Кіріспе

Оңтүстік Бавариядағы тау. Цвизель – Реген төменгі бавариялық округінің қаласы және 1972 жылдан бері ерекше таза ауасы бар "Luftkurort" мәртебесіне ие. Қаланың аты бавариялық "zwisl" түбірінен шыққан, ол екі саланың түйіскен жерін білдіреді. Гроссер Реген және Клейнер Реген өзендерінің қосылған жері мен олардың арасындағы жер Цвизель деп аталған.

География

Цвизель қаласы Гроссер Арбердің (1456 м), Гроссер Фалькенштейннің (1315 м) және Кисруктың (1265 м) шыңдарынан құралған тау тізбегінің етегіндегі кең аңғарда, Гроссер Реген және Клейнер Реген өзендерінің қосылып Қара Регенді құрайтын жерінде орналасқан. Ол Реген аудандық қаласынан солтүстік-шығысқа қарай, Деггендорф қаласынан, Графенау қаласынан және Чехияға кіретін Бавария-Айзенштейн шекаралық пунктінен жақын жерде орналасқан. Б11 федералдық тас жолымен қатар, Цвизель қаласында Бавария Орманы темір жолы басқаратын негізгі теміржол стансасы бар, онда пойыздар сағат сайын Платтлинг, Бавария-Айзенштейн немесе Боденмайсқа, ал Графенауға екі сағат сайын кетеді.

Минералогия

Цвизель аймағында минералдық құралымдардың кең ассортименті кездеседі; әсіресе шыны өндіру компаниялары кварцтың молдығынан үлкен пайда көрді. Ең белгілі кен орны, әлдебір Хенненкобель тауындағы кварц карьері болар (атауы "тауық қорасы" деп аударылады), онда көптеген сирек және танымал минералдар табылды. Онда кездесетін Звизелит минералы шыны қаласы Цвизельдің құрметіне аталған.

Тарих

Аңыз бойынша, алғашқы қоныстанушылар алтын іздеушілер болған. 1255 жылы Цвизель алғаш рет ағаш шатыры бар ауыл ретінде тарихта қалды. 1280 жылы аймақ Богемияға және одан тауар тасымалы үшін маңызды сауда орталығы болды. 1313 жылдан бастап Цвизель нарық қалашығы мәртебесін алды. 11 қыркүйекте 1560 жылы Бавария герцогы Альберт V Цвизель қаласына герб сыйлады, ол бүгінге дейін қолданылып келеді. Филипп Апиан 1568 жылғы картасында осы жерді "Звизель" деп көрсеткен. Цвизельдің дамуы жиі соғыстар мен жұқпалы аурулардың салдарынан тоқталды. Мысалы, 1431 жылы гуситтер аймақты қиратты, 1468 жылы соғыс кезінде және 1633 жылы Оттыз жылдық соғыс барысында швед әскері шабуыл жасады. 1741 жылы Пандурлар басып кірді, ал 1809 жылы Ландвербергльде богемиялық қарақшыларға қарсы ірі шайқас болды. Кен өндіру Цвизельде 16 ғасырда басталды. 1767 жылы тағы бір шіркеу салынды, ал 1838 жылы қазіргі қала әкімдігі құрылды. 1825, 1832, 1846, 1849 және 1870 жылдары қалашықта ауыр өрттер болды. 1876 жылдың 19 тамызында соңғы өрт салдарынан шіркеу де өртенді. 1888 жылы су құбырлары тартылды, ал 1896 жылдан бастап электр қуаты қолжетімді болды. 1891-1896 жылдары негізгі теміржол құрылысы аяқталды. 1904 жылы Цвизель қала мәртебесіне ие болды және Бавария орман аймағының орталық бөлігінің экономикалық және мәдени орталығына айналды. Бастапқыда дамуға шыны және ағаш өндірісі ықпал етті. Цвизель маңындағы шыны өнеркәсібінің тарихы 15 ғасырға дейін жетеді (Рабенштейн шыны зауыты 1421 жылы салынған). 1836 жылы Терезиенталь шыны зауыты құрылды, ал 1872 жылы шебер шыны жасаушы Антон Мюллер Аннатал шыны зауытын салуға кірісті, ол кейіннен Schott Werke-ке айналды. Бүгінде бұл зауыт Zwiesel Kristallglas деген атпен жұмыс істейді және Германияда әйнек тостағандардың ірі өндірушісі болып табылады. 1904 жылы шыны жасау және әсемдеу мамандықтары бойынша техникалық мектеп ашылды, ол шыны өнеркәсібіне қатысты мамандықтар бойынша ұлттық оқу орталығына айналды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталар алдында, 1945 жылдың 20 сәуірінде сағат түске жуық уақытта теміржол көпірлеріне жасалған бомбалау кезінде бірнеше үй қирады, нәтижесінде 15 бейбіт тұрғын қаза тапты. 1945 жылдың 22 сәуірінде Цвизель американдық әскерге қан төгілмей берілді. Қала тарихындағы маңызды оқиға – «Бавария – Богемия: 1500 жылдық көршілік» Бавария мемлекеттік көрмесі. Көрмеге көршілес Чехиядан да көптеген келушілер келді.

Этимология

Қаланың атауы 1254 жылы "Zwisel", одан немесе 1301 жылы "Zwiseln", 1738 жылы "Zwisl" және 1832 жылы "Zwiesel" немесе "Zwisel" деп еске алынған. Орта неміс тіліндегі "zwisel" сөзі "тармақ" немесе "ықшамдау" дегенді білдіреді және Гроссер Реген мен Клейнер Реген өзендерінің қосылған жеріне, сондай-ақ көшелердің тоғысқан тұсына сілтеме жасайды.

Құрылтайлар

Аймақтық реформалар барысында 1971 жылдың 1 қазанында Клауценбах қауымы қосылды. 1978 жылдың 1 қаңтарында Рабенштейн қауымының басым бөлігі де қосылды. 652 тұрғыны бар Барнцелл қауымы 1978 жылдың 1 мамырында қосылды.

Діндер

1356 жылы бұл аймақта Реген викариына бағынышты жеке пастор қызмет еткен. 1558 жылы өз әкімшілігі болмаған шіркеу округі приход деңгейіне көтерілді. 1962 жылдан бері Вена викариатына қарасты, судет немістік монахтар құрған Мария Трост (Августин ордені) августиндік монастыры осы жерде орналасқан. 1803 жылы Баварияның дін туралы жарлығынан кейін, Цвизельге протестант христиандар қоныстандыра бастады. 1885 жылы Цвизель евангелистік бірлестігі құрылды, ол 1889 жылы Цвизельді саяхатшы уағызшы кеңсесінің орны ретінде бекітуге қол жеткізді. 1895 жылғы 29 мамырда Бахнхофштрасседе (қазіргі доктор Шотт көшесі) неоготикалық шіркеу қасиеттендірілді. 1922 жылы ол приход мәртебесіне көтерілді. Цвизельде өз шіркеу ғимаратымен Жаңа Апостолдық шіркеу де құрылды.

Демографиялық даму

1800 жылы Цвизельде 140 үйде 803 адам тұрды. Қала халқы 1810 жылы 1000 адамға жетті. 1867 жылы Цвизель базар қауымдастығында 243 үйде 2303 адам тұрды. 1900 жылға қарай халық саны 3760 адамға, ал үйлер саны 333-ке жетті. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін халық саны 5885 адамға дейін өсті. Халық саны 1984 жылы 10670 адамға жетіп, ең жоғары деңгейге көтерілді. Қазіргі таңда Цвизель қаласында және оның айналасындағы елді мекендерде 9257 адам тұрады.

Мэр

Қала әкімі – Карл Хайнц Эппингер (SPD), ол 2022 жылдың желтоқсанында сайланды. Ол 2011 жылдан бері қызмет еткен Франц Ксавер Штайнингерден кейін осы лауазымға келді.

Туған қалалар

2006 жылдың мамыр айынан бері Цвизель Везер өзені жағасындағы Төменгі Саксония жерінде орналасқан Брейк портымен қалалық байланыс орнатқан. Брейк шамамен Цвизельден алыс.

Экономика

Шыны жасау, сыра қайнату және туризм қаладағы ең маңызды өнеркәсіп салалары болып табылады. Екі жыл сайын аймақтың шыны өнеркәсібін ұсыну үшін «Шыны патшайымы» сайланады.