Кіріспе

Угандада дін

Уганда басым көпшілігі христиан ел, ислам екінші ең көп тараған дін болып табылады. 2014 жылғы ұлттық халық санауына сәйкес, Уганда халқының 14 пайызы ислам дінін ұстанады. Алайда, 2014 жылы Pew Research Center зерттеу орталығының бағалауынша, Уганда тұрғындарының 11,5 пайызы мұсылман, ал Танзанияда – 35,2 пайыз, Кенияда – 9,7 пайыз, Оңтүстік Суданда – 6,2 пайыз, Бурундиде – 2,8 пайыз және Руандада – 1,8 пайызды құрайды. Угандадағы мұсылмандардың көп бөлігі сүнниттер. Кішкентай шииттер мен Ахмадия ағымының өкілдері де бар. 2009 жылы жарияланған мәліметтерге сәйкес, Уганданың шығысындағы Иганга ауданында мұсылмандардың ең жоғары үлесі тіркелген.

Тарих

Угандада исламның болғаны алғаш рет 1844 жылы араб саудагерінің Уганданың орталық бөлігіндегі Буганда патшалығының билеушісі Суна II-ге уағыз айтқандығы жазылған. Ислам Уганданың аймағында мұсылман отаршылдық әкімшілері арқылы таралды, олар бастапқыда Уганданың солтүстігінде Мысыр Хиедатының билігінде жұмыс істеді, бірақ кейіннен Мысырдың оңтүстігіндегі египеттік билік құлағаннан кейін британдық отаршылдық әкімшісі Фредерик Лугардтың қызметіне алынды. Британдықтардың қудалауына қарамастан, ислам отаршылдық кезеңде гүлденді және 1950 жылдары отаршылдық шенеуніктің айтуынша, Угандадағы ең жылдам өсіп келе жатқан дін болды. Уганданың дерлік барлық ірі қалаларында мешіттер салынды. Азиялық мұсылмандардың көмегімен шаһзада Бадру Какунгулу құрған Уганда мұсылман білім беру қауымдастығы ел бойынша жүздеген бастауыш мектептерді салды, олар медреселерге батыс білім беру жүйесін енгізді.

2002 жылғы санақ

2002 жылғы ұлттық халық санағында мұсылмандар халықтың 12,1 пайызын құрағаны тіркелді. Аймақ/% Мұсылман Орталық 18,4% Шығыс 17,0% Кампала ауданының халқы 1,187,795 Мұсылмандар саны 268,787 22,6% Иганга ауданының халқы 708,630 Мұсылмандар саны 239,582 33,8% Юмбе ауданының халқы 251,758 Мұсылмандар саны 191,913 76,2% Муконо ауданының халқы 795,114 Мұсылмандар саны 165,817 20,9% Масака ауданының халқы 770,379 Мұсылмандар саны 164,950 21,4% Вакисо ауданының халқы 907,736 Мұсылмандар саны 164,256 18,1% Мбале ауданының халқы 717,534 Мұсылмандар саны 132,247 18,4% Аруа ауданының халқы 833,538 Мұсылмандар саны 123,229 14,8% Маюге ауданының халқы 324,668 Мұсылмандар саны 117,526 36,2% Камули ауданының халқы 707,242 Мұсылмандар саны 112,177 15,9% Бугири ауданының халқы 412,365 Мұсылмандар саны 101,571 24,6% Джинджа ауданының халқы 387,249 Мұсылмандар саны 100,257 25,9% Паллиса ауданының халқы 520,532 Мұсылмандар саны 94,231 18,1% Луверо ауданының халқы 478,492 Мұсылмандар саны 89,232 18,6% Мпиги ауданының халқы 407,739 Мұсылмандар саны 87,314 21,4% Каюнга ауданының халқы 294,568 Мұсылмандар саны 76,127 25,8% Мубенде ауданының халқы 689,305 Мұсылмандар саны 74,781 10,8% Тороро ауданының халқы 536,732 Мұсылмандар саны 63,381 11,8% Мбарара ауданының халқы 1,088,012 Мұсылмандар саны 61,273 5,6% Ракай ауданының халқы 470,144 Мұсылмандар саны 51,348 10,9% Мойо ауданының халқы 194,734 Мұсылмандар саны 35,569 18,3% Касесе ауданының халқы 522,726 Мұсылмандар саны 33,790 6,5% Масинди ауданының халқы 459,244 Мұсылмандар саны 31,753 6,9% Бушеньи ауданының халқы 731,217 Мұсылмандар саны 31,293 4,3% Сиронко ауданының халқы 283,056 Мұсылмандар саны 28,961 10,2% Кибога ауданының халқы 229,297 Мұсылмандар саны 27,839 12,1% Сембабуле ауданының халқы 180,028 Мұсылмандар саны 27,408 15,2% Бусия ауданының халқы 224,887 Мұсылмандар саны 22,322 9,9% Нтунгамо ауданының халқы 379,829 Мұсылмандар саны 20,688 5,1% Бундибугьо ауданының халқы 209,820 Мұсылмандар саны 18,601 8,9% Небби ауданының халқы 435,252 Мұсылмандар саны 17,829 4,1% Кабароле ауданының халқы 356,704 Мұсылмандар саны 17,696 5,0% Хойма ауданының халқы 343,480 Мұсылмандар саны 17,438 5,1% Капчорва ауданының халқы 190,282 Мұсылмандар саны 16,324 8,6% Кибаале ауданының халқы 405,761 Мұсылмандар саны 13,044 3,2% Кьенджоджо ауданының халқы 377,109 Мұсылмандар саны 11,754 3,1% Куми ауданының халқы 389,599 Мұсылмандар саны 11,632 3,0% Аджумани ауданының халқы 202,223 Мұсылмандар саны 11,273 5,6% Камвенге ауданының халқы 263,595 Мұсылмандар саны 10,865 4,1% Лира ауданының халқы 740,893 Мұсылмандар саны 9,566 1,3% Накасонгола ауданының халқы 127,048 Мұсылмандар саны 9,428 7,4% Сороти ауданының халқы 369,621 Мұсылмандар саны 8,541 2,3% Канунгу ауданының халқы 204,640 Мұсылмандар саны 5,564 2,7% Рукунгири ауданының халқы 275,101 Мұсылмандар саны 5,339 1,9% Калангала ауданының халқы 34,699 Мұсылмандар саны 4,986 14,4% Гулу ауданының халқы 475,071 Мұсылмандар саны 4,597 1,0% Апак ауданының халқы 683,987 Мұсылмандар саны 3,999 0,6% Кабале ауданының халқы 458,107 Мұсылмандар саны 3,753 0,8% Катакви ауданының халқы 298,900 Мұсылмандар саны 3,131 1,0% Котидо ауданының халқы 591,870 Мұсылмандар саны 2,313 0,4% Морото ауданының халқы 189,907 Мұсылмандар саны 1,707 0,9% Кисоро ауданының халқы 220,202 Мұсылмандар саны 1,693 0,8% Китгум ауданының халқы 282,270 Мұсылмандар саны 1,617 0,6% Падер ауданының халқы 326,320 Мұсылмандар саны 1,463 0,4% Накапирипит ауданының халқы 154,494 Мұсылмандар саны 1,390 0,9% Каберамаидо ауданының халқы 131,627 Мұсылмандар саны 956 0,7% Ұганда (барлығы) 24,433,132 Мұсылмандар саны 2,956,121 12,1%