Кіріспе
Баннер өлшемі туралы хабарламаларды назардан тыс қалдыру тенденциясы. Баннерлік соқырлық – веб-сайтқа кірушілердің баннерге ұқсас ақпаратты әдейі немесе әдейісіз назарсыз қалу құбылысы. Жарнаманың барлық түрлерін қамтитын жалпы термин – жарнамалық соқырлық, ал адамдар елемейтін баннерлердің көптігі – баннер шуы деп аталады. «Баннерлік соқырлық» термині 1998 жылы веб-сайттардың қолдануға ыңғайлылығын тексеру кезінде пайда болды, онда тестке қатысушылардың көпшілігі баннерлерде ұсынылған ақпаратты әдейі немесе әдейісіз назарсыз қалдырды. Назардан тыс қалған ақпаратқа сыртқы жарнамалық баннерлер де, ішкі навигациялық баннерлер де кіреді, олар көбінесе «жылдам сілтемелер» деп аталады. Дегенмен, бұл баннерлік жарнамалар көрермендерге әсер етпейді дегенді білдірмейді. Сайтты қараушылар жарнаманың бар екенін сезбеуі мүмкін, бірақ ол олардың мінез-құлқына беймәлім әсер етеді. Баннердің мазмұны бизнеске де, сайтқа кірушілерге де әсер етеді. Баннерлік соқырлықтан сақтану үшін туған жерлік жарнама және әлеуметтік желілер қолданылады.
Banner blindness is a phenomenon in web usability where visitors to a website consciously or unconsciously ignore banner like information. A broader term covering all forms of advertising is ad blindness, and the mass of banners that people ignore is called banner noise. The term banner blindness was coined in 1998 as a result of website usability tests where a majority of the test subjects either consciously or unconsciously ignored information that was presented in banners. The information that was overlooked included both external advertisement banners and internal navigational banners, often called "quick links". This does not, however, mean that banner ads do not influence viewers. Website viewers may not be consciously aware of an ad, but it does have an unconscious influence on their behavior. A banner's content affects both businesses and visitors of the site. Native advertising and social media are used to avoid banner blindness.
Пайдаланушының мақсаттары
Веб-сайтта нақты ақпаратты іздеген кезде пайдаланушылар тек ақпаратты күтетін бет бөліктеріне, мысалы, кішкентай мәтін мен гиперсілтемелерге ғана назар аударады. 2011 жылғы зерттеуде, көз қозғалысын қадағалау арқылы, пайдаланушылар іздеу емес, басқа веб-сайтқа орналастырылған жарнамаларды көруден жалтарса да, жарнама мазмұнын есте сақтайтыны зерттелді. Зерттеу көрсеткендей, қатысушылардың көпшілігі веб-сайтқа кірген кезде кем дегенде бір рет жарнамаға көздері тоқтады (көріп өтті). Көрген адам қандай да бір жұмыспен айналысып жатқанда, жарнамалар алаңдатуға себеп болып, әрі қарай жарнамадан жалтартуға әкелуі мүмкін. Егер пайдаланушы веб-беттен бір нәрсені табуға тырысып, жарнамалар оның іздеуіне кедергі келтірсе немесе кешіктірсе, ол кедергі көзінен қашуға тырысады. Веб-беттегі жарнамалар мен мазалаушы факторлардың саны осы қалыптасқан түсінікке әсер етеді. Бұл жарнамадан жалтарту немесе баннер соқырлығы сияқты мінез-құлыққа ықпал етеді.
Сайттың танымалдығы
Пайдаланушы веб-бетке қаншалықты үйренген сайын, мазмұн мен жарнаманы қай жерден күту керектігін біледі және көз салмай-ақ банерлік жарнамаларды елемеуге үйренеді. Нақты ақпарат іздеген және мақсатсыз шарлаумен айналысқан адамдар арасындағы баннерлерді қабылдауды салыстырған пайдаланушылық тестілеулер осы теорияны растайды.
Брендті тану
Егер пайдаланушы бренд туралы білсе, сол брендтің жарнамалық баннерін көру оның қазіргі көзқарасын, оң немесе теріс болсын, қайтадан бекітеді. Баннерлік жарнама көрерменге тек қана брендті оңтайлы қабылдаса ғана жағымды әсер қалдыруы мүмкін. Сол сияқты, егер біреу брендке жағымсыз пікірде болса, онда оның жарнамасын көру оны сол брендтен тауар сатып алудан одан да айнытуы мүмкін. Көрермендер бренд туралы бейтарап көзқараста болса немесе пікірі болмаса, онда сол брендтің баннерлік жарнамасы жай ғана таныс болу әсерінен жағымды әсер қалдыруы мүмкін: танысқа байланысты бір нәрсені ұнатуға бейімділік.
Ортақ кеңістік
Телевизия және радиодағы жарнамалар мазмұнды толығымен тоқтата тұрып, уақытша ауыстыратын болса, баннерлік жарнамалар мазмұнмен бірге орналасады. Веб-сайттар әдетте әртүрлі өлшемдердегі, пішіндердегі және түстердегі әртүрлі элементтерді қамтиды. Баннерлік жарнама веб-сайттың тек бір бөлігін алып жатқандықтан, ол пайдаланушының толық назарын аудара алмайды. Бағалар мен акциялар баннерлік жарнамаларда еске алынғанда, олардың қабылданатын пайдалылығына елеулі әсер тигізбейді. Пайдаланушылар барлық жарнамалар қандай да бір акцияны білдіреді деп есептейді, сондықтан оларға көп мән бермейді. Сәйкестік (конгруэнция) пайдаланушы аз веб-беттерді қарап шыққанда күштірек әсер етеді. 2013 жылғы зерттеуде пайдаланушыларға нақты веб-тапсырмалар берілген кезде, сәйкессіз жарнамалар олардың назарын тартып, бірақ жарнаманы қабылдамау (жарнамадан аулақ болу) мінез-құлқы байқалды. Жарнама мазмұнының пайдаланушының мақсатына және веб-сайтқа қатыстылығы, жарнаманың қатысы жоқ болуына деген күткеніне байланысты, қарау уақытына әсер етпейді. 2011 жылғы зерттеуге сәйкес, жарнама мен веб-мазмұн арасындағы сәйкестік (конгруэнция) көрініс ұзақтығына әсер етпейді.
Іс-қимылға шақыру
"Мұнда басыңыз" сияқты әрекет етуге шақыратын сөздері бар баннерлер көрулер мен түртулерді қозғамайды.
Анимация
Пайдаланушылар анимациялық жарнамаларды ұнатпайды, себебі олар назарды шашыратуы мүмкін. Бұл алаңдату кейбір пайдаланушылардың мақсатсыз серуендеу кезінде (нақты бір мақсатты орындауға тырыспағанда) назарын күшейтуі мүмкін. Нақты бір жұмыспен айналысатын пайдаланушылар көбінесе анимациялық жарнамаларды еске түсіре алмайды, жұмысты аяқтау үшін көбірек уақыт жұмсайды және жүктеме артқанын сезінеді. Көрнекі іздеу тапсырмаларында анимациялық жарнамалар пайдаланушылардың өнімділігіне әсер етпеді және статикалық жарнамаларға қарағанда көбірек назар аудартпады. Анимация пайдаланушыларға жарнамалардың бар екенін көрсетеді және жарнаманы қабылдамауға итермелейді, бірақ оларға үнемі көрсету әсер ету эффектісін тудыруы мүмкін.
Дербес және өзектілік
Персоналдастырылған жарнамалар көрермендер туралы ақпаратты пайдаланады және қамтиды, мысалы демографиялық мәліметтер, жеке сәйкес анықталатын ақпарат және сатып алу әдеттері. Жарнаманың жекелендіру дәрежесі жоғары болса, ол көбірек назар аударады, тіпті пайдаланушыларға ыңғайсыздық тудырса да. Жекелендірілген жарнамалар басқа жарнамаларға қарағанда көбірек басылады. Егер пайдаланушы күрделі тапсырмамен айналысса, жекелендірілген жарнамаға, жекелендірілмеген жарнамаға қарағанда көбірек назар аударылады. Koster және авторлар жүргізген зерттеулерде жекелендіру баннерлердің мазмұнын тануды жақсартты, бірақ назарға әсері әлсіз және маңызды болмады. Веб-беттерді қарау және тапсырмаға қатысты ақпаратты тануға әсер етілмеді. Баннерлерді визуалды қарау әдетте суреттен логотипке, содан кейін ұранға қарай жүзеге асырылады. Егер веб-сайт өз көрермендерінің қызығушылықтарына сәйкес келмейтін жарнамаларды көрсетсе, көрермендердің шамамен 75% веб-сайтқа наразы болады. Жарнамалық күш-жігер пайдаланушының қазіргі ниеті мен қызығушылығына, тек бұрынғы іздеулеріне емес, бағытталуы керек. Аз, бірақ мағыналы жарнамаларды жариялау тиімдірек. Жарнама берушілер деректерді талдау және кампанияны басқару құралдарын пайдаланып көрермендерді жіктеуге және пайдаланушының қызығушылықтарына сәйкес жарнамаларды көрсетуге болады. Пайдаланушылар туралы ақпаратты ойын түрлі құралдар арқылы алуға болады, олар осы ақпаратты ұсынғаны үшін сыйлық алады. Мұндай құралдар тесттер, калькуляторлар, чаттар немесе сауалнамалар болуы мүмкін.
Жергілікті жарнамалар
Жергілікті жарнама көбінесе жарнамаларды күтілетін, жарнама емес мазмұнмен үйлесімді түрде орналастырады. Мысалы, негізгі бейнефильмнің алдында, оның ішінде немесе кейін бейне ағынды веб-сайтта көрсетілетін бейне жарнамалар. Тағы бір көп тараған формат – әлеуметтік желілердегі жазбаларға ұқсас етіп жасалған мәтіндік немесе кескін жарнамалары. Жергілікті жарнамалар пайдаланушының күтетін тәжірибесіне ұқсас болу үшін жасалған. Олар күтілетін, жарнама емес мазмұннан ажырату қиын болғандықтан, басқа жарнама түрлеріне қарағанда көріну деңгейі жоғары болуы мүмкін.
Әлеуметтік желілер
Әлеуметтік желілер арқылы жарнама берушілер таныс адамдарға деген сенімді жарнамаға ауыстырып, осы арқылы жарнаманың сенімділігін арттыра алады. Өзара әсерлесу қысымы пайдаланушыларды жарнамаға қатысты көзқарасын немесе мінез-құлқысын өзгертуге, топтың қағидаларына бейімделуге итермелейді. Таныс адамдар арқылы жасалған жарнама баннерлік жарнамаға қарағанда пайдаланушылардың қызығушылығын күшейте түсіп, жарнаманы көру көрсеткіштерін тиімдірек арттырады.