Камбоджада Ислам діні: шамамен 236 мың мұсылман, немесе халықтың 1%-дан азы. Чами және малай азшылықтары арасында кең таралған. Тарихы, қудалаулар туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Камбоджадағы ислам
Religion in Cambodia
Ислам – Камбоджадағы чам және малай азшылықтарының көпшілігінің діні. Активист По Дхарманың мәліметінше, 1975 жылға дейін Камбоджада 150 000-ден 200 000-ға дейін мұсылман болған, бірақ бұл асыра сілтеу болуы мүмкін. Қызыл кхмерлердің қуғын-сүргіні олардың санын азайтты, соның салдарынан 1980 жылдардың соңына қарай олар бұрынғы деңгейіне жете алмаған болуы мүмкін. 2009 жылы Pew Research Center халықтың 1,6 пайызын, яғни 236 000 адамды мұсылман деп есептеді. 2021 жылы Мемлекеттік департамент ислам халқын 1 пайыздан кем деп бағалады. Камбоджадағы басқа мұсылман чамдар сияқты, олар да шафии мәзхабының суннит мұсылмандары және Матуриди доктринасын ұстанады. По Дхарма Камбоджадағы мұсылман чамдарын дәстүрлі және ортодоксалды бағыттарға бөледі. (Вьетнамдағы исламды қараңыз)
Islam is the religion of a majority of the Cham and Malay minorities in Cambodia. According to activist Po Dharma, there were 150,000 to 200,000 Muslims in Cambodia as late as 1975, although this may have been an exaggeration. Persecution under the Khmer Rouge eroded their numbers, however, and by the late 1980s they probably had not regained their former strength. In 2009, the Pew Research Center estimated that 1.6% of the population, or 236,000 people were Muslims. In 2021, the State Department estimated the Islamic population at less than 1%. Like other Muslim Cham people, those in Cambodia are Sunni Muslims of the Shafi'i denomination and following the Maturidi doctrine. Po Dharma divides the Muslim Cham in Cambodia into a traditionalist branch and an orthodox branch. (see Islam in Vietnam)
Демография
2009 жылы Pew Research Center халықтың 1,6 пайызын, яғни 236 000 адамды мұсылман деп бағалаған. Тбунг-Хмум провинциясы басқа провинциялармен салыстырғанда мұсылмандардың үлесі ең жоғары болған аймақ, атап айтқанда 11,8 пайызды құрады. Кейбір мәліметтерге сәйкес, Чам тайпасы алғаш рет Мұхаммед пайғамбардың қайын аталарының бірі арқылы Исламмен танысқан. Ол – Жахш, Зәйнәп бинт Жахштың әкесі. Бұл оқиға 617-618 жылдары Әбіссиниядан теңіз жолымен Индоқытайға келген көптеген сахабалардың нәтижесі болды. 1642 жылы Раматипади I Камбоджа тағына отырып, Ислам дінін қабылдады және Камбоджаның жалғыз мұсылман билеушісі атанды. Голландтық VOC өкілдерін қырғынға ұшыратып, Камбоджадан қуғаннан кейін буддалық халықтың наразылығы оны 1658 жылы Нгуен мырзаларының көмегімен тақтан түсірді, бұл Камбоджада одан кейінгі жылдары үлкен тұрақсыздыққа әкелді.
In 2009, the Pew Research Center estimated that 1.6% of the population, or 236,000 people were Muslims. Tboung Khmum is a province where the percentage of Muslims is the largest among other provinces, namely 11.8%. According to some accounts, the Chams first contacted Islam in one of the fathers in law of Muhammad. He is Jahsh, the father of Zaynab bint Jahsh. It was in the wake of many Sahabas who arrived in Indo China in 617 18 from Abyssinia by sea route. In 1642, King Ramathipadi I ascended the throne of Cambodia and converted to Islam, becoming the only Muslim ruler of Cambodia. After the massacre of Dutch VOC representatives and the expulsion of the VOC from Cambodia, popular discontentment from the majority Buddhist populace deposed him with the aid of the Nguyen lords in 1658, causing much instability in Cambodia in the years following his reign.
Чам мұсылмандары
Чамдардың өз мешіттері бар. 1962 жылы елде 100-ге жуық мешіт болды. XIX ғасырдың соңында Камбоджадағы мұсылмандар төрт діни қайраткердің билігімен біріккен қауымдастық құрды – мүфти, тук калих, ража калик және тван паке. Чам ауылдарындағы беделділер кеңесі бір хакемнен (қазыдан) және бірнеше катиптен (уағызшыдан), билалдан (азан шақырушыдан) және лабиден тұратын. Төрт жоғары қайраткер мен хакем жеке салық төлеуден босатылып, патша сарайындағы маңызды мемлекеттік шараларға шақырылатын. Камбоджа тәуелсіздік алғаннан кейін ислам қауымы бес мүшелі кеңестің бақылауына берілді, ол қауымды ресми істерде және басқа ислам қауымдарымен байланыста өкілдік етті. Әрбір мұсылман қауымында қауым мен мешітті басқаратын хакем, намазды оқитын имам және күнделікті намазға шақыратын билал болады. Пномпеньге жақын Чрау Чангвар аралы Чамдардың рухани орталығы саналады, онда бірнеше жоғары лауазымды мұсылман қызметкерлері тұрады. Жыл сайын Чамдардың бір бөлігі Малайзиядағы Келантанға Құранды оқуға барады, ал кейбіреулері Меккеде білім алып, қажылық сапарына шығады. 1950 жылдардың соңындағы мәліметтерге сәйкес, шамамен 7 пайызы қажылық сапарын аяқтаған және олардың жетістігінің белгісі ретінде фес немесе тюрбан кие алатын. Дәстүрлі Чамдар көптеген ежелгі мұсылман немесе мұсылмандыққа дейінгі дәстүрлер мен ғұрыптарды сақтайды. Олар Алланы құдіретті Құдай деп есептейді, бірақ басқа да исламдық емес амалдарды да мойындайды. Көп жағынан олар Вьетнамның жағалауындағы Чамдарға, басқа мұсылмандарға қарағанда жақын. Дәстүрлі Чамдардың (және Вьетнамдағы Чамдардың) діни қайраткерлері толығымен ақ киім киеді, шаштарын және сақалдарын қырып тастайды. Бұл Чамдар сиқыр мен әуесқорлыққа сенеді және аурудан немесе тез немесе зорлықпен өлімнен сақтану үшін сиқырлы амалдарға үлкен мән береді. Олар көптеген табиғаттан тыс күштерге сенеді. Меккеге қажылыққа баруға және күніне бес рет намаз оқуға қызығушылық танытпаса да, дәстүрлі Чамдар көптеген мұсылмандық мерекелер мен рәсімдерді тойлайды. Ортодоксалды Чамдар Малай қауымымен тығыз байланыста болғандықтан және аралас некелер құрғандықтан, көбінесе конформистік дінді қабылдады. Шындығында, ортодоксалды Чамдар Малай әдет-ғұрыптары мен отбасылық құрылымын қабылдады, ал көптегендері Малай тілінде сөйлейді. Олар Меккеге қажыларды жібереді және халықаралық ислам конференцияларына қатысады. 1954 және 1975 жылдар аралығында дәстүрлі және ортодоксалды Чамдар арасындағы қақтығыстар күшейді. Мысалы, бір ауылдың халқы екі топқа бөлініп, әр топтың өз мешіті мен діни ұйымы болды.
The Cham have their own mosques. In 1962, there were about 100 mosques in the country. At the end of the nineteenth century, the Muslims in Cambodia formed a unified community under the authority of four religious dignitaries — mupti (mufti), tuk kalih, raja kalik, and tvan pake. A council of notables in Cham villages consisted of one hakem (judge) and several katip (preacher), bilal (rinse), and labi. The four high dignitaries and the hakem were exempt from personal taxes, and they were invited to take part in major national ceremonies at the royal court. When Cambodia became independent, the Islamic community was placed under the control of a five member council that represented the community in official functions and in contacts with other Islamic communities. Each Muslim community has a hakem who leads the community and the mosque, an imam who leads the prayers, and a bilal who calls the faithful to the daily prayers. The peninsula of Chrouy Changvar near Phnom Penh is considered the spiritual center of the Cham, and several high Muslim officials reside there. Each year some of the Cham go to study the Qur'an at Kelantan in Malaysia, and some go on to study in, or make a pilgrimage to, Mecca. According to figures from the late 1950s, about 7 percent of the Cham had completed the pilgrimage and could wear the fez or turban as a sign of their accomplishment. The traditional Cham retain many ancient Muslim or pre Muslim traditions and rites. They consider Allah as the all powerful God, but they also recognize other non Islamic practices. They are closer, in many respects, to the Cham of coastal Vietnam than they are to other Muslims. The religious dignitaries of the traditional Cham (and of the Cham in Vietnam) dress completely in white, and they shave their heads and faces. These Cham believe in the power of magic and sorcery, and they attach great importance to magical practices in order to avoid sickness or slow or violent death. They believe in many supernatural powers. Although they show little interest in the pilgrimage to Mecca and in the five daily prayers, the traditional Cham do celebrate many Muslim festivals and rituals. The orthodox Cham have adopted a more conformist religion largely because of their close contacts with, and intermarriages with, the Malay community. In fact, the orthodox Cham have adopted Malay customs and family organization, and many speak the Malay language. They send pilgrims to Mecca, and they attend international Islamic conferences. Conflicts between the traditional and the orthodox Cham increased between 1954 and 1975. For example, the two groups polarized the population of one village, and each group eventually had its own mosque and separate religious organization.
Хвея мұсылмандары
Хвея (сөзбе-сөз "Ява") 14 ғасырда Малай түбегі мен Индонезия архипелагынан Камбоджаға келді және дәстүрлі түрде елдің жағалау аймағында қоныстанды. Кейбір ғалымдар екі топтың аралас некелері біртұтас мұсылман қауымын қалыптастырғанын болжайды, ал басқалары екі ерекше топты бөліп көрсетеді.
The Chvea (literally "Java") arrived in Cambodia in the 14th century from the Malay Peninsula and Indonesian Archipelago, and traditionally occupied the coastal part of the country. Some scholars have suggested that inter marriage between the two groups has served to forge a singular Muslim community, while others identify two distinct groups.
Кхмер мұсылмандары
Кхмерлер Камбоджадағы ең ірі этникалық топ болып табылады, олардың көпшілігі Тхеравада буддизмін ұстанады. Буддизмнен ислам дініне өткен кхмерлер де бар, оларды Кампонг-Спеу провинциясының Кван ауылында кездестіруге болады. Ислам дінін шам шаруасы Абдул Амит Кван ауылының тұрғындары арасында таратып жүргізді.
Khmer is the largest ethnicity in Cambodia which the majority adheres to Theravada Buddhism. There are also Khmer Muslim converts from Buddhism and these can be found in Kwan village, Kampong Speu. Where Islam was spread by Abdul Amit a Cham farmer to the villagers of Kwan.
Бүгін
Ислам діні елде ресми түрде танылған және мұсылмандар өз дінін қалыпты жағдайда, ашық түрде өрнектей алады. Бұл Кампучия Халық Республикасы кезеңінде басталды, онда діндер қайта жаңғыртылып, қайтадан практикалануға мүмкіндік берілді. Чам халқы да барлық кхмер азаматтары сияқты демократиялық құқықтарға ие, дауыс беруге және саясаткер болып сайлануға құқықтары бар. Үкімет сондай-ақ қасиетті Рамазан айында жыл сайын іфтар жиындарын ұйымдастырып, демеушілік етеді. 2018 жылы Ислам ынтымақтастық ұйымының (ИЫҰ) жетекшісі Камбоджаны "мұсылман бірлестігінің жарқыраған нұры" деп атады.
Islam is an officially recognised religion in the country, and Muslims practice their religion normally and out in the open. This commenced in the People's Republic of Kampuchea era, where religions were restored and allowed to be practiced again. The Chams also enjoy democratic rights like all Khmer citizens, with the right to vote and be elected as politicians. The government also sponsors annual iftar gatherings during the holy Islamic month of Ramadan. In 2018, the leader of the Organisation of Islamic Cooperation (OIC) called Cambodia a "beacon for Muslim coexistence".