Америкалық жоғары қуатты термоядролық қаруы

Кіріспе

Америкалық жоғары өнімді термоядролық қару

B 41 (сондай-ақ Mk 41 деп аталады) – 1960 жылдардың басында АҚШ Стратегиялық әуе қолбасшылығы қолданған термоядролық қару болды. Бұл АҚШ жасаған ең қуатты ядролық бомба, оның максималды қуаты A. Құпия құжат (DCI брифингі JCS, 30 шілде 1963 ж.), «АҚШ 9 Мт және 23 Мт бомбаларын жинақтаған» делінеді, бұл B 41-дің нақты қуатына сілтеме болуы мүмкін. B 41 – АҚШ-тың үш сатылы термоядролық қаруының жалғыз үлгісі болды.

Тарих

1955 жылдың маусым айында АҚШ Қорғаныс министрлігі В класы (көп салмақты) бомба мен оқ-дәрілерді жасау мүмкіндігін зерттеуді сұрады. 1956 жылдың жазында АҚШ Әуе күштерінің Стратегиялық әуе командалығы В класы бомбасына қажеттілік туғызды, ал Қорғаныс министрлігі В класы оқ-дәрі басына қажеттілік туғызды. Калифорния университетінің радиациялық зертханасы (қазіргі Лоуренс Ливермор ұлттық зертханасы) Redwing операциясының Zuni және Tewa сынақтарында сынақтан өткізілген бар Bassoon құрылғысын пайдалануды ұсынды. Бұл жаңа қарудың қорын жинақтау 1959 жылдың қаңтарына жоспарланды. Құрылғының «ластанған» және «таза» (төмен бөліну үлесі) нұсқалары ұсынылды, «таза» нұсқасы «Hardtack I» операциясы бойынша ядролық сынаққа байланысты болды. 1956 жылдың қарашасында қаруға TX 41 және XW 41 белгілері берілді, ал желтоқсан айында қаруды B 47 бомбалаушысынан түсіру сынақтарын жүргізу жоспарланды. Бомбаның тік түсірілмейтін нұсқасы сұралды, алайда мұндай қаруды әзірлеу оның дамуына тағы 1-2 жыл қосады. Кейіннен тік түсірмейтін қару туралы өтініш берілді. Қарудың әскери сипаттамалары 1957 жылдың ақпанында бекітілді. Қаруды B 47, B 52, B 66 және 110A және 125A жүйелері тасымалдауға тиіс еді. Бұл бомба ұшу кезіндегі түрлі жүктемелерге зақым келмейтіндей төтеп бере алады. Оқ-дәріні іске қосу контактілік және ауада жарылыс режимдерін қамтиды және ұшу кезінде таңдауға болады. Контактілік оқ-дәрі ауадағы жарылыс оқ-дәрісіне қосымша болып табылады және құлау жылдамдығын баяулату үшін парашют жасалуы керек. Сондай-ақ, Navaho зымыранымен және B 58 бомбалық бөлімімен үйлесімділік сұралды. 1957 жылдың наурыз айында қарудың «таза» және «ластанған» нұсқаларына бірдей мән беру туралы шешім қабылданды. Осы уақытқа дейін қарудың диаметрі, оқ-дәрі ұзындығы және салмағы, ал бомбаның ұзындығы және салмағы болуы керек еді. 1957 жылдың мамырында B 58-мен үйлесімділік жойылды, ал қарудың оқ-дәрі нұсқасы 1957 жылдың шілдесінде тоқтатылды. 1957 жылдың шілдесінде бомбаның мұрнынан снарядтар атып, контактілік оқ-дәріні сынақтан өткізді. Бұл сынақтар көрсеткендей, оқ-дәрі дұрыс жұмыс істеуі үшін жанасу мен оқ сигналының жіберілуіне жеткілікті уақыт болды. 1957 жылдың тамызында құрылғының негізгі бөлігі Plumbbob операциясының Smoky сынағы кезінде сынақтан өтті, нәтижесінде 1958 жылы Sycamore, Poplar және Pine сынақтарында Hardtack I сынақтары жүргізілді. Sycamore, «таза» сынақ, сәтсіз аяқталды, болжамнан гөрі аз өнім берді. Poplar, Sycamore-дың қайта сынағы болды, болжамды өнімділігі және тек бөліну өнімділігі болды. Нақты өнімділігі Pine, «таза» құрылғының үш сатылы нұсқасы болды, болжамды өнімділігі, бірақ сынақ тек өнімділік берді. 1958 жылдың маусым айында пилот кабинасынан ауа және жердегі жарылыс оқ-дәрі режимдерін таңдау мүмкіндігін алып тастау туралы шешім қабылданды. Бұл өзгеріс оқ-дәріні таңдау ұшу алдында жерде жасалуы керек екенін білдірді. 1958 жылдың тамызында қаруды алғаш рет өндіру мерзімі 1960 жылдың мамырына ауыстырылды. Қарумен байланысты мәселелер енді оның B 47 және B 52 бомбалаушыларымен ғана үйлесімділігін шектеді. B 70 ұшағымен үйлесімділік үшін ұшаққа елеулі өзгерістер енгізу қажет. Бұдан әрі, радарлық анықтаманы болдырмау үшін төменгі деңгейдегі түсіруге жаңа басымдық берілгендіктен және TX 41 тек биіктіктен түсірілуі мүмкін болғандықтан, бағдарламаны жалғастыру мәселесі көтерілді. Бағдарламаны жалғастыруды қолдаған бір мәселе - бомба Mark 36 бомбасының орнын баса алады деген болатын. Тағы бір ұсыныс бағдарламаны кейінге қалдыру және қаруға толық оқ-дәріні (FUFO) қосу болды, бұл тік түсіруге мүмкіндік береді. Алайда 1958 жылдың қыркүйегінде Радиациялық зертхана мен Сандия далалық командалыққа FUFO-ны қаруға қосу үшін ядролық сынақтарды қоса алғанда, мүлдем жаңа қару қажет екенін хабарлады. 1958 жылдың қарашасында қаруды әрқашан парашютпен баяулатылған күйде қолдану туралы шешім қабылданды, сондықтан опция таңдау ауыстырғышы енді қажет емес еді. Желтоқсан айында Сандия қарудың қауіпсіздігі туралы мәселелерді көтерді және қосымша қауіпсіздік құрылғыларын ұсынды. Оған әуе кемесін бақылау стансасындағы қосымша қосқыштармен қамтамасыз етілді. 1959 жылдың қаңтарында парашютпен баяулатылатын оқ-дәріні пайдалану туралы шешім өзгертілді және оқ-дәрі таңдауын қайта қосу сұралды. Қарудың пилоттық өндірісі 1959 жылдың сәуірінде, ал толық өндірісі 1959 жылдың қыркүйегінде рұқсат етілді. Mark 41 Mod 0 алғашқы өндірісі 1960 жылдың қыркүйегінде қол жеткізілді және өндіріс 1962 жылдың маусымына дейін жалғасты. Шамамен 500 бомба өндірілді. Қару 1963 жылдың қарашасы мен 1976 жылдың шілдесі аралығында көбірек мүмкіндіктерге ие B53 бомбасымен алмастырылды.

In June 1955, the US Department of Defense requested a feasibility study for a Class B (over weight) bomb and warhead. By summer of 1956, US Air Force Strategic Air Command produced a requirement for a Class B bomb, while the DoD produced a requirement for a Class B warhead. The University of California's Radiation Laboratory (now Lawrence Livermore National Laboratory) proposed the use of the existing Bassoon device that was test fired in the Zuni and Tewa shots of Operation Redwing. Stockpiling of this new weapon was planned for January 1959. Dirty and clean (low fission fraction) versions of the device were proposed, with the clean version being dependent on a nuclear test in Operation Hardtack I. The nomenclature of TX 41 and XW 41 was assigned to the weapon in November 1956, and in December plans were made to conduct drop tests of the weapon from the B 47 bomber. A laydown version of the bomb was requested, however development of such a weapon would add 1 to 2 more years to its development. A non laydown weapon was subsequently requested. The weapon's military characteristics were approved in February 1957. The weapon was to be carried by the B 47, B 52, B 66 and systems 110A and 125A. The bomb would be able to withstand without damage the various flight stresses. Fuzing would include contact and air burst modes, and would be selectable in flight. Contact fuzing would act as a backup for airburst fuzing and a parachute to slow the rate of fall would be developed. Compatibility with the Navaho missile and B 58 bomb pod was also requested. By March 1957, it was decided to place equal emphasis on the clean and dirty versions of the weapon. By this point the weapon was to be in diameter, with a warhead length of and weight of , while the bomb was to have a length of and weigh Compatibility with the B 58 was canceled in May 1957, and the warhead version of the weapon was canceled in July 1957. In July 1957, tests of the contact fuze were made by firing shells through the nose of the bomb. These tests showed that there was sufficient time between contact and the firing signal being sent for the fuze design to work correctly. In August 1957, the primary of the device in a device mockup was tested during shot Smoky of Operation Plumbbob, yielding The device was subsequently tested in shots Sycamore, Poplar and Pine of Hardtack I in 1958. Sycamore, a clean test, was a fizzle, producing only instead of the predicted Poplar was a retest of Sycamore with a predicted yield of and only fission yield. The actual yield was Pine was a three stage variant of the clean device, with a predicted yield of , but the test only yielded
In June 1958, the requirement to be able to select air and ground burst fuzing modes from the cockpit was canceled. This change meant that fuzing selection had to be made on the ground before takeoff. In August 1958, the first production date for the weapon slipped to May 1960. Issues with the weapon now meant that compatibility was limited to the B 47 and B 52 bombers. Compatibility with the B 70 would require significant changes to the aircraft. Further, due to the new emphasis on low level releases to avoid radar detection and due to the fact that the TX 41 could only be dropped from high altitude, the question of continuing the program was raised. One item raised in support of continuing the program was that the bomb could replace the Mark 36 bomb. Another proposal was to delay the program and include a full fuzing (FUFO) capability into the weapon that would allow for laydown delivery. However, in September 1958, the Radiation Laboratory and Sandia informed Field Command that to add FUFO to the weapon would require a completely new weapon, including nuclear testing. In November 1958 it was decided that the weapon would always be deployed in the parachute retarded condition, and thus an option selector switch was no longer needed. In December, Sandia raised issues with the safety of the weapon and proposed additional safing devices. This was provided with additional switches in the aircraft monitor station. In January 1959, the previous decision to only use parachute retarded fuzing was reversed and it was asked to reinstate the fuzing selector. Pilot production of the weapon was authorised in April 1959 and full production authorised in September 1959. Early production of the Mark 41 Mod 0 was achieved in September 1960 and production continued until June 1962. Approximately 500 bombs were produced. The weapon was replaced by the more versatile B53 bomb between November 1963 and July 1976.

Дизайн

Қарудың ұзындығы 3,66 метр (4 метрге жуық), диаметрі 1,22 метр (1 метрге жуық) болатын. Оның салмағы B-52 Stratofortress және B-47 Stratojet ұшақтарында ғана тасымалданды. Ол еркін құлау немесе баяулатылған еркін құлау арқылы қолданылуы мүмкін, сонымен қатар ауада және жерде жарылыс қоздырғыштарына ие болды. Физикалық бөлімінің конструкциясы кең ауқымды қайта жобалау және қосымша ядролық сынақтарсыз оны жатқызу мүмкіндігін қамтамасыз етпегендіктен, қаруда жатқызу қоздырғышы болған жоқ. B-41 – АҚШ-тың құрамында болған жалғыз үш сатылы термоядролық қаруы. Екі нұсқасы қолданылды: U-238 (табиғи уранмен) қапталған үшінші сатысы бар, жоғары қуатты, «ластанған» Mk 41Y1; және қорғасынмен қапталған үшінші сатысы бар, төмен қуатты, «таза» Mk 41Y2. Ядролық жарылыс басына жұмыстар 1957 жылдың шілдесіне дейін жалғасты, содан кейін жоба тоқтатылды.