Кіріспе

Нью-Йорк қаласының Батыс жағындағы стадион (сонымен қатар Нью-Йорк спорт және конгресс орталығы деп аталады) – Нью-Йорк қаласындағы Манхэттеннің батыс жағындағы пойыз депосының үстінде салынбақ болған футбол және Олимпиада стадионы. Стадионның жабылатын шатыры болғандықтан, оны жабық конгресс залы ретінде немесе 85 000 орындық (Олимпиададан кейін 75 000 орындық) жабық-ашық спорттық стадион ретінде пайдалануға болар еді. Бұл Ұлттық футбол лигасының «Нью-Йорк Джетс» командасының жаңа үйі болуы тиіс еді, олар ұсыныс жасалған кезде «Гигантс стадионында» (Нью-Джерси штаты, Ист-Ратерфорд қаласы) ойнап, «Нью-Йорк Джайентс» командасының екінші деңгейдегі арендаторлары болған. Стадион Нью-Йорк қаласының 2012 жылғы жазғы Олимпиада ойындарын өткізуге жасаған өтінімінің негізгі бөлігі ретінде қарастырылған, бірақ қызу пікірталасқа дейін, Халықаралық Олимпиада комитеті шешім қабылдамас бұрын бір айға дейін бұл ұсыныс қабылданбады. Футбол маусымы аяқталғаннан кейін ғимарат Джейкоб К. Джавиц конгресс орталығына қосымша ғимарат ретінде және «Мэдисон Сквер Гарденге» жаңа орын ретінде пайдаланылатын еді. Бұл жобаны сол кездегі Нью-Йорк штатының губернаторы Джордж Патаки, Нью-Йорк қаласының мэрі Майкл Блумберг және конгрессмен Чарльз Рэнгел қолдаған, бірақ жергілікті билік өкілдерінің көпшілігі оған қарсы болды. Қаланың 2012 жылғы жазғы Олимпиада ойындарын өткізуге жасаған өтінімінің маңызды бөлігі болған стадион, ұзақ жылдар бойы дамымаған аймақты жаңғыртуға бағытталған ірі жобаның бір бөлігі болар еді, соның ішінде Джавиц орталығының және Нью-Йорк метрополитенінің 7-ші желісінің кеңейтілуі де қарастырылған. 2010 жылы Super Bowl XLIV және Big East командасымен колледж лигасының ойыны өткізілуі жоспарланған. Қазіргі таңдағы Hudson Yards құрылысының бір бөлігі болып табылады.

Мемлекеттік қаражат

Стадион өте даулы болып шықты, себебі ол мемлекеттік қаржыландыруды қажет ететін ауқымды құрылыс жобасы еді. Оның көптеген қарсыластары үлкен Вест-Сайд даму бағдарламасын қолдағанмен, стадионның экономикалық тиімділігіне, көп уақытын пайдаланбастан бос тұратынына, сондай-ақ жеке меншік иесіне жүздеген миллион доллар табыс әкелетін футбол командасына мемлекеттік қолдау көрсетудің дұрыстығына күмән келтірді. Қарсыластар бұл қаражатты әртүрлі мақсаттағы нысандар салуға жұмсаған дұрыс деп санайтын. Стадионды қолдаушылар қалаға келетін шығын (бір миллиард доллардан астам) – бұл инвестиция екенін, ол мыңдаған жаңа жұмыс орындарын құратынын және аймаққа миллиардтаған долларлық коммерциялық кіріс әкелетінін, соның нәтижесінде маңызды инфрақұрылымды дамытуға жұмсалатын салық түсімдерінің артуына мүмкіндік беретінін айтты.

Сауда-саттық

Темір жол участалары Метрополитен көлік басқармасына (MTA) тиесілі болды, ол бастапқыда Jets командасымен жеке келіссөздер жүргізіп, басқа мүмкін сатып алушыларды іздемеді. Cablevision батыс жаққа стадионсыз дамыту жобасын ұсынғаннан кейін, Jets үшін бәсекелес тендер өткізілмегеніне байланысты наразылық туды. Осыған байланысты MTA учаскеге ашық тендер процедурасын енгізуге мәжбүр болды. Барлығы үш тендер түсті: Jets, Cablevision және "Трансгаз" энергетикалық компаниясы. 2005 жылдың 31 наурызында MTA кеңесі Jets ұсынған тендерді қабылдауға дауыс берді, тіпті Cablevision көбірек ақша ұсынса да. Cablevision компаниясының адвокаттары бұл шешімге шағымдану үшін сотқа жүгінетіндерін мәлімдеді, ал көптеген БАҚ бұл шешімді губернатор Патакидің тілегін орындау деп сынады, халыққа ең пайдалы жоспарды қабылдамай.

Бір-біріне қарама-қайшылық

Халықтың пікірі әртүрлі болды. Нью-Йорк және Нью-Джерсидің бірқатар азаматтары стадионды қолдады, себебі олар 2012 жылғы жазғы Олимпиада ойындарын Нью-Йорк қаласында өткізуді қалаған. Олимпиада ойындарын қабылдау үшін қалалар көбінесе заманауи стадиондар салуға және Халықаралық Олимпиада комитетіне осы іс-шараны қолдауға жеткілікті ресурстары бар екенін дәлелдеуге тиіс. Манхэттен және Вест-Сайдтың көптеген тұрғындары Олимпиаданың бұрыннан толы қалаға келтіретін қолайсыздықтардан, көлік қанағаттандырмаушылығынан және ресурстардың азаюынан қорқып, оған қарсы болды. New York Daily News газеті Нью-Йорк тұрғындарының 59% Олимпиаданы Нью-Йоркте өткізуге қарсы екенін хабарлады. 2004 жылдың желтоқсанында Straphangers Campaign және Tri State Transportation Campaign атты жолсеріктер ұйымдары сотқа шағымданып, қаланың стадионға келушілердің 70% жаппай көлікпен немесе жаяу жүріп жететіні туралы бағалауын күдікпен қарады. Көптеген Jets жанкүйерлері стадионның құнына қарамастан салынуын қалады. Стадионға, әсіресе, АҚШ-тағы ең ірі кабельді теледидар компанияларының бірі – Cablevision, сондай-ақ Нью-Йорк Никс және Нью-Йорк Рейнджерс командаларының үйі – Мэдисон Сквер Гарденнің (MSG) сол кездегі иесі және MSG Network, командалардың көптеген ойындарын көрсететін телеарна қарсы болды. MSG бастапқыда жобаның әлеуетті серіктесі болғанмен, кейін оның дизайны олардың қажеттіліктеріне сәйкес келмейтініне көз жеткізді. MSG жобадан бас тарғаннан кейін қала мен штат оны жалғастыруға шешім қабылдады. Жаңа спорттық және концерттік алаңды MSG-ге тым жақын орналастыру, ескі алаңның концерттер мен басқа да іс-шараларды өткізу мүмкіндігін шектеуі мүмкін болғандықтан, Cablevision жоспарға қарсы шықты. Cablevision қымбат жарнамалық кампания ұйымдастырып, үлкен лоббистік бюджет жұмсады және стадион орнына тұрғын үйлер мен кеңселер салуға 600 миллион доллар ұсынды, сондай-ақ қаланың экологиялық сараптамасының дұрыс еместігін дәлелдеу үшін тағы бір сот процесін бастады. Cablevision-ның стадион жобасына қарсы ұстанымы NFL-дің 2005 жылғы драфтын Cablevision-ға тиесілі Мэдисон Сквер Гардендегі театрдан Джейкоб К. Джавитс конвенциялық орталығына көшіруіне "ықпал еткен фактор" ретінде аталды. (NFL драфтын 2006 жылы Cablevision басқаратын Radio City Music Hall-ға көшірді, бірақ лига ақырында Нью-Йорктегі ареналардың сыйымдылығы жеткіліксіз болғандықтан, іс-шараның танымалдылығы артып, оны үш күндік көктемгі шара ретінде басқа қалаларға тапсыра бастады.)

Теледидар жарнамалары

Бұл дау жергілікті теледидарда саяси жарнама соғысын тудырды, оны «Джетс» және «Кабельвизион» иелері қаржыландырған қарсыласатын науқандар ұйымдастырды. Стадионды қолдаушылар оппозицияның көптеген ұйымдардан құралған коалиция стадионға қарсы екенін мәлімдеп, адастарлық теле- және радио жарнамаларын таратыпты, ал мұндай жарнамалардың көп бөлігін «Кабельвизион» қаржыландырған. «Кабельвизион» басқа топтардың айтқан аргументтерін келтіріп отырғанын және жергілікті кабельдік желілерінде стадионды қолдайтын жарнамаларды көрсетуден бас тартуға заңдық құқығы бар екенін, сонымен қатар оны сынаған көптеген жарнамаларды көрсетіп отырғанын мәлімдеді. «Стадион жойылды ма?» деген сұраққа Сильвер: «Ол ешқашан тірі болған емес», – деп жауап берді.

Олимпиадалық шешім

Сондай-ақ, 6 маусымда Халықаралық Олимпиада комитеті әр қаланың өтінімін бағалап, Нью-Йорк қаласының өтінімі стадионның қолда бар екеніне кепілдік бере алмайтынын мәлімдеді.

Салдары

Штат өкілдерінің стадионды қаржыландырудан бас тарту шешіміне жауап ретінде NFL 11 тамызда Super Bowl XLIV ойынының өтетін орны үшін тендерді қайта ашуға шешім қабылдады. Жеңімпаз Sun Life стадионы атанды. Ұсынылған университет футболындағы боул ойыны (қазір Pinstripe Bowl деп аталады) 2010 жылдың желтоқсан айынан бастап Янки стадионында жыл сайын өткізіліп келеді. Вест-Сайд стадионының жобасы қабылданбағаннан кейін, "Джетс" командасы "Гигантс" командасымен 50/50 серіктестікке келісіп, "Гигантс" стадионының орнына Шығыс Рутерфордта жаңа стадион салуға кірісті. Жаңа Медоулендс стадионы (қазіргі Метлайф стадионы) 2010 жылы ашылды және 2014 жылы Super Bowl XLVIII-ге төңкерілді. Стадион салынатын жер қазір Wynn Resorts компаниясының 1750 бөлмелі біріктірілген курорт және казино құру үшін ұсынылып отыр. Егер салынса, 1,189 фут биіктігі мен 80 қабаты бар бұл қонақ үй Нью-Йорктегі ең ірі қонақ үйлердің біріне айналады.