Кіріспе
Генри В. Коу штаттық паркі (көбінесе Генри Коу немесе Коу паркі деп аталады) – АҚШ-тың Калифорния штатындағы мемлекеттік парк, Диабло жотасының кең аумағын сақтап қалдырады. Парк Морган Хилл қаласына ең жақын орналасқан және Санта-Клара және Станислаус округтерінің аумағында жатыр. Парк ауданынан асады, бұл оны Солтүстік Калифорниядағы ең үлкен мемлекеттік парк және штат бойынша екінші үлкен парк (Анза Боррего шөлдік мемлекеттік паркінен кейін) етеді. Оның шекараларында шамамен жерді қамтитын табиғат қорғау аймағы бар. Бұл ресми түрде Генри В. Коу мемлекеттік табиғат қорғау аймағы деп аталады, бірақ жергілікті жерде Орестимба табиғат қорғау аймағы деп белгілі. Парк 1959 жылы құрылған.
Henry W. Coe State Park (often known simply as Henry Coe or Coe Park) is a state park of California, United States, preserving a vast tract of the Diablo Range. The park is located closest to the city of Morgan Hill, and is located in both Santa Clara and Stanislaus counties. The park contains over , making it the largest state park in northern California, and the second largest in the state (after Anza Borrego Desert State Park). Managed within its boundaries is a designated wilderness area of about This is officially known as the Henry W. Coe State Wilderness, but locally as the Orestimba Wilderness. The park was established in 1959.
Тарих
Ранчо ретінде пайдаланылғанға дейін, қазір Генри У. Коу мемлекеттік паркімен қамтылған Диабло жотасының шет аймағын Ла Вереда дель Монте жолы кесіп өткен, бұл жол Сакраменто өзенінің дельтасындағы Тимер нүктесі мен Сан-Хоакин аңғарындағы Кантуа өзенін байланыстырған. Хоакин Мурриэта және оның бандасы Контра Коста округінен оңтүстікке қарай жабайы немесе ұрланған жылқыларды айдап әкелген, жол бойындағы бекеттерден одан әрі жылқы жинап, Сан-Антонио аңғары арқылы Диабло жотасының бөлігімен, Каунти Лайн Роуд жолының бағытын ұстанған жерге кірген. Жылқылар қазір парктің ішінде орналасқан бірнеше жерлерде сақталған, оның ішінде Валле Атравесадо (қазір Миссисипи көлімен су басқан), Валле Хондо, Пачеко лагерінің орны, Парадайс Флат және Мустанг Флат. Мустанг Пик және Мустанг Флат атаулары Мурриэта мен оның бандасының қызметінен шыққан. Мустанг Пик – Paradise Flat немесе Mustang Flat-та ұсталған жылқыларды айдауға дайындалған орын. Парк Pine Ridge Ranch ранчосы ретінде басталды, бұл Генри Уиллард Коу кішінің және оның отбасының 1905 жылдан 1943 жылы қайтыс болғанға дейін тұрған жеке мал шаруашылығы болды. Коу ранчоны ұлы Генри Сатклифф Коуға қалдырды, ол оны 1948 жылы Фресно округінің Beach Land and Cattle Company компаниясына сатты. Осы кезеңде ранчоның жол желісі едәуір кеңейтілді. Коудың қызы Сада Сатклифф Коу Робинсон 1950 жылы ранчоны қайта сатып алып, 1953 жылы Санта-Клара округіне сыйға берді, содан кейін ол Генри Уиллард Коу округінің паркіне айналды. 1958 жылы ол мемлекеттік парк мәртебесін алды. Қосымша жапсарлас жерлер қосылды, және көп жылдар бойы парктің ауданы 13 000 акрды құрады. Парк 1980-ші жылдардың басында шығыс және оңтүстікке жақын жерлерді сатып алу арқылы (Гилл Мустанг және Койт ранчолары) едәуір кеңейді, бұл ауданын арттырды. 1990-шы жылдардың басында Редферн ранчосы оңтүстікке қосымша жерлер қосты, ал 2000 жылдан бері батысқа қарай жерлер сатып алынып, парктің құрамына енгізілуде. Парк әлі де кеңеюде. Парктің солтүстік бөлігі, Орестиба даласының ішінде, 2007 жылдың 3 қыркүйегінен бастап үлкен өртке ұшырады. Жақын маңдағы Лик обсерваториясынан алғаш байқалғандықтан, өрт Лик өрті деп аталды, 6 қыркүйек күні кешке қарай өрттің аумағы кеңейіп, 11 қыркүйекте тоқтатылған кезде өрт жалпы ауданына дейін жетті. Өрттенушілер өрттің себебін парктің жанындағы аң аулау клубының аумағындағы бочкадағы өртенген қалдықтар деп атады. Өртке жауапты адам өз кінәсін мойындады, қылмыстық құқық бұзушылыққа кінәлі емес деп танылды және 750 000 доллар өтемақы төлеуге міндеттелді. Өрттен зардап шеккен барлық аумақтар 2008 жылдың 16 ақпанында шектеусіз қоғамдық қолжетімділікке қайта ашылды.
Экология
Парк Калифорнияның ішкі шапаралы және орманды аймақтарының бір бөлігін қорғайды. Парктің кең аумақтары шапарал және еменді ормандармен жабылған.
Өсімдіктер
Парк өзінің мөлшерімен қатар, көбінесе сақталған флорасымен де ерекшеленеді. Сан-Франциско аймағындағы көптеген басқа да саябақтардан айырмашылығы, онда ірі көлемдегі жергілікті емес ағаштар мен бұталар жоқ. Орманды қырқалар мен беткейлер шапарраль мен далалы алқаптармен араласады, ал кейбір арналар өзен жағалауындағы ерекше өсімдіктерді қолдайды. Паркте басымдылықты құрайтын жергілікті ағаштарға аңғарлық емен (Quercus lobata), көк емен (Q. douglasii), жағалаулық тірі емен (Q. agrifolia), каньондық тірі емен (Q. chrysolepis), ішкі тірі емен (Q. wislizenii), сұр қарағай (Pinus sabiniana), ponderosa қарағай (P. ponderosa), Тынық мұхиты мадроны (Arbutus menziesii), Калифорния лавры (Umbellularia californica), Калифорния жаңғағы (Aesculus californica), ақ терек (Alnus rhombifolia), Калифорния аршасы (Juniperus californica), көк жусан (Sambucus mexicana) және Калифорния сикомор (Platanus racemosa) жатады. Үлкен жапырақты манзанита (Arctostaphylos glauca) паркте едәуір мөлшерге жетеді (биіктігі 6 метрден астам) және кішкентай ағаштар немесе ірі бұталар түрінде өсе алады. Басқа да маңызды бұталар мен жабайы гүлдерге хамиз (Adenostoma fasciculatum), тойон (Heteromeles arbutifolia), койот жусаны (Baccharis pilularis), Калифорниялық шалфей (Artemisia californica), шығыс манзанита (Arctostaphylos glandulosa), ерба-санта (Eriodictyon californicum), бук-шөп (Ceanothus cuneatus), Калифорниялық жусан (Ribes californicum), фуксия гүлді жусан (Ribes speciosum), сары марипоза лилиясы (Calochortus luteus) және таулы махоганы (Cercocarpus betuloides) кіреді. Ағаштардың арасында көк емен ең көп тараған және кең таралған. Бұл өсімдік парктің шығыс бөлігінде жиі кездеседі. Басқа аймақтарда басқа ағаштар басым болуы мүмкін, бірақ ортасы ағаштарға жағдай жасаса, көк емен әдетте кездеседі. Сұр қарағай да кеңінен таралған, бірақ қызығы, оңтүстік-батыс бөлігінің көп бөлігінде жоқ, мүмкін, басқа жерлерде сирек кездесетін жазғы тұманның әсерінен. Ponderosa қарағайлары батыстағы үш қырқаның бөліктерін құрайды: қарағай, орталық және көк қырқалар, әдетте шыңдарды биіктеп тұрып, бірақ көбінесе салқын каньон беткейлеріне дейін созылады. Олар тығыз емес, сондықтан Сиерра-Невададағы ponderosa қарағай ормандарын көрген келушілер екі қарама-қарсы және қателікті қорытындыға келуі мүмкін: 1) қарағайлар кесілген, ал біз көретін барлық тірі қалғандар аз пайызды құрайды; немесе 2) олардың барлығы отырғызылған. Шындығында, едәуір ағаш кесудің болғанына ешқандай дәлел жоқ (күрмелер, тарихи есептер), сондай-ақ, тұрақтардың салыстырмалы түрде кең аумағы және жас топтарының әртүрлілігі ағаш отырғызу теориясын қолдамайды. Көптеген жағдайларда, қарағайлар салқын климат кезінде кең таралған. Климат жылыған кезде, ағаштар тек биік, салқын қырқаларда және олар өсетін көлеңкелі беткейлерде ғана тірі қалуы мүмкін. Шамазы, сөзсіз, Коу паркіндегі ең көп тараған бұта, ол ыстық, құрғақ беткейлер мен нашар топырақтарды жабады.
Жануарлар дүниесі
Паркте жабайы жануарлар көптеп кездеседі. Коу паркінде мекендейтін ірі сүтқоректілерге қарақұйрықты бұғы, туле бұғысы, жергілікті емес жабайы шошқа, койот, бобкат және тау арыстаны (сонымен қатар, құлан, пума деп те аталады) жатады. Кішірек сүтқоректілердің ішінде – еншік, сұр түлкі, жолақты скунс, Бичи жер шатыршасы, қара құйрықты қоян, барс және қылқан қоян бар. Паркте 170-ке жуық құс түрі тіркелген. Олардың арасында: қызыл құйрықты бүркіт, алтын бүркіт, ақбас бүркіт, күркіт құс, қарға, шырға, Стеллерс сұршығы, үлкен мүйізді сүрегі, ағашқоршақ, калифорниялық кептер, батыс көкқұс және жергілікті емес жабайы күркіт кездеседі. Көптеген бауырымен жорғалаушылардың арасында батыс көлдік тасбақа, батыс қоршау кесірткесі, солтүстік аллигатор кесірткесі, батыс скинк, жағалау мүйізді кесірткесі, Тынық мұхиты гофер жыланы, Калифорния патша жыланы, батыс құйрықты жыланы, батыс сулы гадда жыланы бар. Ең көп кездесетін (немесе естілетін) қосмекенділер – Тынық мұхиты ағаш бақасы, жергілікті емес бұқа бақасы және Калифорния тритоны. Бұрын кең таралған, бірақ қазір аймақта жойылған Калифорния гризли аюы мен Калифорния кондоры болған, алайда кондорлар 2020 жылы парктің үстінен ұшып өтті.
Даму және құрылғылар
Паркте азаматтық ғимараттар аз. Ең дамыған аймақ – тарихи Пайн Ридж ранчосында орналасқан Коу штаб-пәтері. Тарихи ранчо үйінің жанында ескі ранчо өміріне арналған көрмелер, кішкентай мұражай, кітап дүкені және тіркеу/ақпарат бюросы бар. Жақын жердегі ашық алаңда 20 орындық кемпинг шатырлар мен кішкентай автокөліктерге арналған орындарды ұсынады. Коу штаб-пәтерінде жылқы лагері де бар, бірақ ол ескі ранчо үйінің артындағы бір ғана тұрақпен шектелген. Жылқыларға екі жайылым бар, ал жылқыға арналған суды кіру жолынан алуға болады. Коу штаб-пәтеріндегі басқа да құрылыстар: тарихи ағаш қора, 1950 жылдардағы металл қора, қарастыру шеберханасымен біріктірілген гараж, ауыз су резервуарлары және екі қызметкердің үйі. Бұл аймақ Шығыс Данн даңғылының соңында, Морган Хилл қаласының шығысына қарай 14 миль (23 км) қашықтықта орналасқан. Тағы бір кіру нүктесі – Гилрой Хот-Спрингс жолынан шығысқа қарай, Ла Канада жолынан асып, орналасқан Хантинг Холлоу тұрақ алаңы. Бұл жерде су құбыры жоқ, тек химиялық дәретхана бар. Хантинг Холлоуға кіру – жаяу және велосипедпен жүретін кездейсоқ келушілер үшін қолайлы, себебі 3 мильдік (5 км) аңғар жолы тік төбелерсіз тегіс. Бұл көктемдегі жабайы гүлдерді тамашалауға арналған жақсы орын. Ат арбалары мен тіркемелерге арналған тұрақ алаңы бар. Койот Крик кіреберісі Гилрой Хот-Спрингс жолынан солтүстікке қарай 2 миль (3 км) қашықтықта орналасқан. Бұл кіреберісте тұрақ алаңы мен басқа да жабдықтар жоқ. Қазіргі уақытта, оған көлікпен жетіп, түсіріп тастау арқылы немесе Хантинг Холлоуда тұрақтап, жолмен жүріп баруға болады. Қалдықтарды жинауға арналған химиялық дәретхана қақпадан өткеннен кейін орналасқан, ал суды Тимм Спрингс-тен алуға болады. Төртінші кіру аймағы – 19 мамыр 2007 жылы ашылған Dowdy Ranch келушілер орталығы. Оған 152 мемлекеттік тас жолындағы Белл станциясынан басталатын, топырақты Kaiser Aetna жолы арқылы кіруге болады. Бұл кіреберіс жазғы демалыс күндері ғана ашылады. Велосипедшілер мен рюкзакшылар осы жол арқылы кез келген уақытта парке кіре алады, егер олар парктің шекарасына дейін жеті тік мильді жаяу немесе велосипедпен жүруге дайын болса. Ашық болғанда, Dowdy Ranch келушілер орталығында тұрақ алаңы бар, соның ішінде түндеуге де болады. Келушілер жексенбі күні кешке дейін кетуі керек немесе келесі сенбі күні ашылғанға дейін қалуы мүмкін. Аттарға арналған тұрақ алаңы өте жақсы. Сәуір айында өтетін жылдық Coe Backcountry Weekend іс-шарасында 300-ге жуық көлік Kaiser Aetna жолымен Dowdy Ranch келушілер орталығынан 5 миль қашықтықтағы Orestimba Corral-ға дейін жүруге рұқсат етіледі. Сан-Антонио аңғарында, парктің солтүстік бөлігінде жаңа кіреберіс салу жоспарлануда, бірақ оған қаражат табу көп жылдарға созылуы мүмкін. Паркте маусымдық бұлақтар, су арналары және малшылар салған ескі тоғандар сияқты көптеген су көздері бар. Бұлақтар мен суару ойықтарын парктің еріктілері күтіп, жақсартып отырады. Парктегі барлық жер үсті суларын ішуден бұрын зиянды организмдерді жою үшін сүзгілеу керек. Мемлекет көптеген қарапайым шұңқырлы дәретханаларды таза және жақсы күтілген дәретхана құрылыстарымен алмастырды, оларды еріктілер "Таж Мапотти" деп атайды. Олар мүгедектерге қолайлы, бірақ оларға апаратын жолдар солай емес.
Демалыс
Коу паркіне келетін көпшілік саябақтағы көптеген жолдармен жаяу немесе тау велосипедімен жүреді. Паркте шамамен 322 шақырымдай топырақ жолдар мен бағыттар бар. Кейбір топырақ жолдары кең әрі жақсы жасалған, ал кейбірі тар әрі ойыс, енді кейбірі жапырақтармен жабылып, көрінбей қалуы мүмкін. Жақында салынған бір жолды бағыттар көбінесе күтілген күйде болады, және әдетте Коу штаб-пәтеріне жақын болған сайын, мұндай бағыттардың саны көбейеді. Ал кейбірі қайта-қайта пайдаланылу арқылы, әсіресе атпен жүретіндердің ізімен пайда болған. Мұндай жолдар көбінесе алдын ала ойластырылмағандықтан, орташа немесе күшті эрозия мәселелеріне тап болады, немесе жыл бойына бақылау қиын болуы мүмкін. Генри Коу сонымен қатар керемет рюкзакпен саяхаттау мүмкіндігін ұсынады. Парк өте үлкен және жолдар мен бағыттар көп болғандықтан, күн сайын он шақырымнан жүріп, әр түні әртүрлі кемпингте орналасып, екі апта бойы бірде-бір бағытты немесе топырақ жолды қайталамай саяхаттауға болады. Сан-Франциско шығанағындағы Коу паркі – мұндай мүмкіндік бар жалғыз саябақ. Рюкзакпен келгендер балық аулауға да мүмкіндік алады, өйткені бірнеше көлдерде ірі ауызды бас және көкқұйрық балықтары көптеп кездеседі. Миссисипи, Койт және Келли көлдері рюкзакпен келгендер үшін танымал балық аулау орындары болып табылады. Рұқсат қажет, бірақ көбінесе алу оңай, көктемгі демалыс күндерінен басқа. Парк тау велосипедшілерге қолайлы деп есептеледі, өйткені оларға кіруге тыйым салынған небары бірнеше шақырымдық жолдар бар (бірақ бұл Орестиба даласының барлық аймағын қамтиды, бірақ көптеген велосипедшілер үшін бір күндік саяхатқа жету үшін тым алыс). Көбінесе күніне паркті келетін келушілердің жартысы тау велосипедшілерінен тұрады, бірақ бұл көрсеткіш көбінесе 30% шамасында болады. Атпен жүретіндер де жолдарды пайдаланады, соның ішінде Орестиба жабайы аймағын да, бірақ олардың үлесі барлық келушілердің 1% - дан кемді құрайды. Барлық мемлекеттік саябақтардағыдай, аң аулауға тыйым салынған, бірақ балық аулауға рұқсат етіледі. Моторлы көліктерге тыйым салынған, бірақ құқық қорғау органдары, техникалық қызметкерлер және иелері, көршілес жер иелері мен олардың қонақтары үшін белгіленген бірнеше топырақ жолдардан басқа. Көктем – паркті бару үшін ең танымал уақыт, себебі ауа-райы қолайлы, жасыл төбелер түрлі-түсті гүлдермен көмкерілген, ал арналар сумен толған. Жаз көбінесе ыстық және құрғақ болады, кейбір адамдар үшін бұл аймақты тамашалау қиынға соғады, бірақ түнгі ауа-райы жағымды және жұлдыздарды қарауға аспан көбінесе ашық болады. Қазанның ортасынан қарашаның басына дейінгі күз де баруға қолайлы уақыт. Қыста Коуде жаңбырдан кейін жұмсақ күндер де болады. Қар жаууы сирек, аздаған және көбінесе бірнеше күнге созылады. Сирек жағдайларда, қысқы уақытта өзендер мұзымен қатып қалуы мүмкін. Келушілерге ең көп қауіп – тым көп тік жолдарды, жеткілікті суды немесе тамақты аз қолданып, шаршап қалу. Сонымен қатар, аймақта бірнеше түрлі құйрықтар (бірақ Лайм ауруы сирек кездеседі) және бірнеше улы жыландар бар.
Оқиғалар
Парктің коммерциялық емес қолдау тобы – Пайн Ридж қауымдастығы жыл сайынғы екі танымал шараны ұйымдастырады: Аналар күніне арналған таңғы ас және күзгі Тарантула фестивалі. Екіншісі – ашық ауада жанды музыкамен барбекю және паркте мекендейтін, күз мезгілінде ұрғашыларын іздеп шарлайтын еркектердің олармен жұптасу мақсатымен іздейтін, түкті жәндіктер – тарантулаларды тойлау.
Жабу қаупі
Генри У. Коу мемлекеттік паркі 2012 жылдың шілдесіне дейін жабылуы ұсынылған 70 Калифорния мемлекеттік паркінің бірі болды, бұл бюджет тапшылығын азайту бағдарламасының бөлігі еді. Сан-Хосе және Кремний алқабындағы парк жақтастары Коу паркін сақтау қорын құрып, 2012 жылдың шілдесінен 2015 жылдың маусымына дейін парктің жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін қайырымдылық жинады. Басты демеуші – кәсіпкер Дж. Дэниел МакКрэни. Бұл парк бұрын 2008 жылы жабылу қаупі төнген бірнеше мемлекеттік парктердің қатарында болды. 2009 жылдың 19 мамырында өткен штаттағы арнайы сайлауда сайлаушылар Калифорнияның бюджеттік дағдарысын шешуге бағытталған ұсыныстар жинағын қабылдамады, содан кейін губернатор Арнольд Шварценеггер Генри У. Коу мемлекеттік паркінің ішінде болған 220 парктерді уақытша жабуды (кем дегенде 2 жылға) ұсынды. Ақырында, штат бойынша жұмыс уақытын қысқарту және күтім жүйесін үнемдеу арқасында жабылудан сақталды.