Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық саясаткер Пелег Уодсворт (6 мамыр 1748 – 12 қараша 1829) – Американдық революциялық соғыс кезінде американдық патриот офицері және Мэн округін өкілдік еткен Массачусетс штатының конгрессмені. Ол сонымен қатар танымал американдық ақын Генри Уодсворт Лонгфеллоудың әкесі болды. Уодсворт Массачусетс шығанағы провинциясында (қазіргі Массачусетс штатының) Дуксбери қаласында Пелег пен Сюзанна (Сэмпсон) Уодсворттардың отбасында дүниеге келді. Ол 1769 жылы «А» бағасымен бакалавр (B.A.), ал 1772 жылы магистр (A.M.) дәрежесін Гарвард колледжінде аяқтады және бірнеше жыл бойы Плимут қаласында, Массачусетс штатында, бұрынғы сыныптасы Александр Скаммельмен бірге мектепте сабақ берді. Сол жерде ол 1772 жылы үйленген Элизабет Бартлеттпен танысты.
American politician
Peleg Wadsworth (May 6, 1748 – November 12, 1829) was an American Patriot officer during the American Revolutionary War and a Congressman from Massachusetts representing the District of Maine. He was also grandfather of noted American poet Henry Wadsworth Longfellow. Wadsworth was born in Duxbury in the Province of Massachusetts Bay (now Duxbury, Massachusetts) to Peleg and Susanna (Sampson) Wadsworth. He graduated from Harvard College with an A. B. (1769) and an A. M. (1772), and taught school for several years in Plymouth, Massachusetts, with his former classmate Alexander Scammel. There he met Elizabeth Bartlett (1753 – 1825), whom he married in 1772.
Америка революциялық соғысы
Уадсворттар 1775 жылға дейін Кингстонда тұрды, содан кейін Уадсворт минутпендер ротасын құрды, және ол капитан болып тағайындалды. 1775 жылдың 19 сәуірінде Лексингтон және Конкорд шайқасынан туындаған дабылға жауап ретінде оның ротасы жиналды. Ол 1632 жылы Англиядан Америкаға келген Кристофер Уодсворттың бесінші ұрпағы болды. Плимут округінің полковник Теофилус Коттон басқаратын батальон, британ әскерлерінің гарнизонына шабуыл жасау үшін Маршфилдке бағытталды. Шабуыл екі күнге кешіктірілді, бұл британдықтарға Маршфилдтен теңіз арқылы қашуға уақыт берді. Сол кезде капитан Уодсворт кешігуге наразы болып, өз ротасын британдық лагеріне атысқа қашықтыққа жеткізді, шайқасқа жақын келді. 1776 жылдың наурыз айында Уодсворт генерал Артемас Уордтың адъютанты, ал 1776 жылы генерал Джон Томасқа инженер болып қызмет етті, Массачусетс штатының Роксбери қаласының қорғанысын салуға көмектесті. Ол 1776 жылдың 1 тамызында Лонг-Айленд шайқасында болды. 1777 жылы милицияның бригадир генералы, ал 1778 жылы Массачусетс штатының генерал-адъютанты болды. Уодсворттың ең маңызды әскери қатысуы соғыстың ең ауыр американдық әскери жеңілістерінің бірінде болды. 1779 жылдың жазында ол генерал Соломон Ловеллдің қолбасшысы болып, Кастиндегі Форт-Джорджға біріккен күштермен шабуыл жасауға жіберілген құрлық әскерлеріне басшылық етті. Коммодор Дадли Солтонсталл теңіз күштеріне басшылық етті. Лейтенант Пол Ревир де осы экспедицияда артиллерия командирі болып қызмет етті. Генерал Ловелл коммодордың кемесінде болғанымен, Уодсворт пен Ревир жаяу әскер мен артиллериямен жағаға қонды және шамамен екі апта бойы фортты қоршауға алды. Коммодордың құрлық әскерлерін қолдау үшін теңіз шабуылын бастауға құлықсыздығынан, британдық гарнизон Нью-Йорк қаласынан келген Корольдік теңіз күштерінің кемелері келгенге дейін тұрып берді, олар Пенобскот өзеніне дейін американдық теңіз күштерін кері шегіндірді, нәтижесінде барлық 43 американдық соғыс кемесі батып немесе өртелді, бұл американдық флоттың көп бөлігін құрады, соның салдарынан 1941 жылы Перл-Харборға жасалған жапон шабуылына дейінгі ең ірі американдық теңіз апатына айналды. Уодсворт, әлі де жағадағы күштермен бірге, Мэн шекарасы арқылы сәтті құрлықпен шегінуді ұйымдастырды және басқарды. Полковник Ревир мен коммодор Солтонсталл оқиғадағы рөлдері үшін әскери сотқа тартылды (Ревир ақталды, Солтонсталл "қызметтен босатылды"). 1780 жылдың наурыз айында Уодсвортқа Мэн провинциясын қорғау үшін жиналған барлық әскерлерге басшылық ету тапсырылды. 1781 жылдың 17 ақпанында 25 лоялисттен тұратын топ Томстандағы оның штаб-пәтерін басып алды; бұл Уодсворттың Фалмуттан (қазір Портленд) Форт-Джорджға сапарлаған лоялистерге көмектескен жетекшінің сотталуын және өлім жазасын бұйырғаны үшін кек алу болды. Уодсворт тұтқындалды және Багадуцедегі (Кастин) Джордж фортына (ол 1779 жылдың жазында шабуылға басшылық еткен форт) қамауға алынды, бірақ ол және оның әріптесі майор Бенджамин Бертон 1781 жылдың 15 маусымында түрме төбесінде тесік жасап, бағаналармен бірге құтылды. Содан кейін Уодсворт Плимут қаласындағы отбасына оралды, соғыс аяқталғанға дейін сонда тұрды.
The Wadsworths lived in Kingston, until 1775, when Wadsworth recruited a company of minutemen, of which he was chosen captain. His company mustered in response to the alarms generated by the Battle of Lexington and Concord on April 19, 1775. He was fifth in descendant to Christopher Wadsworth, who came from England to the Americas in 1632. The Plymouth County battalion, commanded by Col. Theophilus Cotton marched to Marshfield to attack a garrison of British troops there. The attack was delayed for two days, allowing the British time to escape Marshfield by sea. During that time, Capt. Wadsworth, frustrated with the delay, advanced his company to within firing range of the British encampment, nearly instigating combat. Wadsworth served as aide to Gen. Artemas Ward in March 1776, and as an engineer under Gen. John Thomas in 1776, assisting in laying out the defenses of Roxbury, Massachusetts. He was present at the Battle of Long Island on August 1, 1776. He was made brigadier general of militia in 1777 and Adjutant General of Massachusetts in 1778. Wadsworth's finest military engagement was in one of the worst American military defeats of the war. In the summer of 1779 he served as second in command to General Solomon Lovell over the land forces sent to make a combined arms attack on Fort George at Castine, in the so called Penobscot Expedition. Commodore Dudley Saltonstall was in command of the naval forces. Lt. Colonel Paul Revere also served in this expedition as commander of artillery. While General Lovell remained aboard the Commodore's vessel, Wadsworth and Revere landed with the infantry and artillery and laid siege to the fort for about two weeks. Due to the reluctance of the Commodore to launch a naval attack in support of the ground forces, the British garrison held out until ships of the Royal Navy arrived from New York City and drove the American Navy up the Penobscot River where all 43 American warships were sunk or were scuttled and burned, comprising most of the American fleet, making it the worst American naval disaster prior to the Japanese attack on Pearl Harbor in 1941. Wadsworth, still with the forces on shore, organized and led a successful overland retreat through the Maine frontier. Colonel Revere and Commodore Saltonstall were court martialed for their roles in the debacle (Revere was acquitted, Saltonstall was "dismissed the service"). In March 1780, Wadsworth was given command of all the troops raised for the defense of the Province of Maine. On February 17, 1781, a party of 25 Loyalists overran his headquarters in Thomaston; this was in revenge for Wadsworth ordering the court martial and execution of a guide who had assisted Loyalists traveling from Falmouth (now Portland) to Fort George. Wadsworth was captured and imprisoned in Fort George at Bagaduce (Castine) (the same fort he had led the attack against in the summer of 1779), but he and fellow prisoner Maj. Benjamin Burton eventually escaped on June 15, 1781 by cutting a hole in the ceiling of their jail and crawling out along the joists. Wadsworth then returned to his family in Plymouth, where he remained until the war's end.
Соғыс жылдарынан кейін
1784 жылдың сәуірінде Уодсворт Мэнге оралды, Бэк-стритте (қазір Портлендтегі Конгресс-стрит) 1,5 акр (6,000 м2) жерді сатып алды, жер өлшеумен айналысты және 1785 жылдың басында дүкен ашты. Ол сондай-ақ, қазір тарихи Уадсворт Лонгфеллоу үйі деп аталатын үйді де салған. Ол 1786 жылдың қаңтарында Мэйн штатының Массачусетс штатынан тәуелсіздігін талқылау үшін алғашқы конвенцияны ұйымдастырған комитеттің төрағасы болды. Ол әйелімен бірге он бір бала тәрбиеледі: Александр Скаммелл (9 мамыр 1774 – 28 тамыз 1775); Чарльз Ли (26 қаңтар 1776 – 29 қыркүйек 1848); Зилпа (6 қаңтар 1778 – 12 наурыз 1851); Элизабет (21 қыркүйек 1779 – 1 тамыз 1802); Джон (1 қыркүйек 1781 – 22 қаңтар 1860); Люсия (12 маусым 1783 – 17 қазан 1864); Генри (21 маусым 1785 – 4 қыркүйек 1804); Джордж (6 қаңтар 1788 – 8 сәуір 1816); Александр Скаммелл (7 мамыр 1790 – 5 сәуір 1851); Самуэль Бартлетт (1 қыркүйек 1791 – 2 қазан 1874); және Пелег (10 қазан 1793 – 17 қаңтар 1875). Зилпа ақын Генри Уодсворт Лонгфеллоудың анасы болды. Уодсворт Портлендте тұруын жалғастырғанмен, 1790 жылы ол Хирэм қаласына айналған жерде 7,800 акр (30 км2) жерді сатып алды, 1795 жылы ұлы Чарльзды сонда қоныстандырды, сондай-ақ 1795 жылы зейнеткерлікке шығу үшін Уодсворт залын салуды бастады. 1792 жылы Уодсворт президенттік сайлаушы және Массачусетс Сенатының мүшесі болып сайланды, ал 1793 жылдан 1807 жылға дейін Массачусетс аймағынан Конгресске алғашқы өкіл болды, кейін ол Мэйн аймағына айналды. 1807 жылдың қаңтарында ол Хирэмға көшіп, қалашықты құрды (27 ақпан 1807) және сайлаушы, қазынашы және судья қызметтерін атқарды. Өмірінің соңына дейін ол шаруашылыққа және жергілікті мәселелерге берілді. Ол 1829 жылдың 12 қарашасында Хирэмда қайтыс болды және Уодсворт Холлдағы отбасылық зиратта жерленді.
In April 1784 Wadsworth returned to Maine, purchased 1.5 acres (6,000 m2) of land on Back Street (now Congress Street in Portland), engaged in surveying, and opened a store in early 1785. There he also built a house, now the historic Wadsworth Longfellow House. He headed the committee that organized the first convention to discuss independence for Maine from Massachusetts, held in January 1786. He and his wife had eleven children: Alexander Scammell (9 May 1774 – 28 August 1775); Charles Lee (26 January 1776 – 29 September 1848); Zilpah (6 January 1778 – 12 March 1851); Elizabeth (21 September 1779 – 1 August 1802); John (1 September 1781 – 22 January 1860); Lucia (12 June 1783 – 17 October 1864); Henry (21 June 1785 – 4 September 1804); George (6 January 1788 – 8 April 1816); Alexander Scammell (7 May 1790 – 5 April 1851); Samuel Bartlett (1 September 1791 – 2 October 1874); and Peleg (10 October 1793 – 17 January 1875). Zilpah became the mother of poet Henry Wadsworth Longfellow. Although Wadsworth continued to live in Portland, in 1790 he purchased 7,800 acres (30 km2) from the Commonwealth in what became the town of Hiram, settled his son Charles there in 1795, and also in 1795 began building Wadsworth Hall for his retirement. In 1792 Wadsworth was chosen a presidential elector and a member of the Massachusetts Senate, and from 1793 to 1807 was the first representative in Congress from the region of Massachusetts that later became Maine. In January 1807 he moved to Hiram where he incorporated the township (February 27, 1807) and served as selectman, treasurer and magistrate. For the remainder of his life he devoted himself to farming and local concerns. He died in Hiram on November 12, 1829, and is buried in the family cemetery at Wadsworth Hall.
Мұра
Уодсворттың Портлендтегі үйі онымен және оның немересі, ақын Генри Уодсворт Лонгфеллоумен байланысы болғандықтан Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды. Портлендтегі үйді Мейн тарихи қоғамына оның немересі Энн Лонгфеллоу Пирс 1901 жылы қайтыс болғаннан кейін сыйлады. Ол осы үйде тұрған соңғы отбасы мүшесі еді. Пелег Уодсворттың Хирамдағы үйі – Уодсворт залы да Тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілген.
Wadsworth's Portland house was declared a National Historic Landmark for its association with him and with his grandson, poet Henry Wadsworth Longfellow. The house at Portland was gifted to the Maine Historical Society by his granddaughter Anne Longfellow Pierce upon her death in 1901. She was the last family member to live in the home. Wadsworth Hall, Peleg Wadsworth's home in Hiram, is also listed on the National Register of Historic Places.