Кіріспе

Салтанатты діни арналу

Арналу – бұл адамды немесе нәрсені белгілі бір мақсат немесе қызмет үшін қасиетті салаға беру. "Арналу" сөзінің түпкі мағынасы – "қасиеттімен байланыстыру". Адамдар, орындар немесе заттар арналуы мүмкін, және бұл термин әртүрлі топтарда әртүрлі мағыналарда қолданылады. Сөздің шығу тегі латын тіліндегі *consecrat* түбірінен келген, ол "арналған, қасиетті" дегенді білдіреді. Арналудың синонимі – қасиеттендіру, ал антонимі – қасиетсіздендіру.

Христиандық

Христиан дінінде бағышталу – адамды, сондай-ақ ғимаратты немесе затты Құдайға арнап, бөліп санауды білдіреді. Кейбір христиан дінтерінде, ғимаратты бұзуға немесе діни емес мақсатта сатуға дайындау үшін, қасиетті орнының қасиеттілігін жою мақсатында "деконсекрация" (қасиетсіздендіру) атты қосымша рәсім бар.

Католик шіркеуі

Католик шіркеуінде "қасиеттеу" термині, адамдар мен заттарды Құдайға қызмет ету үшін бөліп шығару мағынасында қолданылады.

Епископтарды діни қызметке тағайындау

Жаңа епископты дін қызметіне бекіту рәсімі құлшылыққа бағыштау деп те аталады. "Епископтық дін қызметіне бекіту" термині қазір көбірек қолданылса, "бағыштау" термині орта ғасырдан бастап Екінші Ватикан кеңесіне (1962 жылдың 11 қазанынан 1965 жылдың 8 желтоқсанына дейін) дейінгі кезеңде басымдық құйды. Екінші Ватикан кеңесінің қасиетті литургия туралы Конституциясы Sacrosanctum Concilium № 76 былай дейді:

Католик шіркеуінің катехизисінің ағылшын тіліндегі екінші басылымы, 1997 жылғы, "Епископтық дін қызметіне бекіту – дін қызметінің толықтығы" тақырыбында "епископтық бағыштау" және "епископтық дін қызметіне бекіту" терминдерін бір-бірін алмастыра қолданады (CCC, 1556–1558). Латын шіркеуінің 1983 жылғы Канондық құқық кодексінің § 1012, § 1014-те: "sacrae ordinationis minister est Episcopus consecratus" деп, сондай-ақ "consecratione episcopali" ("епископтық бағыштау") термині қолданылады.

Жаны адал өмір

Қасиетті таза қыздар епархиялық епископ тарапынан бекітілген діни рәсім бойынша қасиеттілікке ие болады және уақыттарын тәубе мен қайырымдылық істерінде, апостолдық қызметте және дұғада өткізеді. Діни институттарға, апостолдық өмір қоғамдарына, секулярлық институттарға кіргендер немесе епархиялық шөлмеші ретінде мойындалғандар да қасиетті өмірдің мүшелері саналады.

Ғибадатханалар, құрбандық үстелдері және басқа да діни нысандар

Хризм – майлауға арналған, әдетте хош иісті зәйтүн майы, оны епископ қасиеттейді. Еске алу рәсімінде қолданылатын патендер мен тостағандар сияқты заттарды епископ хризмді пайдаланып қасиеттейді. Жаңа дін қызметкеріне мінездеме берілген күні алдында, мінездеме беретін епископ патен(дер) мен тостаған(дарды) (ауыспалы диякон болып табылатын, дін қызметкеріне мінездеме берілуге дайын адамдар) қасиеттейтін сергек күту және қызмет немесе әулиелік шалу рәсімі болуы мүмкін. Бұрын "алтарьды қасиеттеу" деп аталған тағы бір салтанатты рәсім бар, ол алтарьды ғана немесе шіркеу рәсімінің орталық бөлігі ретінде жүзеге асырылады. Бұл рәсім қазір бағыштау деп аталады. Құдайға қызмет ету үшін ипотекалық жүктеме бар ғимаратты бағыштау өте қайшы болғандықтан, шіркеуді салтанатты түрде бағыштау рәсімі тек ғимарат қарыздан бос болған жағдайда ғана жүзеге асырылады.

Евхаристия

Қасиетті Құрбандықтардағы нан мен шараптан тұратын Евхаристиялық сыйлықтарды бағыштаудың ерекше бір амалы бар, католик сенімі бойынша, бұл олардың Мәсіхтің Денесі мен Қанына айналуын қамтиды, бұл өзгеріс трансбұғаттау деп аталады.

Шығыс шіркеулері

Шығыс православие және Шығыс католик шіркеулерінде "айыру" термині епископтың Киротонеясының (қол қою арқылы дін қызметкеріне бекітілу) қасиетті құпиясына (сакраментіне) немесе шіркеу ғимаратының қасиеттендірілуі мен салтанатты түрде арналуына қатысты болуы мүмкін. Сонымен қатар, бұл термин (сирек жағдайларда) Илаһи литургияда нан мен шараптың Мәсіхтің денесі мен қанына айналуын сипаттау үшін де қолданылады. Мирон (Хрисма) және Киелі үстелге қойылған Антимин де ажыратылған деп есептеледі.

Лютеран шіркеуі мен англикан қауымы

Ғибадатханалар, шіркеулер, алтарлар және қасиетті тамаша құралдары діни құлшылық үшін қасиетті деп жарияланады. Адам діни иерархиядағы белгілі бір лауазымға қасиеттіленуі мүмкін, немесе адам өзінің өмірін құлшылық актісінде қасиеттеуі мүмкін. Атап айтқанда, епископтың тағайындалуы жиі қасиеттеу деп аталады. Апостолдық мұрагерлік доктринасын ұстанатын шіркеулерде (тарихи епископтық), жаңа епископты қасиеттеген епископтар қасиеттеушілер деп аталады және Апостолдарға дейінгі үздіксіз мұрагерлік желісін құрайды. Діни өмірге серт бергендер қасиетті өмір сүреді деп есептеледі. Англия шіркеуінде (Англикан қауымдастығының ана шіркеуі) шіркеуді жабу туралы жарлық қасиеттеудің құқықтық салдарларын жоюы мүмкін.

Литургиялық рәсімдер

Мефодистердің шіркеу мен үйге арналған құлшылық кітабында (1965) «Епископтарды қасиеттеу рәсімі», «Диакониссаларды қасиеттеу рәсімі», «Христиандық білім беру жетекшілерін және музыка жетекшілерін қасиеттеу рәсімі», сондай-ақ «Шіркеу ғимаратын ашу немесе қасиеттеу рәсімі» сияқты литургиялар бар.

Мормондық

Мормондық ілім құлшылыққа бағышталу туралы көптеген қағидаларды қамтиды. Бірінші кезекте, Мәсіхтің "Жабылған" (немесе "Киеленген") атағы, Оның адамзатты күнә мен өлімнен құтқарудағы ресми, өкілетті және бірегей рөлін көрсетеді. Екінші кезекте, әрбір адамның өмірі үшін Исаның еркін қабылдап, оған толыққанды берілуге мүмкіндігі және соңғы жауапкершілігі бар. Мормон кітабынан мысал келтірсек, "Егер олар жүректерін Құдайға бағынса, қасиетті болады" (Хелеман 3:35) және "Исраилдің Ұлы Киелісі Мәсіхке келіңдер, Оның құтқарылуына және құтқару күшіне қатысыңдар, жан-жүректеріңді Оған құрбандық етіңдер, ораза ұстап, дұға ете беріңдер, соңына дейін төзімділік танытыңдар; және Раббым тірі болса, сендер құтқарыласыңдар" (Омни 1:26) делінген.