың қаңтарында тоқтатылды.
Орнату және кейіпкерлер
Halo 3 оқиғасы 2552 және 2553 жылдары ғылыми фантастикалық әлемде өтеді. Адамзат "Келісім" деп аталатын шешімді жасамаған, геноцидке ұшыраған шетелдік нәсілдер одағымен соғысып жатыр. Жылдар бойы соғыс салдарынан "Келісім" флоты Halo 2 кезінде Жерді табады. "Гало" – галактикаға шашыраңқы орналасқан, диаметрі мыңдағаннан он мыңдаған шақырымға жететін алып сақина тәрізді әлемдер. Бұл сақиналарды мыңдаған жылдар бұрын "Алдыңғы қадам жасаушылар" деп аталатын нәсіл "Топан су" деп аталатын паразиттік шетелдік түрге қарсы соңғы құрал ретінде салған. Іске қосылғанда, Гало галактикадағы барлық саналы тіршілікті жойып, "Топан суды" тамақтандырудан айырады. "Алдыңғы қадам жасаушылар" сақиналарды іске қосқаннан кейін жоғалып кетті. Halo: Combat Evolved-те "Келісімнен" қашып бара жатқанда, БҰҰ Кемесі "Күздің тірегі" осы сақина тәрізді әлемдердің біріне, 04-інсталляцияға тап болады. Сақинаның жасанды интеллектісі (ЖИ) 343 Guilty Spark-тың қарсылығына қарамастан, адамның суперсолдат Master Chief Гало мен "Топан су" қаупін тоқтату үшін сақинаны жояды. "Келісім", сақиналардың құрылымдық сипатын білмей, Halo 2 кезінде олардың діни болжамын орындау үшін 05-інсталляцияны іске қосуға тырысады. "Келісімдегі" бір нәсіл, Элиталар, сақиналар туралы шындықты біліп, қондырғыны іске қосуды тоқтату үшін адамзатпен бірігеді. Олар сәттілікке жетсе де, күтпеген тоқтату протоколы барлық сақиналарды бір орындан, "Кеміткіш" деп аталатын жерден іске қосуға дайындап қояды. Сақиналардың нағыз табиғатын білмейтін "Келісімнің" Жоғарғы Пайғамбары мен оған адал "Келісім" Жерге бет алады, олардың сандық жерленгенін сенгендігінен. Halo 3-тің басты кейіпкері – "Спартан" деп аталатын күшейтілген суперсолдат, Master Chief Petty Officer John 117. Master Chief Арбитрмен бірге соғысады, ол – "Келісімнің" опасыздыққа ұшыраған элиталық командирі. Екі басқа элиталық кейіпкер, N'tho 'Sraom және Usze 'Taham, кооперативтік ойынның үшінші және төртінші ойыншылары ретінде пайда болады. Master Chief Шығыс Африкада Жерге келіп, оны Джонсон мен Арбитр табады. Басшы мен серіктері БҰҰ әскери бекінісіне оралады, онда Keyes және Lord Hood "Келісімнің" басшысы, Жоғарғы Пайғамбарды, "Келісімде" қазылған "Алдыңғы қадам жасаушылардың" артефактісін іске қосудан тоқтату үшін соңғы күш-жігерді жоспарлайды. Басшы Пайғамбарға қарсы қорғанысты тазартады, сонда Lord Hood Жердің соңғы кемелерін Пайғамбарға қарсы бастап жүре алады, бірақ Ақиқат көмілген артефактіні іске қосып, ол және оның ізбасарлары кіретін кеңістік порталын жасайды. "Топан суға" ұшыраған кеме жақын жерде құлайды; Элиталық күштер келіп, Жердің "Топан суға" ұшыраған аймақтарын шыныдандырып, қауіпті тоқтатады. Кортананың "Топан су" кемесіне жіберген хабарынан кейін, Басшы, Арбитр, Элиталар, Джонсон, Keyes және олардың әскерлері портал арқылы Ақиқатты қуады. Оларға 343 Guilty Spark қосылады, ол Басшыға көмектеседі, өйткені оның сақиналық әлемі жойылғаннан кейін орындайтын міндеті жоқ. Портал арқылы сапар шегіп, адамдар мен Элиталар Құс жолы галактикасының шетінен тыс жерде орналасқан "Кеміткіш" деп аталатын алып жасанды құрылысты табады. Мұнда Ақиқат барлық Галоларды қашықтан іске қоса алады. "Топан су" "Жоғары қайырымдылық" кемесімен толық күшпен келіп, қондырғыны басып ала бастайды. Ақиқат Джонсонды тұтқындайды, өйткені оған "Алдыңғы қадам жасаушылардың" технологиясын пайдалану үшін адам қажет. Keyes құтқару әрекеті кезінде қаза табады, ал Джонсон сақиналарды іске қосуға мәжбүр болады. Gravemind Ақиқатты тоқтату және оның әскерінің қалған бөлігін жеңу, Джонсонды құтқару және қондырғыларды іске қосуды тоқтату үшін Басшымен және Арбитрмен келісім жасайды. Арбитр Ақиқатты өлтіргеннен кейін, Gravemind Басшы мен Арбитрге қарсы шығады. Басшы, Арбитр және Guilty Spark "Кеміткіште" Басшы бұрын жойғанның орнына басқа Гало құрастырылып жатқанын біледі. Басшы осы Галоны іске қосуды шешеді; сақиналы әлем "Кеміткіштегі" "Топан судың" жұқтырылуын жоюға мүмкіндік береді, сонымен бірге галактиканы бүлдіруден сақтайды. Сақинаны іске қосу үшін Басшы Кортананы құтқарады, ол жойылған Галоның Активация индексін алып, High Charity-ні жояды. Жаңа Галоға келген Кортана Gravemind-тің сақинада өзін қайта құруға тырысып жатқанын ескертеді. Басшы, Арбитр және Джонсон сақинаны іске қосу үшін Галоның басқару бөлмесіне барады. Guilty Spark: "Бұл сақина әлі толыққанды құрылмаған, сондықтан оны ертерек іске қосқанда, оны және Кеміткішті жояды". Джонсон ескертуді елемегенде, "өзінің" сақинасын қорғау үшін Guilty Spark оны өлімге ұшыратады. Басшы Guilty Spark-ты жойса да, Джонсон жарақатынан көз жұмады. Басшы сақинаны іске қосып, сақинаның өзін-өзі жоюынан құтылу үшін БҰҰ фрегаты "Forward Unto Dawn"-да қашып кетеді. Алайда, Галоның жарылысы кеңістік порталын құлдыратып, "Forward Unto Dawn"-дың тек алдыңғы бөлігі Арбитрмен бірге Жерге оралады. Адамзат пен "Келісім" соғысының құрбандарына арналған еске алу рәсімі Жерде өтеді, онда Арбитр мен Lord Hood опасыздардың арасындағы Master Chief туралы қысқа сөздер айтады. Еске алу рәсімінен кейін Арбитр мен оның Элиталық туыстары өздерінің туған планетасына қайтады. Ал "Forward Unto Dawn"-дың артқы бөлігі белгісіз кеңістікте қалқып жүреді. Кортана қауіпті сигнал жібереді, бірақ оларды құтқаруға көп жылдар кететінін мойындайды. Master Chief криогендік ұйқыға енгенде, Кортана оған өзінің сағынышын білдіреді, бірақ ол оны "маған қажет болғанда оят" деп жұбатады. Егер ойын "Legendary" қиындық деңгейінде аяқталса, сахна "Forward Unto Dawn"-дың белгісіз планетаға қарай қозғалатын бөлігін көрсетіп, Halo 4 оқиғаларына жол ашады.
Даму
Halo 2 сыншылар тарапынан да, коммерциялық тұрғыдан да сәтті болды, бірақ оның жасалуы Bungie-ге ауыр тиді. Ойынды жасау процесі қиындықтарға толы және асығыс болды, нәтижесінде ойынның сюжеттік желісінің соңғы бөлігі қысқартылды. Bungie, Halo 2-дегі мәселелерді түзету және басқа жобаларға көшу алдында жасалатын соңғы Halo ойыны ретінде Halo 3-ті жанкүйерлер үшін жақсы мүмкіндік деп қарастырды. Bungie-ді 2000 жылы Microsoft-тың сатып алуына байланысты наразылық және Halo 3-тен көбірек пайда алу ниеті, Bungie-нің белгілі бір мөлшердегі жаңа Halo ойындарын шығарғаннан кейін тәуелсіз студияға айналуына әкелді. Halo 2 шығарылғаннан кейін Bungie-нің негізін қалаушыларының бірі Джейсон Джонс демалысқа шықты, бұл Halo 3 командасын бағытсыз және басшылықсыз қалдырды. Әртүрлі қызметкерлер жаңа ойын үшін шығармашылық қызметтерді кім атқаратыны үшін күресті, ал нақты шығармашылық бағыт анықталған жоқ. Сюжет авторы Джозеф Стейтен басқа қызметкерлермен келіспеушілікке түскеннен кейін демалысқа кетті, сондықтан ойынның сюжетіне жауапты адам болмады. Сюжет комитет тарапынан жазылып, Bungie-нің басшыларына ұсынылды. Композитор Мартин О'Доннелл бұл нұсқаның жұмыс істемейтінін, себебі ол бұрынғы кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді қамтымайтынын еске алды. Жақында "Серенити" фильмін көрген ол, ойынның мәнін арттыру үшін кейіпкерлердің өлуі керек екенін талап етті. Стейтен сюжеттің дайын болғаннан кейін түзету жұмыстарын жүргізуге қайта оралды. Ойын 2006 жылғы E3 көрмесінде шынайы уақыттағы трейлер арқылы ресми түрде жарияланды. Halo 2-нің құпия даму процесімен салыстырғанда, Bungie Halo 3 процесі туралы ашық әңгімеледі. Halo 3-тің көп ойыншылық режимі туралы ақпарат шығарылғанға дейін 16 ай бұрын кеңінен таралған болса, сюжеттік желінің бір ойыншылық режимі қызығушылықты арттыру үшін даму процесінің көп бөлігінде құпия сақталды. Алғашқы скриншоттар 2007 жылдың 5 шілдесінде, жарнамалық трейлерден кейін бір жыл өткен соң ғана пайда болды. Ойынның онлайн көп ойыншылық мүмкіндіктерін, сондай-ақ сақталған бейнелерді және файлдарды бөлісуді сынау үшін толық шығарылымға дейін төрт ай бұрын ашық бета-тест өтті. Ойыншылар бета-тестке қатысу үшін Crackdown дискісіне ие болуы керек еді. AI мінез-құлқы жетілдірілді және жақсартылды; ойыншы қарсыласатын жаулардың мінез-құлқы өзгертілді, оларға "топтық сана" берілді, бұл оларға бір уақытта ұқсас әрекеттерді орындауға және ойынды өзгертуге мүмкіндік берді.
Графика
Halo 3 жеке меншік, ішкі графикалық қозғалтқышты пайдаланады. Ол жоғары динамикалық диапазон, жаһандық жарықтандыру және бейнероликтердегі тереңдік эффектісі сияқты графикалық технологияларды қолданады. Бета нұсқасында қозғалыс бұлыңқырауы болмады, бірақ соңғы ойынға қосылды. Ойынның көптеген динамикалық объектілері өздеріне және айналағы ортаға, соның ішінде ойынның өсімдік жабынына нақты уақыт көлеңкелерін түсіреді. Halo 3 беттерге көбірек егжей-тегжейлілік беру үшін қалыпты, дөңгелек және параллельді карталауды қолданады, полигондардың санын күрт арттырмай. Ойыншылар 16 шақырымға дейінгі қашықтықты толық үш өлшемді көреді. Halo 3 әдеттегі бір буфердің орнына екі кадр буферін пайдаланады, бұл Bungie-ге кадр жылдамдығына зиян келтірмей, ойынның жарықтандыруы үшін мүмкіндігінше көп динамикалық диапазонды сақтауға мүмкіндік береді. Осының салдарынан, ойын 720p орнына 1152×640 ажыратымдылықпен көрсетіледі. Кескінді Xbox 360 арқылы 1080p-ға дейін үлкейтуге болады. Halo 3 сондай-ақ Xbox One X үшін жаңартылды, HDR форматында 1920p ажыратымдылығы 2160p-ға дейін үлкейтіліп, тұрақты 30 кадр/секундтық жылдамдықпен көрсетіледі.
Аудио
Xbox 360-тағы барлық ойындар сияқты, Halo 3 толыққанды 5.1 қоршау дыбысын қолдайды. Ойында 50,000-нан астам дыбыс бар, олардың шамамен 40,000-ы – ойын ішіндегі кейіпкерлердің (NPC) сөйлесулері. Қоғамдық бета-тестілеуде дыбыс тәжірибесінің шынайы болуын қамтамасыз ету үшін жақын және алыстағы оқтардың жеке жазбалары жасалды, ал толыққанды ойын жағдайларға қарай диалог пен басқа да дыбыстарды өзгерту үшін Waves Audio плагиндерін пайдаланады. Алдымен алдын ала жазылған қоршаған ортаның дыбысы сияқты естілетін алыстағы оқтардың дыбысы, шындығында ойынның басқа бөлігінде болып жатқан нақты атыс-шабуылдың нәтижесі болуы мүмкін. Ойынның түпкілікті музыкалық сүйемелдемесін Марти О'Доннелл жазды. Ойынның кейбір музыкалық шығармалары бұрынғы екі ойындағыдан гөрі әлдеқайда үлкен оркестрдің қатысуымен орындалды. Мысалы, жарнамалық трейлердегі музыка 60 музыканттан тұратын оркестр мен 24 адамнан тұратын хормен жазылды. Halo 3 Original Soundtrack 2007 жылдың 20 қарашасында жарық көрді. Саундтрекке жанкүйерлер ұсынған және Нил Роджерс, Майкл Остин мен Марти О'Доннелл бағалаған түпнұсқа композиция да енді. Halo 3-те өз рөлдерін қайта ойнаған актерлер: Кортана рөлінде Джен Тейлор, Сержант Джонсон және Элиттер рөлінде Дэвид Скалли, Арбитр рөлінде Кит Дэвид, 343 Guilty Spark рөлінде Тим Дадабо, Лорд Худ рөлінде Рон Перлман, Ртас 'Вадум рөлінде Роберт Дави, ал Master Chief дауысы – Стив Даунз. Ойынға жаңа дауыстар да қосылды, Ақиқат Пайғамбары және Миранда Киз рөлінде Майкл Винкотт пен Джули Бенцті Теренс Стамп пен Джюстис Болдинг алмастырды. Сонымен қатар, танымал тележүргізуші Джонатан Росс, Натан Филлион, Адам Болдуин, Алан Тюдик, Кати Сакхофф және Джон ДиМаджио да қатысты. 2007 жылдың 12 қыркүйегінде «Believe» Halo 3 жарнамалық кампаниясы басталды, ол ойынның эпикалық сюжетіне және Мастер-шефтің ерліктеріне, диорамалар мен үшінші тараптардың куәліктері арқылы назар аударды. Кампания «Museum» атты бейнероликпен басталды және ойынның шығуынан кейін де жалғасты. Даму кезеңінде Bungie төрт «дамытушылардың деректі фильмдерін» шығарды, олар ойынның әртүрлі бөліктерін жасау процесін түсіндірді. Xbox Live платформасында 800,000-нан астам ойыншы қатысқан көп ойыншылық бета-тестілеу өтті, олар өздері ойынды тамашалай алды. Halo 3 маркетингтік әрі қарым-қатынастар мен акцияларға да ие болды. PepsiCo Game Fuel деп аталатын Mountain Dew сусынын жаңа түрін, Halo 3 логотипі мен Master Chief суретімен жариялады. Жарнаманың көп бөлігі ойынның жанкүйерлеріне ғана емес, жалпы жұртшылыққа да қызығушылық тудыруға бағытталды. Мысалы, кейбір 7 Eleven дүкендері Halo 3 жарнамалап, ойынның арнайы стакандары мен көшірмелерін сатты. Ұлыбританиядағы Gamestation дүкендері алғашқы 1000 алдын ала тапсырыс берушілерге шектеулі нұсқадағы Master Chief мүсіншесін ұсынды. Ойынның алтын нұсқасын шығаруға дейінгі соңғы сынақ көшірмесі «Epsilon» деп аталды және Bungie оның саудаға түсетін нұсқаға жақын екенін растады. Ойынның ашық қорабының суреттерімен бірге ойынның сауда көшірмелері eBay интернет-аукционында шығарылуға бірнеше апта бұрын пайда бола бастады, содан кейін Ұлыбританияның Argos каталогы кейбір көшірмелерін бір апта бұрын шығарды. Microsoft компаниясының ойын-сауық және құрылғылар бөлімі Argos-тың ақпараттық ағып шығуына «нараздық білдірді», бірақ «адал қателік» үшін оларды жазалау ниеті жоқ екенін мәлімдеді. Ойынның 6.14 гигабайттық файлы да дискінен алынып, 24 сағат ішінде мыңдаған адам жүктеді. Ағып шыққан көшірмеден алынған Halo 3 аяқталуының бейнелері видео ортақтастыру сайттарына орналастырылды. Halo 3 2007 жылдың 25 қыркүйегінде үш бөлек сату нұсқасында шығарылды: «Стандартты», «Шектелген» және «Жасыратын». Стандартты нұсқада ойын дискісі, нұсқаулық және ойынның басқару картасы мен суреттері бар кішкентай плакат бар. Металл корпуста орналасқан Limited Edition нұсқасында ойын дискісі, нұсқаулық, плакат, Xbox 360 бонустық дискісіндегі бейнематериалдар және Halo 3 түрлерін, мәдениеттерін және өркениеттерін қамтитын ақпараттар мен суреттер жинағы бар «Bestiarum» кітабы бар. Legendary Edition нұсқасында ойын дискісі, нұсқаулық, плакат, интерактивті бонус дискісі, DVD-дегі Bestiarum, эксклюзивті мазмұны бар Legendary DVD және үш дискіні сақтауға арналған Master Chief шлемінің масштабтағы көшірмесі бар. Сыртқы қаптамасы Master Chief-тің үлкен плакатына айналады. Halo 3 Limited Edition нұсқаларының кейбіреулерінде дискілерді орнында ұстайтын орталық бөлігінде ақаулық болды, бұл дискілердің сызаттанған болуына әкелуі мүмкін. Microsoft бұл мәселеге жауап ретінде дискіні ауыстыру бағдарламасын енгізді. Halo 3 ресми түрде шығарылған күні бұрын 4,2 миллион данасы сауда орындарында болды. Halo 3 2013 жылдың қазан айында «Games with Gold» бағдарламасы арқылы Xbox Live Gold жазылушыларына тегін жүктеуге қол жетімді болды. Ол 2017 жылы кері үйлесімділік арқылы Xbox One-да ойнауға қол жетімді болды. 2014 жылы Xbox One үшін шығарылған Halo: The Master Chief Collection жинағының бір бөлігі ретінде ойынның 1080p және 60 кадр/секунд ажыратымдылығында жаңадан жасалған нұсқасы енгізілді. Halo 3 2020 жылы The Master Chief Collection жинағының Windows нұсқасының бір бөлігі ретінде қайта шығарылды.
Жүктеуге болатын мазмұн
Halo 3 көп ойыншы картасы жүктелетін мазмұнды, сондай-ақ Xbox Live арқылы ойын жаңартуларын қолдайды. Бірінші үш шығарылымнан кейінгі көп ойыншы карталары – "Standoff", "Rat's Nest" және "Foundry" 2007 жылдың 11 желтоқсанында "Heroic Map Pack" деп аталып, жинақ ретінде жарияланды. Үш картадан тұратын екінші топ, оның ішінде Halo 2 картасының "Lockout" қайта жасалуы "Blackout", жаңа карта "Ghost Town" және Halo: Combat Evolved картасының "Sidewinder" қайта жасалуы "Avalanche" деп аталады. Бұл жинақ 2008 жылдың 15 сәуірінде "Легендарлық карталар топтамасы" ретінде шығарылды. Бұл карталар Forge палитрасына визуалды сүзгілерді қосты, олар карталардың көрінісін өзгертеді. Halo: Combat Evolved картасының "Chill Out" ремейкі "Cold Storage" деп аталып, "Bungie Day" күні, 2008 жылдың 7 шілдесінде тегін жүктеу ретінде ұсынылды. "Orbital", "Assembly" және "Sandbox" карталарынан тұратын үшінші көп ойыншы карталар топтамасы – "Mythic Map Pack" Halo Wars Limited Collectors Edition-іне енгізілді. Карталар жинағы Xbox Live Marketplace арқылы 2009 жылдың 9 сәуірінде жарияланды. Төртінші және соңғы көп ойыншы картасы "Mythic II Map Pack" 2010 жылдың 2 ақпанында шығарылды. Бұл жинаққа Halo 3: ODST-тен үш жаңа карта кіреді: "Citadel", "Longshore" және Halo 2 картасының "Midship" ремейкі "Heretic". Halo 3 үшін алғашқы жаңарту 2008 жылдың 19 ақпанында шығарылды және жақын арадағы шайқастың шешілуі және сақталған фильмдер театрындағы қателер сияқты түрлі мәселелерді жойды. Келесі жаңарту (названиелық жаңарту деп аталады) 2008 жылдың 23 қыркүйегінде шығарылды, оған жаңа жетістіктер, жаңа XP рейтингтік жүйесі және ойындағы алдауды анықтау мен тоқтатудың түрлі жаңа тәсілдері кірді. Halo 3 үшін басқа жаңартулар жоспарланбаған.
Сатылымдар
Halo 3 бірінші күнгі сатылымы АҚШ-та 170 миллион долларға жетті, бұл оның шығарылғаннан кейін 24 сағат ішіндегі ең жоғары табысқа ие видео ойын рекорды болды. Ойынға Солтүстік Америкада бір миллионнан астам адам алдын ала тапсырыс берді. Әлемдік сатылымдар бірінші аптада 300 миллион доллардан асты, бұл Halo 3 шығарылғанға дейінгі апталық орташа көрсеткішпен салыстырғанда Xbox 360 сатуын екі еседен астам арттыруға көмектесті. АҚШ-та Halo 3 алғашқы 12 күнде 3,3 миллион дана сатылды, ал 2007 жылдың 15 қарашасына дейін 3,7 миллион данаға жетті. Reuters UK Halo 3 шығарлылғаннан кейінгі екі аптада әлем бойынша 5,2 миллион данаға дейін сатылуы мүмкін деп болжады. 2007 жылдың 30 қарашасына дейін Halo 3 әлемдік сатылымда 5 миллион дананы құрады және сол кезде АҚШ-та 2007 жылғы ең көп сатылған видео ойын атанды, тіпті ойын тек бір консольде ғана қолжетімді болса да. 2008 жылдың 3 қаңтарында Microsoft Halo 3 8,1 миллион дана сатылғанын хабарлады. Ойынның алғашқы 20 сағатында миллионнан астам Xbox Live мүшесі онлайн ойынға қосылды, бұл Xbox Live тарихындағы ең табысты күн болды. Ойын 2009 жылдың ақпан айында шыққаннан кейін бір жылдан астам уақыттан соң қайтадан сатылым тізімінің алғашқы 20-лығына енді; Gamasutra бұл өсімнің себебі Halo Wars шығарылуы болуы мүмкін екенін хабарлады. Microsoft мәліметінше, 2012 жылға қарай Halo 3 14,5 миллион дана сатылды. Ойын АҚШ-та 2007 жылғы ең көп сатылған видео ойын болды. Advertising Age хабарлағандай, киностудия басшылары Halo 3 шығарылымының кассалық түсімге кері әсер еткеніне сенді; апталық түсім өткен жылғыдан 27% төмен болды. Кейбір басшылар "Жүрек сыны" сияқты фильмдердің күтілген және нақты табысы арасындағы айырмашылықтың себебі фильмнің нашар қабылдануы деп сабап, ал басқа сарапшылар "Halo 3 аудиториясы 18-34 жас аралығындағы адамдар, кинотеатрларға барушыларға ұқсас" деп есептеді, бұл түсімнің төмендеуіне себеп болды. Кейінгі зерттеулер Halo 3 ойыншылары ойынға жұмсаған уақытына қарамастан, теледидар мен фильмдерді бұрынғыдай көретінін көрсетті.
Advertising Age reported that movie studio executives were convinced the release of Halo 3 harmed box office receipts; the week's take was 27% less than the previous year's yield. While some executives decided the disparity in estimated and actual gross for films like The Heartbreak Kid was due more to the film's poor reception, other analysts believed that "the audience on [Halo 3] is the 18 to 34 demographic, similar to what you'd see in cinemas" and that this led to a decrease in receipts. Later research suggested that the Halo 3 players still watched the same amount of television and movies, regardless of the time they spent playing the game.
Сыни қабылдау
Halo 3 жарық көрген кезде сыншылардың жоғары бағасына ие болды. Metacritic жиынтық сайтында орташа есеп бойынша 94/100 ұпай жинады. Eurogamer-ден Роб Фейхи, GamesRadar-дан Чарли Барретт және GameSpot-тан Джефф Герстманн сияқты рецензенттер бұрынғы Halo ойындарының негізгі формуласы өзгермегенін, бірақ мұның кемшілік емес екенін айтты. IGN-нің Хилари Голдштейн Halo 3-ті "кез келген консольдегі ең толыққанды ойын" деп атады, әсіресе "Forge және қайта ойнату мүмкіндігі консольдегі шутерлердің шегін осыншалық деңгейге көтереді, бұл буын оны ешқашан басып өтпес" деді. Ойынға жабдықтар мен жаңа көліктер сияқты қосылған жаңа мүмкіндіктер жоғары бағаланды; Герстманн мен Голдштейн жабдықтардың кампанияға қарағанда көп ойыншылы матчтарда маңыздырақ екенін атап өтті. Голдштейн сегізінші деңгейді қатты сынға алды, "соңғы бөлім соншалықты нашар, оны еске түсіргеннің өзі аузыма жаман дәм береді" деді. The New York Times-тан Чарльз Херольд ойынның "бір рет ойнап тастауға болатын" сюжеті бар екенін айтса, Total Video Games жалғыз ойыншы режимін көңіл көншітпейтін деп бағалады. Голдштейн мен Cinema Blend-ден Стив Уэст, Арбитрдің Halo 2-дегідей маңызды рөлде болмауынан ойынның бір бөлігі жоғалғанын айтты. Көптеген басылымдар көп ойыншылы режимді ең жақсы мүмкіндіктердің бірі деп мойындады; IGN көп ойыншылы карталардың жиынтығы сериядағы ең күштісі екенін айтты, ал Game Informer-ден Брайан Вор адам беттері мен кейбір текстуралардың "ұятты" екенін мәлімдеді. Ол "Ең жақсы көп ойыншылы ойын" және "Dew Fuelled ең тәуелділік тудыратын бейне ойын" сыйлықтарын жеңіп алды. Times журналының "Жылдың ойыны" атағын иеленді, IGN оны 2007 жылғы ең жақсы Xbox 360 онлайн көп ойыншылы ойыны және инновациялық дизайны деп таңдады. Визуалды эффекттер қоғамы Bungie-ге Halo 3 үшін "Бейне ойындағы ең жақсы нақты уақыт визуалды эффектілері" сыйлығын табыс етті. Halo 3 Box Office Prophets таңдаған "Ең жақсы бейне ойын" үшін Кальвин сыйлығын алды. GameTrailers-ден 2007 жылғы Xbox 360 ойыны сыйлығын және G Phoria сайтындағы жанкүйерлер дауысымен "Жылдың ойыны" атағын жеңіп алды. Halo 3 2008 жылдың тамызында Edge сыйлығын интерактивті инновациялар үшін жеңіп алды. 11-ші жылдық Interactive Achievement Awards кезінде Interactive Arts & Sciences академиясы Halo 3-ті "Жылдың әрекет ойыны" және "Онлайн ойынды ойнаудағы ең үлкен жетістік" номинацияларына ұсынды. 2010 жылы ойын 1001 Video Games You Must Play Before You Die кітабына енгізілді.