Кіріспе

Эдвард Людвигтің 1944 жылғы фильмі

Сюжет

"Ведж" Донован – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Тынық мұхитында АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін әуежай жолақтарын салған қатал құрылыс басшысы. Ол байланыс офицері, лейтенант-командир Роберт Ярроумен, оның адамдарына жапондықтарға қарсы қарулануға рұқсат берілмейтін жайтқа байланысты келіспейді. Жау аралға күшпен түскенде, Донованның адамдары шайқасқа көмектесуге асығады. Донован бастапқыда оларды ынталандыруға тырысады, бірақ жапондық истребитель бірнеше жұмысшыны өлтірген немесе жаралағаннан кейін, ол шешімін өзгертіп, адамдарын шайқасқа жетектейді. Бұл Ярроудың мұқият жоспарланған тұзағын іске асыруға кедергі келтіреді, ол басқыншыларды қатыгез пулемет атысымен жоюға және американдықтардың шығынын азайтуға мүмкіндік берген еді. Керісінше, Донованның көптеген адамдары қажетсіз жерде қаза болады. Осы трагедияның нәтижесінде Ярроу, соңында, Әскери-теңіз күштерін Донованның көмегімен Құрылыс батальондарын (CB, немесе көбірек таныс "Seabees") құруға көндіреді, олардың соғыс тілшісі Констанс Чеслиге деген өзара романтикалық сезіміне қарамастан. Донован мен оның көптеген адамдары қатарына тіркеліп, ресми әскери оқудан өтеді. Екі адам тағы бір аралда бірге жұмыс істейді. Жапондықтар ірі шабуылға шығады, және "Seabees" оны күшімен ұстап тұруға тырысады, кейде бульдозерлер және қабықшалы шұңғыма сияқты ауыр құрылыс машиналарын пайдаланады. Донованға жаудың тағы бір колоннасы жақындап келе жатқаны туралы хабар келеді, бірақ жаңа қауіпке қарсы тұруға жеткілікті теңізшілер қалмайды. Үмітсіздікке ұшыраған Донован бульдозердің жүзіне жарылғыш заттарды орнатып, оны мұнай сақтау резервуарына шабуға ниеттендіреді. Жоспар сәтті аяқталады, жануар майы жапондықтардың жолына құйылып, олар үрейленген күйде кері шегінеді, тікелей пулеметтердің астына түседі. Алайда, Донован оққа ұшырап, жарылыста қаза табады.

Насихаттау

Доуэрдің айтуынша, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Еуропадағы жау – нацизм болса, Тынық мұхитындағы жау – жапон халқының баршасы еді. Жапондықтардың Нанкинде жасаған зорлықтары, Батан өлімі және камикадзе ұшқыштары сияқты қатыгездіктері осы көзқарастардың қалыптасуына ықпал етті, бірақ Перл-Харборға жасалған шабуыл сияқты басқа да факторлар да әсер етті. Осы көзқарастардың нәтижесінде, жапондықтарға қарсы көзқарас кең тарады, оның ішінде сол кездегі фильмдерде де көрініс тапты. "Соғыс теңізшілері" фильмінде Деннис О’Киф Джон Уэйнге: «Біз енді адамдармен емес, жануарлармен соғысып жатырмыз» дейді. Фильмнің кульминациялық сахнасында Уэйн үлкен жанармай багін тесіп, тұтандырып, жауды өртеумен суға батырады. «Осылайша оларды алты буынға кері қайтарамын!» – деп қуанады ол. Кино тарихшысы Алун Эдвардс «Брассидің соғыс фильмдері жөніндегі нұсқаулығында» (2000) одан да жоғары баға берді: «Мадақтап айтулардың көптігі және тіпті теңізшілер әнімен бірге, Рокси кинотеатрынан көздеріңізден жас шығып, жұлдыздар мен жолақтармен желбіреген туды көріп шығасыз». «Рашвилл Республикашы» газетіндегі жағымды пікірде сахналардың шеберлікпен қойылған шайқас тізбектері, шиеленісті драматикалық эпизодтар, комедиялық сәттер мен күдірлі сәттердің қатар келуі атап өтілді, соңында бұл фильм «Голливудта түсірілген ең керемет фильмдердің бірі» деген қорытынды жасалды. Сондай-ақ, бұл шолуда «теңізшілер» басқа әскери бөлімдерге қарағанда көпшілікке аз таныс екеніне назар салынды, бірақ олардың қызметі баға жетпес еді: «Олар, шын мәнінде, «оқ атушының артындағы адамның алдындағы адамдар». Олар әскерлерден бұрын соғыс аймақтарына қонады және кемежайларды, қону алаңдарын, казармаларды, соғысқа барушы әскерлерге қажеттінің бәрін дайындайды».