Кіріспе

Жарнама түрі

Веб-баннер немесе баннерлік жарнама – жарнама сервері арқылы Дүниежүзілік желіде таратылатын жарнаманың бір түрі. Онлайн жарнаманың осы түрі веб-бетке жарнаманы енгізуді білдіреді. Оның мақсаты – жарнама берушінің веб-сайтына сілтеме арқылы веб-сайтқа трафик тарту. Көп жағдайда баннерлер орталық жарнама сервері арқылы жеткізіледі. Осылайша контент провайдері контент ұсыну үшін интернетке қолжеткізу үшін төлей алады. Әдетте жарнама берушілер өз жарнамаларын тарату үшін жарнама желілерін пайдаланады, бұл revshare жүйесіне және жарнама орналастыру сапасының артуына әкеледі. Веб-баннерлер дәстүрлі жарнамалар сияқты жұмыс істейді: тұтынушыларды өнім немесе қызмет туралы хабардар ету және тұтынушының осы өнімді таңдауының себептерін көрсету. Бұл факт алғаш рет 1996 жылы HotWired сайтында Рекс Бриггс және Найджел Холлис зерттеушілерімен құжатталған. Веб-баннерлердің ерекшелігі – жарнамалық кампаниялардың нәтижелерін нақты уақытта бақылауға және жарнаманы көрерменнің қызығушылықтарына қарай бағыттауға болады. Пайдаланушы әрекеттері көбінесе клик тегі арқылы қадағаланады. Көптеген интернет қолданушылары веб-жарнамаларды жағымсыз деп санайды, себебі олар веб-беттің мазмұнынан алаңдатады немесе трафикті ысыраптайды. Кейде веб-баннерлер пайдаланушы көруге тілейтін экран мазмұнын жауып тастайды. Жаңа веб-браузерлерде әдетте жарнамаларды тоқтатуға немесе белгілі бір сайттардан кескіндерді бұғаттауға арналған "адблокер" бағдарламалық опциялары бар. Баннерлерден құтылудың тағы бір жолы – оларды бұғаттайтын прокси-серверді пайдалану, мысалы, Privoxy. Веб-браузерлерде баннерлерді бұғаттауға мүмкіндік беретін қосымшалар да болуы мүмкін, мысалы, Mozilla Firefox үшін Adblock Plus, Google Chrome үшін AdThwart және Internet Explorer үшін ie7pro.

Тарих

Баннерлік жарнама интернетте төленген жарнаманың жылдам дамуына маңызды рөл атқарды. Онлайн жарнаманың алғашқысы IBM мен Sears компанияларына тиесілі болған Prodigy болды. Prodigy 1980-ші жылдары алдымен Sears өнімдерін, содан кейін, тікелей бәсекелесінің бірі – AOL сияқты басқа жарнама берушілерді насихаттау үшін онлайн жарнаманы пайдаланды. Prodigy онлайн жарнамадағы алғашқы мүмкіндігін тиімді пайдалана алмады. Бірінші рет басылатын веб-жарнама (кейін «баннерлік жарнама» деп аталды) 1993 жылы Global Network Navigator (GNN) компаниясы Силикон алқабында кеңсесі бар, қазір тоқтатылған Heller, Ehrman, White, & McAuliffe заң фирмасына сатты. GNN коммерциялық қолдау алған алғашқы веб-басылым және алғашқы коммерциялық веб-сайттардың бірі болды. Көп жылдар бойы HotWired цифрлық баннерлік жарнаманы ойлап тапқан және ірі корпоративтік жарнама берушілерге баннерлік жарнамаларды көп көлемде сатуға арналған алғашқы веб-сайт ретінде қарастырылды. Эндрю Анкер HotWired компаниясының бірінші бас директоры болды. Рик Бойс, Сан-Францискодағы Hal Riney & Partners жарнама агенттігінің бұрынғы медиа сатып алушысы, компанияның сату жұмысын басқарды. HotWired «баннерлік жарнама» терминін енгізді және клиенттеріне кликтер бойынша есеп беруді қамтамасыз еткен алғашқы компания болды. HotWired компаниясы сатқан алғашқы веб-баннерді AT&T Corp. төледі және ол 1994 жылдың 27 қазанында онлайн-режимде жарияланды. Тағы бір дереккөз HotWired пен 1994 жылғы қазанды айтады, бірақ алғашқы веб-баннер ретінде Coors компаниясының «Zima» науқанын көрсетеді. 1994 жылдың мамыр айында Кен Маккарти Бойске дәстүрлі жарнамадан онлайн жарнамаға өту кезінде кеңес берді және бірінші рет басылатын/ізделмелі жарнама тұжырымдамасын ұсынды. Ол жеке жарнамалардың инвестициялық қайтарымын өлшеуге негізделген тікелей жауап беру моделінің ғана онлайн жарнама үшін ұзақ мерзімді перспективада тұрақты болатынына сендірді. Осы болжамға қарамастан, баннерлік жарнамалар көрсетілген әсерлер санына байланысты бағаланып, сатылды. Алайда, Time Warner-дің Pathfinder (веб-сайты), HotWired-пен бір аптада, бірақ үш күн бұрын – 1994 жылдың 24 қазанында баннерлік жарнамаларды енгізді. Time Inc. New Media компаниясының президенті Уолтер Айзексон мен бас менеджері Брюс Джадсон баннерлік жарнама тұжырымдамасын ойлап тапқандықтарын айтты. Гарвардтың Шоренштейн медиа, саясат және қоғамдық саясат орталығымен сұхбаттасқанда, Айзексон Джадсонның үлесін талқылап: «Бұл шынымен бәрін өзгертті. Бірден Мэдисон авенюі: «Құдай-ау, біз мұны түсінуіміз керек. Бізге көптеген жастарды жұмысқа алу керек». Олар бізге ақша жіберді. Бұл Time Life ғимаратынан Мэдисон даңғылына қарап, ақшаға толы сөмкелермен жүрген адамдарды көру сияқты еді. Олар ақшаны біздің немесе Брюс Джадсонның үстеліне тастап, баннерлік жарнамаларды сатып алу үшін келді», – деді. Бұл онлайн жарнамаларды басқаруға, мақсатты аудиторияға бағыттауға және бақылауға мүмкіндік берді. 1996 жылдың қаңтар айында NetGravity компаниясынан жергілікті жарнама сервері пайда болды. Жарнама серверінің технологиялық инновациясы және онлайн жарнамаларды көрсету саны бойынша сату 1994-2000 жылдар аралығында веб-жарнаманың кең таралуына ықпал етті және веб-индустрияның экономикалық негізін құрады. GoTo.com (кейін Overture, содан кейін Yahoo! және Google AdWords бағдарламасымен жаппай сатылатын) компаниясы ұсынған жаңа онлайн жарнама моделі көрсетулерге емес, жарнамаға жауап беруді бақылауға негізделген.

Басқа түрлері

Веб-баннерлерді қолдану онлайн-жарнамамен ғана шектелмейді. Веб-сайттардың дизайнында эстетикалық мақсаттармен "батыр суреттері" немесе "батыр тақырыптары" деп аталатын жарнама емес баннерлер жиі қолданылады. Батыр суреттері веб-сайттың ең маңызды бөлімдеріне орналастырылған үлкен фотосуреттер, графикалық элементтер немесе бейнелер арқылы көрсетіледі. "Тірі баннер" – бұл алдын ала дайындалған тұрақты мазмұны бар емес, көрсетілген кезде динамикалық түрде жасалатын баннерлік жарнама. Тірі баннерлер көбінесе көрерменнің назарын аудару үшін анимацияны мәтінмен, суреттермен, графикалық элементтермен, дыбыстармен және бейнелермен бірге пайдаланады. Баннердің дизайнына қарай, осы мультимедиялық элементтердің кез келгені динамикалық және, демек, өзгермелі деп белгіленуі мүмкін. Бұрын олар Adobe Flash, Java немесе Microsoft Silverlight сияқты технологияларды пайдалана отырып құрылатын.