Кіріспе

Американдық саясаткер Пелег Уодсворт (6 мамыр 1748 – 12 қараша 1829) – Американдық революциялық соғыс кезінде американдық патриот офицері және Мэн округін өкілдік еткен Массачусетс штатының конгрессмені. Ол сонымен қатар танымал американдық ақын Генри Уодсворт Лонгфеллоудың әкесі болды. Уодсворт Массачусетс шығанағы провинциясында (қазіргі Массачусетс штатының) Дуксбери қаласында Пелег пен Сюзанна (Сэмпсон) Уодсворттардың отбасында дүниеге келді. Ол 1769 жылы «А» бағасымен бакалавр (B.A.), ал 1772 жылы магистр (A.M.) дәрежесін Гарвард колледжінде аяқтады және бірнеше жыл бойы Плимут қаласында, Массачусетс штатында, бұрынғы сыныптасы Александр Скаммельмен бірге мектепте сабақ берді. Сол жерде ол 1772 жылы үйленген Элизабет Бартлеттпен танысты.

Америка революциялық соғысы

Уадсворттар 1775 жылға дейін Кингстонда тұрды, содан кейін Уадсворт минутпендер ротасын құрды, және ол капитан болып тағайындалды. 1775 жылдың 19 сәуірінде Лексингтон және Конкорд шайқасынан туындаған дабылға жауап ретінде оның ротасы жиналды. Ол 1632 жылы Англиядан Америкаға келген Кристофер Уодсворттың бесінші ұрпағы болды. Плимут округінің полковник Теофилус Коттон басқаратын батальон, британ әскерлерінің гарнизонына шабуыл жасау үшін Маршфилдке бағытталды. Шабуыл екі күнге кешіктірілді, бұл британдықтарға Маршфилдтен теңіз арқылы қашуға уақыт берді. Сол кезде капитан Уодсворт кешігуге наразы болып, өз ротасын британдық лагеріне атысқа қашықтыққа жеткізді, шайқасқа жақын келді. 1776 жылдың наурыз айында Уодсворт генерал Артемас Уордтың адъютанты, ал 1776 жылы генерал Джон Томасқа инженер болып қызмет етті, Массачусетс штатының Роксбери қаласының қорғанысын салуға көмектесті. Ол 1776 жылдың 1 тамызында Лонг-Айленд шайқасында болды. 1777 жылы милицияның бригадир генералы, ал 1778 жылы Массачусетс штатының генерал-адъютанты болды. Уодсворттың ең маңызды әскери қатысуы соғыстың ең ауыр американдық әскери жеңілістерінің бірінде болды. 1779 жылдың жазында ол генерал Соломон Ловеллдің қолбасшысы болып, Кастиндегі Форт-Джорджға біріккен күштермен шабуыл жасауға жіберілген құрлық әскерлеріне басшылық етті. Коммодор Дадли Солтонсталл теңіз күштеріне басшылық етті. Лейтенант Пол Ревир де осы экспедицияда артиллерия командирі болып қызмет етті. Генерал Ловелл коммодордың кемесінде болғанымен, Уодсворт пен Ревир жаяу әскер мен артиллериямен жағаға қонды және шамамен екі апта бойы фортты қоршауға алды. Коммодордың құрлық әскерлерін қолдау үшін теңіз шабуылын бастауға құлықсыздығынан, британдық гарнизон Нью-Йорк қаласынан келген Корольдік теңіз күштерінің кемелері келгенге дейін тұрып берді, олар Пенобскот өзеніне дейін американдық теңіз күштерін кері шегіндірді, нәтижесінде барлық 43 американдық соғыс кемесі батып немесе өртелді, бұл американдық флоттың көп бөлігін құрады, соның салдарынан 1941 жылы Перл-Харборға жасалған жапон шабуылына дейінгі ең ірі американдық теңіз апатына айналды. Уодсворт, әлі де жағадағы күштермен бірге, Мэн шекарасы арқылы сәтті құрлықпен шегінуді ұйымдастырды және басқарды. Полковник Ревир мен коммодор Солтонсталл оқиғадағы рөлдері үшін әскери сотқа тартылды (Ревир ақталды, Солтонсталл "қызметтен босатылды"). 1780 жылдың наурыз айында Уодсвортқа Мэн провинциясын қорғау үшін жиналған барлық әскерлерге басшылық ету тапсырылды. 1781 жылдың 17 ақпанында 25 лоялисттен тұратын топ Томстандағы оның штаб-пәтерін басып алды; бұл Уодсворттың Фалмуттан (қазір Портленд) Форт-Джорджға сапарлаған лоялистерге көмектескен жетекшінің сотталуын және өлім жазасын бұйырғаны үшін кек алу болды. Уодсворт тұтқындалды және Багадуцедегі (Кастин) Джордж фортына (ол 1779 жылдың жазында шабуылға басшылық еткен форт) қамауға алынды, бірақ ол және оның әріптесі майор Бенджамин Бертон 1781 жылдың 15 маусымында түрме төбесінде тесік жасап, бағаналармен бірге құтылды. Содан кейін Уодсворт Плимут қаласындағы отбасына оралды, соғыс аяқталғанға дейін сонда тұрды.

Соғыс жылдарынан кейін

1784 жылдың сәуірінде Уодсворт Мэнге оралды, Бэк-стритте (қазір Портлендтегі Конгресс-стрит) 1,5 акр (6,000 м2) жерді сатып алды, жер өлшеумен айналысты және 1785 жылдың басында дүкен ашты. Ол сондай-ақ, қазір тарихи Уадсворт Лонгфеллоу үйі деп аталатын үйді де салған. Ол 1786 жылдың қаңтарында Мэйн штатының Массачусетс штатынан тәуелсіздігін талқылау үшін алғашқы конвенцияны ұйымдастырған комитеттің төрағасы болды. Ол әйелімен бірге он бір бала тәрбиеледі: Александр Скаммелл (9 мамыр 1774 – 28 тамыз 1775); Чарльз Ли (26 қаңтар 1776 – 29 қыркүйек 1848); Зилпа (6 қаңтар 1778 – 12 наурыз 1851); Элизабет (21 қыркүйек 1779 – 1 тамыз 1802); Джон (1 қыркүйек 1781 – 22 қаңтар 1860); Люсия (12 маусым 1783 – 17 қазан 1864); Генри (21 маусым 1785 – 4 қыркүйек 1804); Джордж (6 қаңтар 1788 – 8 сәуір 1816); Александр Скаммелл (7 мамыр 1790 – 5 сәуір 1851); Самуэль Бартлетт (1 қыркүйек 1791 – 2 қазан 1874); және Пелег (10 қазан 1793 – 17 қаңтар 1875). Зилпа ақын Генри Уодсворт Лонгфеллоудың анасы болды. Уодсворт Портлендте тұруын жалғастырғанмен, 1790 жылы ол Хирэм қаласына айналған жерде 7,800 акр (30 км2) жерді сатып алды, 1795 жылы ұлы Чарльзды сонда қоныстандырды, сондай-ақ 1795 жылы зейнеткерлікке шығу үшін Уодсворт залын салуды бастады. 1792 жылы Уодсворт президенттік сайлаушы және Массачусетс Сенатының мүшесі болып сайланды, ал 1793 жылдан 1807 жылға дейін Массачусетс аймағынан Конгресске алғашқы өкіл болды, кейін ол Мэйн аймағына айналды. 1807 жылдың қаңтарында ол Хирэмға көшіп, қалашықты құрды (27 ақпан 1807) және сайлаушы, қазынашы және судья қызметтерін атқарды. Өмірінің соңына дейін ол шаруашылыққа және жергілікті мәселелерге берілді. Ол 1829 жылдың 12 қарашасында Хирэмда қайтыс болды және Уодсворт Холлдағы отбасылық зиратта жерленді.

Мұра

Уодсворттың Портлендтегі үйі онымен және оның немересі, ақын Генри Уодсворт Лонгфеллоумен байланысы болғандықтан Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды. Портлендтегі үйді Мейн тарихи қоғамына оның немересі Энн Лонгфеллоу Пирс 1901 жылы қайтыс болғаннан кейін сыйлады. Ол осы үйде тұрған соңғы отбасы мүшесі еді. Пелег Уодсворттың Хирамдағы үйі – Уодсворт залы да Тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілген.