F.E.A.R.: Бірінші Кездесу Шабуылдық Барлау

Кіріспе

2005 жылғы F.E.A.R. First Encounter Assault Recon – Microsoft Windows, Xbox 360 және PlayStation 3 үшін шығарылған 2005 жылғы бірінші тұлғалық атыс, психологиялық қорқыныш видео ойыны. Бұл F.E.A.R. сериясының алғашқы ойыны. Monolith Productions әзірлеген және Sierra Entertainment таңбасымен Vivendi Universal Games баспасынан шыққан ойын Windows үшін 2005 жылдың қазан айында стандартты және директорлық нұсқаларда шығарылды. Day 1 Studios ойынды 2006 жылдың қазан айында Xbox 360 және 2007 жылдың сәуірінде PlayStation 3 платформаларына көшірді. Ойынның Windows және Xbox 360 нұсқалары үшін екі дербес кеңейту жинағы шығарылды, екеуін де TimeGate Studios әзірледі: F.E.A.R. Extraction Point (2006) және F.E.A.R. Perseus Mandate (2007). Windows үшін 2007 жылдың наурызында шыққан F.E.A.R. Gold Edition жинағына Director's Edition және Extraction Point кіреді, ал Windows үшін 2007 жылдың қарашасында шыққан F.E.A.R. Platinum Collection жинағына Director's Edition, Extraction Point және Perseus Mandate кіреді. Қазіргі таңда бұл кеңейтулердің ешқайсысы канондық деп есептелмейді, себебі Monolith әзірлеген F.E.A.R. 2: Project Origin оқиғаларын ескермейді. Ойынның сюжеті F.E.A.R. (First Encounter Assault Recon) фикциялық бөлімшесінің, АҚШ армиясының элиталық тобының, табиғаттан тыс құбылыстарды зерттеуі төңірегінде өрбиді. Жеке әскери компанияның құпия зерттеу бағдарламасы дұрыс жүрмегенде және қауіпті, күшті экстрасенс босатылғанда, F.E.A.R. шақырылады, ал ойыншы бөлімнің жаңа рекруты – Point Man рөлін ойнайды. Бірақ, көп ұзамай, бұзылған экстрасенс ғана мәселе емес екені белгілі болады, өйткені Point Man өте күшті, жас қыздың паранормальді қаупіне тап болады. Ойын атмосферасына жапондық қорқыныш фильмдері әсер еткенімен, Monolith-тің F.E.A.R. бойынша басты мақсаты – ойыншыны әрекет фильмнің басты кейіпкері сезінуге мүмкіндік беру болды. Осы мақсатта олар "рефлекс уақыты" деп аталатын баяу қозғалыс әдісін, жартылай бұзылатын ортаны және өте егжей-тегжейлі бөлшектер жүйесін біріктіріп, мүмкіндігінше шынайы орта жасауға тырысты. Ойынның маңызды элементі – жасанды интеллектісі, Monolith бұрын қолданылмаған әдіс арқылы жау NPC-ге ойыншының әрекеттеріне жауап ретінде кең ауқымды әрекеттер жасауға мүмкіндік берді. Бұл NPC-лердің команда ретінде жұмыс істеуіне, мысалы, қанаттан шабуыл жасауға, жан-жақтан оқ жаудыруға және қатты отқа түскенде шегінуге тырысуына әкелді. Windows платформасындағы алғашқы шығарылымынан кейін F.E.A.R. жақсы қабылданды, ал жасанды интеллектісі ерекше мақтауға ие болды. Сыншылар графиканы, атмосфераны, дыбыс дизайнын, музыканы және ұрыс механикасын да жоғары бағалады. Басты сынға ұшыраған мәселелер – жаулардың аздығы, әлсіз сюжет және қайталанатын деңгейлер. Xbox 360 нұсқасы да жақсы қабылданды, бірақ PlayStation 3 нұсқасы аралас пікірлерге ие болды, көптеген сыншылар порттың техникалық мәселелері мен графикалық кемшіліктеріне көңіл бөлді. Ойын культты мәртебеге ие болды және барлық уақыттағы ең ұлы видео ойындардың бірі саналады. Ол коммерциялық сәттілікке де жетті, барлық үш платформада үш миллионнан астам дана сатылды.

2005 video game

F. E. A. R. First Encounter Assault Recon is a 2005 first person shooter psychological horror video game for Microsoft Windows, Xbox 360, and PlayStation 3. It is the first game in the F. E. A. R. series. Developed by Monolith Productions and originally published by Vivendi Universal Games under the Sierra Entertainment label, the game was released for Windows in October 2005 in both a standard edition and a Director's Edition. Day 1 Studios ported the game to the Xbox 360 in October 2006 and to the PlayStation 3 in April 2007. Two standalone expansion packs were released for the Windows and Xbox 360 versions of the game, both developed by TimeGate Studios; F. E. A. R. Extraction Point (2006) and F. E. A. R. Perseus Mandate (2007). Released on Windows in March 2007, F. E. A. R. Gold Edition includes all the content from the Director's Edition plus Extraction Point, whilst F. E. A. R. Platinum Collection, released for Windows in November 2007, includes the Director's Edition, Extraction Point, and Perseus Mandate. Neither expansion is now considered canon, as the Monolith developed F. E. A. R. 2: Project Origin ignores the events of both. The game's story revolves around the fictional F. E. A. R. (First Encounter Assault Recon) unit, an elite group in the United States Army tasked with investigating supernatural phenomena. When a private military company's secret research program goes wrong and a dangerous and powerful psychic is unleashed, F. E. A. R. are called in, with the player taking on the role of the unit's newest recruit, Point Man. However, it soon becomes apparent there is much more going on than a rogue psychic as Point Man finds himself facing a lethal and unpredictable paranormal menace in the form of a young girl with extraordinary destructive power. Although the atmosphere of the game was heavily influenced by Japanese horror, Monolith's primary goal with F. E. A. R was to make the player feel like the hero of an action film. To this end, they combined a slow motion technique called "reflex time", a semi destructible environment, and a highly detailed particle system in an attempt to create as immersive an environment as possible. Another vital element in this is the game's AI, with Monolith employing a never before used technique to give hostile NPCs an unusually broad range of actions in response to what the player is doing. This results in NPCs who can also work as a team, such as performing flanking maneuvers, laying down suppressive fire, and attempting to retreat when under heavy fire. Upon its initial Windows release, F. E. A. R. was very well received, with the AI garnering especial praise. Critics also lauded the graphics, atmosphere, sound design, music, and combat mechanics. Common points of criticism were a lack of enemy variety, a weak plot, and repetitive level design. The Xbox 360 version was also well received, but the PlayStation 3 version met with mixed reviews, with many critics unimpressed with the port's technical issues and graphical inferiority. It has gained a cult following and is considered one of the greatest video games ever made. It was also a commercial success, selling over three million units worldwide across all three systems.

Ойын процесі

F.E.A.R. – ойыншының қару-жарағына қолға ұсталатын пистолет (ойыншы оны екі қолмен де қолдана алады), шабуыл винтовкасы, автомат, мылтық, снайперлік винтовка, шеге қағу пистолеті, сериялық оқ атар қару, зымыран тартқыш және бөлшектік сәуле кіреді. Әр қарудың дәлдігі, қашықтығы, ату жылдамдығы, зиян келтіру деңгейі және салмағы әртүрлі. Ойыншы сонымен қатар үш түрлі жарылғыш гранатаға – сынық гранаталары, жақын орналасқан гранаталар мен қашықтан басқарылатын бомбаларға қол жеткізе алады. Ойыншы әр түрден бесеуін алып жүре алады, сонымен қатар үш түрдің барлығын бірдей алып жүруге болады (барлығы 15 жарылғыш затқа дейін), бірақ бір уақытта тек бір түрін ғана жабдықтауға болады. Сонымен қатар, қашықтан басқарылатын бомбаларды қолданғанда ойыншы қаруын қапталға іліп қоюы керек. Барлық атыс қаруларының саптамасын жақын арада күреске пайдалануға болады; жеңіл қарулар, күші аз болғанымен, ойыншыға жылдам қозғалуға мүмкіндік береді және жақын арадағы шабуылдардың сәтті болу ықтималдығын арттырады. Ойыншы қаруын қапталға іліп қойса, қозғалыс жылдамдығы артады, бұл оған қолма-қол жекпе-жекке түсуге мүмкіндік береді. F.E.A.R. ойынының ерекше элементі – «рефлекс уақыты»; бұл қабілет ойын әлемін баяулатып, ойыншыға нысанаға алуға және қалыпты жылдамдықпен әрекет етуге мүмкіндік береді. Бұл эффект ойыншының кейіпкерінің үстіміздік рефлекстерін имитациялау үшін қолданылады және стильді визуализация эффектілерімен көрсетіледі, мысалы, ұшқан оқтардың ауаны бұрмалауы немесе ойынның бөлшектік жүйесімен өзара әрекеттесуі. Рефлекс уақыты – ойынның жауынгерлік механикасының маңызды бөлігі, себебі F.E.A.R. жасанды интеллекті жау NPC-лерге өте кең қозғалыс аясын ұсынады; жаулар ойыншының әрекеттеріне жауап ретінде, төменгі кеңістіктерден өту үшін иіліп, терезелерден секіріп, қоршауларды асып өтеді, баспақыштармен көтеріледі және жасыну үшін үлкен заттарды итеріп тастай алады. Әртүрлі қарсыластар команда ретінде әрекет ете алады, ойыншыны қоршауға алу үшін артқа қарай шабуылдайды, басу атысын қолданады, жасырынып, атыс болған жағдайда көбінесе кері шегінеді, бір-біріне ойыншының орналасқан жері туралы хабарлайды және бір-біріне бұйрықтар береді (олар орындалуы мүмкін немесе орындалмауы мүмкін).

F. E. A. R. is a first person shooter in which the player's arsenal includes handguns (which the player can dual wield), an assault rifle, submachine gun, shotgun, sniper rifle, nail gun, repeating cannon, rocket launcher, and particle beam. Each weapon differs in terms of accuracy, range, rate of fire, damage, and weight. The player also has access to three different types of explosive frag grenades, proximity grenades, and remote bombs. The player can carry five of each type, and can carry all three at once (allowing for up to 15 explosives), but only one type may be equipped at any one time. Additionally, when using the remote bombs, the player must holster their weapon. The butts of all firearms can be used in close combat; lighter weapons, although less powerful, allow the player to move around more quickly and increase the chances of a successful melee attack. Movement speed is maximized if a player holsters their weapon, which allows them to engage in hand to hand combat. A prominent gameplay element in F. E. A. R. is "reflex time"; an ability which slows down the game world while still allowing the player to aim and react at normal speeds. This effect is used to simulate the player character's superhuman reflexes, and is represented by stylized visual effects, such as bullets in flight that cause air distortion or interact with the game's particle system. Reflex time is an important element of the game's combat mechanics insofar as F. E. A. R. s artificial intelligence allows hostile NPCs an unusually large range of action; enemies can duck to travel under crawlspaces, jump through windows, vault over railings, climb ladders, and push over large objects to create cover, all in reaction to what the player is doing at any given moment. Various opponents may also act as a team, taking back routes to flank the player, using suppressive fire, taking cover and often falling back if under fire, alerting one another as to the player's location, and giving one another orders (which may, or may not, be followed).

Көп ойыншы

Ойынның көп ойыншылы режимі 16 ойыншыға дейін қолдайды және бастапқыда өлім жекпе-жек, командалық өлім жекпе-жек, жою, командалық жою және туды басып алу режимдері болды. "Control" және "Conquer All" ойындары кейіннен тегін жүктеліп алуға болатын контент ретінде қосылды. Сондай-ақ, кейінірек ойыншыларға рефлекс уақытын пайдалануға мүмкіндік беретін арнайы ойын түрлері қосылды: SlowMo өлім жекпе-жегі, командалық SlowMo өлім жекпе-жегі және SlowMo туды басып алу. 2007 жылы Xbox 360 нұсқасы үшін бірнеше жаңа карталар қолжетімді болды, үш ірі карта жинағы шығарылды: Nightmare, Synchronicity және Bonus. 2006 жылдың тамызында F.E.A.R. ойынының көп ойыншылы бөлігі F.E.A.R. Combat деген атпен ПК үшін тегін жүктеу ретінде қайта шығарылды. Соңғы көп ойыншылы жаңартуларды, барлық он ойын режимін және барлық он тоғыз картаны қамтитын F.E.A.R. Combat, ПК-ның бастапқы сауда нұсқасымен үйлесімді болды, яғни тек жүктеу арқылы алғандар толық нұсқасы бар ойыншылармен бірге ойнай алатын болды.

Сюжет

2002 жылы АҚШ армиясының F.E.A.R. (First Encounter Assault Recon) элиталық бөлімі “ұлттық қауіпсіздікке төнген паранормальды қауіптермен күресу” мақсатымен құрылды. Ойын 2025 жылы ойдан шығарылған Фейрпорт қаласында өтеді және жаңадан тағайындалған жаңа сарбаздың (тек Point Man деп аталады) бөлімге қосылуымен басталады. Армахам Технология Корпорациясының (АТК) меншігіндегі нысанда Пакстон Феттель есімді психикалық қабілеті бар агент бас көтеріп, қашқан. АТК ресми түрде аэроғарыш және медициналық зерттеулермен айналысатын компания болғанымен, шындығында, ол криогендік, ядролық технологиялар, клондау және телепатия саласында жұмыс істейтін өте қуатты жеке әскери компания. Олар телепатиялық бақылаудағы клондар жасағын (Репликалар деп аталады) құруға тырысып, Феттелді олардың командирі етіп тағайындады. Бірақ ол енді Репликаларды нысанды басып алу үшін пайдаланды. F.E.A.R. командасының (Point Man, 1LT. Спенсер Янковски және Жин Сун Квон) міндеті – Феттелді жою, бұл Репликаларды автоматты түрде тоқтатады. Миссия басталғаннан кейін Point Man-ге күшті галлюцинациялар келе бастайды: Феттел одан “Есіңде қалған ең алғашқы нәрсе не?”, әйел “Оны қайда алып бара жатырсың?” деп айқайлайды, бір ер адам “Адамдардың арасында құдай боласың” дейді, нәресте жылайды және көбінесе қызыл көйлек киген қыз көрінеді. Бір галлюцинацияда ол Феттелдің жұмысшыны сұраққа тартып, “Алма” қайда екенін білуді талап етіп жатқанын көреді. Көп ұзамай Point Man жаралы жұмысшыны табады, ол өлімі алдында: “Алма. Егер Феттель оны таба алса… Түпнұсқа…” дейді. Янковски жоғалып кеткеніне қарамастан, F.E.A.R. АТК штаб-пәтеріне жіберіледі, онда Дельта күшінің барлау тобы байланыстан үзілген. Point Man Феттелдің көтерілісі кезіндегі ми толқындары “алғашқы синхрондық оқиға” кезінде болғанмен бірдей екенін біледі, ол он жасында болған және “Origin” жобасының тоқтатылуына себеп болған. Бірақ бұл жолы Феттел әлдеқайда қауіпті. Сонымен қатар Point Man Дельта күшінің барлау тобы қырғынға ұшырағанын біледі. Ол кейін АТК-дан аман қалған Альдус Бишопты кездестіреді, ол F.E.A.R.-ға Репликалардың АТК-ның аға зерттеушісі Харлан Уэйдті іздегенін айтады. Дельта күшінің тобын сержант Дуглас Холидей Бишопты құтқаруға жібереді. Олар оны тікұшаққа жеткізеді, бірақ ол көтерілген кезде АТК қауіпсіздігі оны атып өлтіреді. Кейін Point Man Феттелдің “Origin” жобасының “екінші прототипі” екенін біледі. Бірден Феттел Point Man-ге “Соғыс жақындап келеді. Мен оны арманда көрдім. Жер бетін жайлаған өрттер. Көшелерде мүрделер. Қалалардың құлпырауы. Жауап қайтару” дейді. Кейін Point Man прототиптер Альма есімді әйелдің психикалық қабілеттерінен алынған генетикалық кодтан жасалғанын біледі, ол екі прототипті де комаға түсірілгеннен кейін физикалық түрде дүниеге әкелді. Ол сондай-ақ “синхрондық оқиға” туралы біледі – Альма комада болғанына қарамастан, Феттелмен телепатиялық байланыс орнатып, оның әрекеттеріне әсер ете бастады, бұл бірнеше өлімге әкелді. “Origin” нысанында Point Man Альманың “Origin”-ге әкелгенде сегіз жаста, ал алғашқы прототип дүниеге келгенде он бес жаста болғанын және ол қызыл көйлек киген қыз екенін біледі. Ол сондай-ақ Уэйд Альманы “Origin” нысанындағы стазистен босатуды жоспарлап отырғанын біледі, тіпті ол ресми түрде 2005 жылы қайтыс болған болса да. Оның өлімінен кейін нысан 2025 жылға дейін жабылып, кейін қайта ашылды (Уэйдтің қарсылығына қарамастан), жобаны қайта бастау мүмкіндігін қарастырды. Сәтке дейін Феттел екінші синхрондық оқиғаны бастан кешірді. Point Man-ге Феттел олар екеуі де Альмадан туған ағайынды екенін айтады – Point Man бірінші прототип. Феттелді тауып, оның басын атып, Репликаларды тоқтатып қояды. Содан кейін ол Уэйдтің, ол Альманың әкесі екенін анықтайды, оны стазистен босатады. Ол оны дереу өлтіреді, ал Point Man нысанның ядролық реакторына барады, оны жүктейді. Нысан жарылғанда Point Man қашып кетеді және оны Дельта күшінің тікұшағы алып кетеді, оның бортында Холидей мен Жин бар. Саңырауқұлақ тәрізді бұлттың үстінен ұшып бара жатқанда, тікұшақ қуатын жоғалтады, Альма кабинаға көтеріледі. Ойын содан кейін қара түске ауысады. Кредиттерден кейін атын атамаған сенатор мен АТК президенті Женевьева Аристидтің телефон арқылы сөйлескенін естиміз. Ол оған “Origin” жобасы қауіпсіз екеніне және Феттелдің бейтараптандырылғанына сендіреді. Ол тазалаудың қаншалықты ақылсыз болғаны туралы шағымданады, ол былай дейді: “Бірақ жақсы жаңалық бар. Бірінші прототип толық сәттілікке жетті”.

In 2002, the elite United States Army unit F. E. A. R. (First Encounter Assault Recon) was founded to "combat paranormal threats to national security". The game is set in 2025 in the fictional city of Fairport, and begins as the unit is joined by a newly assigned rookie (referred to only as Point Man). At a facility owned by Armacham Technology Corporation (ATC), a psychic operative named Paxton Fettel has gone rogue. Officially an aerospace manufacturer and medical research company, in reality, ATC are a hugely powerful private military company dabbling in cryogenics, nuclear technology, cloning, and telepathy. They were attempting to develop a unit of telepathically controlled clone soldiers (known as Replicas), and Fettel was their commander. However, he has now used the Replicas to seize control of the facility. The mission of the three person F. E. A. R. team (Point Man, 1LT. Spencer Jankowski, and CTO Jin Sun Kwon) is to eliminate Fettel, which will automatically shut down the Replicas. As soon as the mission begins, Point Man starts to have powerful hallucinations – Fettel asking him "what's the first thing you remember? "; a woman screaming, "where are you taking him? "; a man telling him, "you will be a god among men"; a baby crying; and, most frequently, a young girl in a red dress. In one particular hallucination, he sees Fettel interrogating a worker, demanding to know where "Alma" is. Shortly thereafter, Point Man finds the mutilated worker, who manages to say, "Alma. If Fettel finds her Origin" before he dies. Despite Jankowski disappearing, F. E. A. R. are deployed to ATC headquarters, where a Delta Force recon team has dropped out of contact. Point Man learns that Fettel's brain waves during his revolt were identical to those during the "first synchronicity event", which happened when he was ten and resulted in the termination of "Project Origin". This time, however, Fettel is infinitely more dangerous. Meanwhile, Point Man finds that the Delta recon team have been massacred. He then encounters an ATC survivor, Aldus Bishop, who tells F. E. A. R. that the Replicas were looking for Harlan Wade, a senior ATC researcher. A Delta Force team led by Sgt. Douglas Holiday is sent in to extract Bishop. They get him to a helicopter, but as he is boarding, he is shot by ATC security. Point Man subsequently learns that Fettel was the "second prototype" resulting from Project Origin. Shortly thereafter, Fettel tells Point Man "a war is coming. I've seen it in my dreams. Fires sweeping over the earth. Bodies in the streets. Cities turned to dust. Retaliation." Point Man subsequently learns that the prototypes were created from the genetic code of a female psychic named Alma, who gave physical birth to both prototypes from within an induced coma. He also learns about the "synchronicity event" – despite being in a coma, Alma formed a telepathic link with Fettel, and began influencing his actions, leading to several deaths. In the Origin facility, Point Man discovers that Alma was only eight when she was brought into Origin, 15 when the first prototype was born, and she is the girl in the red dress. He also learns that Wade is planning on freeing Alma from stasis in the Origin facility, even though she officially died in 2005. After her death, the facility was sealed until 2025, when it was reopened (over Wade's objections) with an eye to possibly restarting the project. Moments later, Fettel experienced the second synchronicity event. Point Man then has an hallucination in which Fettel tells him that they are brothers, both born of Alma – Point Man is the first prototype. Finding Fettel, he shoots him in the head, rendering the Replicas dormant. He then witnesses Wade, who is revealed to be Alma's father, releasing her from stasis. She immediately kills him, and Point Man heads to the facility's nuclear reactor core, overloading it. As the facility explodes, Point Man escapes and is picked up by a Delta Force helicopter, on board of which are Holiday and Jin. As it flies over the mushroom cloud, the helicopter loses power, and Alma pulls herself up into the cabin. The game then cuts to black. After the credits, we hear a phone call between an unnamed senator and Genevieve Aristide, president of ATC. She assures him that Project Origin is secure and Fettel has been neutralised. As he complains about how indiscreet the cleanup has been, she points out, "there is some good news, however. The first prototype was a complete success."

Тұжырымдама

2003 жылдың соңында Monolith Productions компаниясы Vivendi компаниясымен жаңа жоба үстінде жұмыс істеп жатқаны белгілі болғанмен, ресми түрде ештеңе 2004 жылдың мамырына дейін жарияланбады, сол кезде Vivendi компаниясының апталық бюллетенінде жаңа ойыннан бір скриншот жарияланды. Суреттің үстінде «Оқтар тауық еті тәрізді» деп жазылған, ал төменде «Ашаңдар деп үміттенемін» деген сөздер келтірілген. Vivendi алдағы E3 көрмесінде тағы көбірек ақпарат жарияланатынын уәделеді. F.E.A.R. E3 көрмесінде ресми түрде жарияланды, ойынның атауы, трейлері, қысқаша сюжеті, жанры (бірінші тұлғадан ату), платформасы (PC), шығарылу күні (2005 жылдың төртінші тоқсаны) және болжамды рейтингі (M) таныстырылды. Келесі күні журналистерге ойнауға болмайтын демоверсиясы ұсынылды. Ойынның дамуы «Сигнал» деген атпен басталды. Жазушы, режиссер және жетекші дизайнер Крейг Хаббард ойынның «Шогодан кейін дамыта бастаған идеядан өркендегенін» айтты. Осы амбиция рефлекс уақытының пайда болуына әкелді; Хаббард «Джон Вудың «Қайнатылған» фильмінің басындағы шайханадағы атысқандай қарқынды болуын» қалағанын айтты, ал «душмандарды стильмен жеңу» осыған өте маңызды болды. 2008 жылы IGN тілшісіне F.E.A.R. 2: Project Origin ойынын жарнамалаған сұхбатында ол былай деді:

«Біз өте әсерлі, жан-жақты жекпе-жекпен Джон Ву стиліндегі экшн фильмін жасауға кірістік. Жекпе-жек – барлық атыс ойындарының құрамдас бөлігі, бірақ біз ешкімнің Джон Ву фильміндегі осы ақылға сыймас сезімді толыққанды жеткізе алмағанын сездік». Тағы бір маңызды ықпал – Вачовскилердің «Матрицасы» (1999) фильмі болды. Атап айтқанда, вестибюльдегі сахна команда үшін ойынның ұрыс жүйесінің қалай көрінуі және сезілуі керек екеніне қатысты бастапқы нұсқау болды. Осы ықпалдарды ескере отырып, мүмкіндігінше толыққанды тәжірибе жасауды қалап, рефлекс уақыты ойынның ұрыс механикасында маңызды рөл атқарды. Хаббард «ойыншыға жеке тұлға беруден саналы түрде бас тарттық. Біз ойыншылардың кейіпкерге айналуын қаладық, бірақ олар басқа біреу екенін еске салмауы керек» деді.

Атмосфера

F.E.A.R. өзінің негізгі бірінші тұлғалық атыс ойындарымен қатар, психологиялық қорқыныш жанрына да жатады және әсіресе жапон қорқыныш фильмінің ықпалында болды. Стивенс Хидео Накатаның "Ринг" (1998), Панг ағайындыларының "Көз" (2002), Такаси Шимидзудің "Джу-Он: Нашарлық" (2002) және Накатаның "Қара су" (2002) сияқты фильмдерді мысалға келтірді. Бас деңгей дизайнері Джон Малки: "Күтуді құру және содан кейін осы күтуді бұзу өте маңызды" дейді. Осыны ескере отырып, ол F.E.A.R. сюжеттік элементтерімен тепе-теңдік орнатуға тырысты, ойыншыларға "не болып жатқаны туралы өз теорияларын құруға жеткілікті ақпарат берді, бірақ идеалды жағдайда, олар қандай да бір белгісіздікпен қалсын" деді. Алайда Хаббард Альманың "көршісіз, беті жоқ әйелдердің әуелінен туғанын", ал "нақты бір кино кейіпкеріне жауап ретінде емес" екенін түсіндірді. Ойынның басты қарсыласы Пакстон Феттел туралы продюсер Крейг Хьюитт бастапқыда екі қарсылас болғанын, бірақ олардың соңында біріктірілгенін айтты. DirectX 9 рендерлегішімен жұмыс істейтін "Jupiter EX", тікелей алдыңғысы "Jupiter"-ге қарағанда маңызды жетістіктерге жетті және Havok физикасымен, сондай-ақ жалпы көлік мінез-құлқына қолдау көрсететін Havok "Vehicle Kit" жиынтығымен жабдықталған (F.E.A.R. ойынында қолданылмаған мүмкіндік, себебі ойында сценарийден тыс көліктер жоқ). Графикалық тұрғыдан алғанда, F.E.A.R. текстураларды шынайырақ көрсету үшін қалыпты карталау, дөңгелек карталау және параллекс карталауды қолданады; соңғысы қабырғалардағы жалпақ оқ тесіктеріне көлемділік сезімін беру үшін кеңінен қолданылады. Ол сондай-ақ көлемдік жарықтандыру, жарық картасын және пикселдік жарықтандыру моделін қолданады, бұл күрделі жарық эффекттерін жасауға мүмкіндік береді. Ойын вертикаль, пиксел және жоғары деңгейдегі шейдерлерді де қолданады. GOAP – бұл STRIPS негізіндегі архитектура, ол NPC-ге ойыншыға жай ғана реакция жасаудан гөрі көбірек тәуелсіздік береді. Олар тізімнен мақсатты таңдайды және оған қалай жетуді жоспарлайды. Әдетте, FSM барлық NPC мінез-құлқын мүмкін болатын күйлердің тізімі арқылы басқарады, ал A* жолдарды жоспарлайды. Алайда F.E.A.R. ойынында FSM-де тек үш күй бар ("GoTo", "Animate" және "UseSmartObject"), ал A* әрекеттер тізбегін және жолдарды жоспарлау үшін қолданылады. Қысқасы, A* FSM-де жүреді, күйді таңдайды, күйге өтуді қашан бастауды және әрбір күйде қандай параметрлерді орындауды таңдайды (мысалы, ол GoTo күйіне өтуді ғана емес, сонымен қатар орналасқан жерді анықтайды және сол жерге жеткеннен кейін анимация күйіне өтуді және қандай анимацияны ойнатуды анықтайды). Бір күйден екіншісіне өтуді анықтайтын логиканы әдетте бағдарламашы қолмен анықтауы керек, яғни мақсаттар қатаң кодталған және өзгертілмейтін жоспарға ие. Алайда F.E.A.R. ойынында GOAP осы мәселені шешеді, жоспарлау жүйесі ойынның 120 әрекетінің кез келген комбинациясын қолдана отырып, 70 қол жетімді мақсатқа қалай жетуге болатынын шешеді. AI бұл шешімдерді дерлік бірден қабылдауы керек, өйткені GOAP әрбір таңдау келесі кадр басталғанға дейін аяқталуын қамтамасыз етеді. Шешімдерді іздегенде, AI ойын әлемінде болып жатқан оқиғаларға байланысты үнемі қайта бағалауы керек. және 2007 жылы AIGameDev-тің "Ең ықпалды AI ойындары" тізімінде 2-орынды иеленді. GOAP жүйесі S.T.A.L.K.E.R.: Shadow of Chernobyl (2007), Just Cause 2 (2010), Transformers: War for Cybertron (2010), F.E.A.R. 3 (2011) және Deus Ex: Human Revolution (2011) сияқты ойындарда, сондай-ақ Monolith-тің кейінгі ойындарында, мысалы, Condemned 2: Bloodshot (2008), F.E.A.R. 2: Project Origin (2009), Middle-earth: Shadow of Mordor (2014) және Middle-earth: Shadow of War (2017) қолданылды. Ойынның E3 көрмесінде көрсетілгені үшін "Үздік экшн ойыны" номинациясында Game Critics сыйлығын жеңіп алды. Тамыз айында көпшілікке арналған бір ойыншылық демо-версиясы шығарылды. Келесі аптада Vivendi журналистерге ойынның алғашқы төрт деңгейін толық ойнауға мүмкіндік берді, бұл олардың бұрынғы тәжірибелерінен де жақсы реакция тудырды. Қыркүйек айында көп ойыншылық демо-версиясы жарық көрді. Шығуға бір апта қалғанда Vivendi кинорежиссер Джон Карпентерді бірнеше медиа-шараларға қатыстыруға шақырды, ол ойын туралы пікір білдірді, ол: "Мен фильмде ойнағандай сезімді болдым" деді.

As well as its core first person shooter gameplay, F. E. A. R. is also a psychological horror, and was specifically influenced by Japanese horror, with Stephens citing films such as Hideo Nakata's Ringu (1998), the Pang brothers' The Eye (2002), Takashi Shimizu's Ju On: The Grudge (2002), and Nakata's Dark Water (2002). Lead level designer John Mulkey states that "creating expectation and then messing with that expectation is extremely important". With this in mind, he attempted to strike a balance with the narrative elements of F. E. A. R., giving players "enough clues so that [they] can form [their] own theories about what's going on, but ideally [they will] be left with some uncertainty". Hubbard, however, explains that Alma "was born out of a tradition of eerie, faceless female ghosts" and not "as an answer to any specific movie character". In relation to the game's villain, Paxton Fettel, producer Craig Hewitt has explained that initially there were two villains, but they were ultimately merged. Driven by a DirectX 9 renderer, "Jupiter EX" has major advancements over its direct precursor, "Jupiter", and features both Havok physics and the Havok "Vehicle Kit", which adds support for common vehicle behavior (a feature which goes unused in F. E. A. R., as no vehicles appear outside of scripted sequences). Graphically, F. E. A. R. uses normal mapping, bump mapping, and parallax mapping to give textures a more realistic appearance; the latter is used extensively to give the appearance of depth to flat bullet hole sprites on walls. It also uses volumetric lighting, lightmapping, and a per pixel lighting model, which allows for complex lighting effects. Vertex, pixel, and high level shaders are also featured in the game. GOAP is a STRIPS based architecture that allows NPCs more autonomy than simply reacting to the player. Instead they decide on a goal from a list of options and plan how best to reach that goal. Usually, the FSM controls all NPC behavior by way of a list of possible states, with A* planning the paths. In F. E. A. R., however, the FSM has only three states ("GoTo", "Animate", and "UseSmartObject"), and A* is used to plan sequences of action as well as to plan paths. In essence, this means that A* navigates the FSM, selects the state, selects when to initiate a state transition, and selects what parameters to fulfil in each state (e. g. it doesn't just initiate a transition into the GoTo state, it also specifies a location and, upon reaching that location, it specifies to transition to the animation state and what animation to play). The logic determining when to transition from one state to another usually has to be specified manually by a programmer, meaning goals have a hard coded and unalterable plan. In F. E. A. R., however, GOAP handles this, with the planning system deciding how best to achieve any of the 70 available goals, using any combination from the 120 actions encoded in the game. The AI must make these decisions almost instantly, as GOAP is designed so that each choice is complete by the time the next frame starts. When the AI is searching through the available actions within the state space, it must constantly reevaluate this process based on what is happening in the game world. and earned the #2 ranking on AIGameDev's "Most Influential AI Games" in 2007. The GOAP system went on to be used in games such as S. T. A. L. K. E. R.: Shadow of Chernobyl (2007), Just Cause 2 (2010), Transformers: War for Cybertron (2010), F. E. A. R. 3 (2011), and Deus Ex: Human Revolution (2011), as well as subsequent Monolith games, such as Condemned 2: Bloodshot (2008), F. E. A. R. 2: Project Origin (2009), Middle earth: Shadow of Mordor (2014), and Middle earth: Shadow of War (2017). The game's showing at E3 garnered it the Game Critics Award for "Best Action Game". A single player demo was released to the public in August. The following week, Vivendi allowed journalists to play through the first four levels of the game, unabridged, which generated even more positive reaction than their previous hands on experiences. A multiplayer demo was released in September. A week before release, Vivendi had film director John Carpenter attend a number of media events, giving his thoughts on the game, of which he said, it was "as close as I've ever come to playing a movie."

P.A.N.I.C.S. (Қоғамдық білім беру жүйесі)

2005 жылдың қазан айында ойынның шығарылуына дейін, Rooster Teeth жасаған және BeSeen Communications таратқан комедиялық мини-сериалдың эпизодтары онлайн режимінде жарияланды. P.A.N.I.C.S. (People Acting Normal In Crazy Ass Situations) – F.E.A.R. пародиасы, ол негізінен ойын қозғалтқышы (осы жағдайда LithTech Jupiter EX) арқылы жасалған бейнелерді, алдын ала жазылған диалогтар мен дыбыс эффектілерімен синхрондаудың махинима техникасымен өндірілді. Vivendi, Rooster Teeth және BeSeen компанияларына бұл сериалды вирусқа таралатын маркетингтік кампания ретінде жасауға тапсырыс берді. Vivendi компаниясының аға бренд-менеджері Лори Инман былай деді: «F.E.A.R. бізде ең жаңа FPS қозғалтқышын және қызықтырғыш сюжеттік желіні біріктіретін ерекше атау бар екенін білдік. Бізге ойынның керемет графикасын және кейіпкерлердің анимациясын көрсетіп, жанкүйерлерді көңілдіретін күлкілі вирусқа таралатын махинима сериалын жасау идеясы ұнады». Мини-сериалда бес эпизод бар, олардың әрқайсысы үш-төрт минутқа созылады. Ойынның шығарылуына дейінгі апталарда төрт эпизод жарияланды: «Фрэнкке кіру» (30 қыркүйекте), «Кім қанатты қалайды?» (1 қазанда), «Қабырғадағы жазу» (10 қазанда) және «Барлық нәрсенің соңы болуы керек» (19 қазанда). Бесінші эпизод – «Фрэнкке кіру» эпизодынан бірнеше сәт бұрын оқиғасы өтетін 0-шы эпизод – F.E.A.R. Director's Edition нұсқасына қосылды. Оқиға Фрэнк, табиғаттан тыс күштермен күресу үшін құрылған арнайы әскери топ – «Браво» командасының жаңа мүшесіне арналған. Сериал басталғанда, «Браво» командасы әскери нысанға паранормальды белсенділік туралы хабарларды тексеру үшін жіберілді. Команда мүшелері қорқынышты жағдайда қаза бола бастағанда, Фрэнк өзінің әріптестерінің паранормальды құбылыстарға сенбейтінін және болып жатқан оқиғаны түсіндіру үшін қызықсыз сияқты көрінетін түсіндірмелер келтіретінін білгенде таңғалады.

Алма сұхбат және комикс

Ойынның режиссерлік нұсқасына Alma Interview преквелін және Dark Horse комиксінің преквелін қосады. "Алма сұхбаты" - АТК қызметкері доктор Грин мен жеті жасар Алма арасындағы сұхбаттың төрт үзіндісінен тұратын серия. Бірінші клипте Уэйд бір жақты айнаның артында бақылап отырғанда, Грин Альмамен жақын қарым-қатынас орнатуға тырысады, оған өзінің қызы туралы айтып, оның әдемі екенін айтады, бірақ Альма сөйлеуден бас тартады. Екінші клипте Гринді ауа тартқышынан шыққандай сезілген дауыс алаңдатып, ол артына бұрылғанда, Алма жоғалады. Грин айнада Альманың бейнесін көріп, қайта айналып қараса, Альма бөлмеге оралған. Үшінші клипте Грин Альманы қорқытып, егер ол ынтымақтастық танытпаса, қайтадан камераға қамауға уәде береді. Альма телепатия арқылы Гринді қараңғылыққа толы баланың суретін салуға мәжбүрлейді. Төртінші клипте Альма Гриннен: "Ойын ойнағанды ұнатасыз ба?" деп сұрайды. Грин "жоқ" десе, Альма: "Менің ойыным бар" дейді, сосын Грин кенеттен ауа тартқышының ішінде өзін қамалған күйде табады. Ол тез бөлмеге оралғанда, Уэйдтен оны босатуды талап етеді, бірақ ол оны елемеді. Альма Гриннен: "Олар кімдер? Мен оларды көзді жұмсам да көремін. Олар сені таниды дейді. Олар сен жасадың дейді. Олар мені өлтіресің дейді". Қорқыныштан діңкесі құлаған Грин есікті ашуға асығысқанда, Альма оның айналасында билеп, содан кейін қайта отырады. Байқау бөлмесінде Уэйд ешқандай реакция көрсетпейді. Алден Фривотердің жазған, Эдвин Дэвидтің сурет салған Dark Horse комиксі ойын басталғанға бірнеше сәт бұрынғы оқиғаны көрсетеді және ойынның кіріспе сахнасын кеңейтеді. АТК штабында, Альма телепатиялық байланысқа түскенде, қауіпсіздік бөлімінің жаңа қызметкері Феттель және Көшірмелер туралы ақпарат алады. Бір қызметкер АТК-ның екінші синхронизация оқиғасынан қорқатынын түсіндіреді; алдыңғысында Феттельдің "ми толқындары өзгерген, басқа біреу оның санасына енгендей". Содан кейін команда Альманы Феттельдің бөлмесіне жақын дәлізден көріп, жаңа рекрутты тергеуге жібереді. Осы уақытта Феттель Альмаға оны кез келген жағдайда табатынын уәде береді, ал оның камерасының есігі күшпен ашылады. Рекрут келгенде, Альма оны өлтіреді, ал Феттель өзінің камерасынан шығады. Көшірмелер белсенділеніп, атыс бастайды, кездескендерінң барлығын өлтіреді. Феттель бір қызметкерге жақындап, Альманың қайда екенін білуді талап етеді. Ол "білмеймін" десе, Феттель: "Тілің өтірік айтуы мүмкін, бірақ денең маған барлығын айтады" деп жауап береді. Содан кейін ол пышақ алып, адамды кесіп, бір бөлігін жей бастайды.

Included with the Director's Edition of the game were the Alma Interview prequel and the Dark Horse comic prequel. "Alma Interview" is a series of four snippets from an interview between ATC employee Dr. Green and the seven year old Alma in the lead up to her being placed in Project Origin. In the first clip, as Wade observes from behind a one way mirror, Green tries to strike up a rapport with Alma by telling her about her own daughter and telling her she's pretty, but Alma refuses to speak. In the second clip, Green is distracted by a voice seemingly coming from a vent, and when she turns around, Alma disappears. Green sees Alma's reflection in the mirror, and when she turns around again, Alma is back in the room. In the third clip, Green tries threatening Alma, telling her that if she doesn't cooperate, she will be placed back in her cell. Alma responds by telepathically forcing Green to draw a disturbing picture of a child surrounded by blackness. In the fourth clip, Alma asks Green, "do you like to play games?" When Green says no, Alma says, "I have a game", and Green finds herself suddenly trapped in a vent. When she just as quickly finds herself back in the room, she demands that Wade let her out, but he ignores her. Alma then asks Green, "Who are they? I see them when I close my eyes. They say they know you. They say you made them. They say you're going to kill me." As a terrified Green tries frantically to open the door, Alma dances around her, before sitting back down. In the observation room, Wade doesn't react to anything he sees. Written by Alden Freewater with art by Edwin David, the Dark Horse comic takes place moments before the game begins and expands on the game's opening cutscene. At ATC headquarters, as Alma telepathically contacts Fettel, a new recruit to the security detail is learning about Fettel and the Replicas. One of the employees explains that ATC are worried about a second synchronicity event; in the previous one, Fettel's "brainwaves changed, like someone else had entered his mind." The team then see Alma in the corridor near Fettel's room, and send the new recruit to investigate. Meanwhile, Fettel promises Alma that he'll find her no matter what, and the door to his cell blasts open. When the recruit arrives, Alma kills him as Fettel leaves his cell. The Replicas then activate and open fire, killing everyone they encounter. Fettel approaches an employee and demands to know where Alma is. When the man says he doesn't know, Fettel replies, "your tongue can lie, but your flesh will tell me everything." He then takes out a knife and begins to cut and consume part of the man.

Порттар

Xbox 360 порты 2006 жылдың мамырында жарияланды. Vivendi ойынның сол айдың соңында E3 көрмесінде көрсетілетінін және портты бастапқы әзірлеушілер Monolith емес, Day 1 Studios жасап жатыр дегенді мәлімдеді, ал Monolith енді Warner Bros. компаниясына тиесілі болды. Ойынның осы нұсқасында жаңа мүмкіндік – жалғыз ойыншыға арналған «Жедел әрекет» режимі. Бұл режимде ойыншылар өңделген деңгейге түсіп, мүмкіндігінше жылдам белгіленген нүктеге жетуі керек, сонымен бірге көптеген жауларды өлтіріп, максималды дәлдік танытуы тиіс. Деңгейдің соңында ойыншылардың көрсеткіштері Xbox Live-тегі жаһандық көшбасшылар тізіміне жүктелді. Графикалық тұрғыдан алғанда, Xbox 360 нұсқасы ең жоғары параметрлердегі ПК нұсқасына тең болды, ал Day 1 жергілікті ажыратымдылықты 720p-ге дейін арттырды, сондай-ақ жоғары динамикалық диапазонды жарықтандыру, жетілдірілген бөлшектер жүйесі және HD текстураларын қосты. Xbox нұсқасында ПК нұсқасында жоқ эксклюзивті бонус деңгейі бар, ол Холидейдің Бишопты АТК штаб-пәтерінен эвакуациялау әрекетін көрсетеді. Бұл нұсқада жаңа қару да бар – екі қолмен ұсталатын автоматты тапанша. PlayStation 3 порты 2006 жылдың тамызында жарияланды, Vivendi оның консольдің 17 қарашада Солтүстік Америкада шығатын тұсаукесерлік ойындарының бірі болатынын хабарлады. Xbox 360 нұсқасы сияқты, PlayStation 3 портын да Day 1 Studios әзірледі. Бұл порт Xbox 360 нұсқасындағы «Жедел әрекет» режимін ұсынады. Оның өзіне тән қосымша қаруы (көше тазалаушы мылтық) және бонус миссиясы да бар, ол Альмамен кездеспей тұрып, АТК штаб-пәтері арқылы Дельта күшінің барлау тобының саяхатын көрсетеді. Ақпан айында олар оны сәуірге ықпалдастырғанын хабарлады. Екі порттағы қосымша контент туралы, және ол неге жүйеден жүйеге өзгеше болды деген сұраққа жауап берген продюсер Роб Лофтус: «Біз әрбір ойыншыға ерекше нәрсе бергіміз келді. Бірақ бір нұсқаға артық контент салып, екіншісінің нашарлауын қаламадық», – деді. Келесі айда ол «Екі порт Monolith компаниясынан тыс жерде жасалды және Monolith компаниясының пікірінше, олар барлық мүмкіндіктерін пайдаланбады» деп қайталады.

The Xbox 360 port was announced in May 2006. Vivendi revealed that the game would be shown later that month at E3 and that the port was being handled by Day 1 Studios rather than original developers Monolith, who were now owned by Warner Bros. New to this version of the game was an "Instant Action" mode for single player. In this mode, players are dropped into a modified level and must get to a designated point as quickly as possible whilst simultaneously killing as many enemies as possible and being as accurate as possible. At the end of the level, the game uploads players' stats to a global leaderboard on Xbox Live. Graphically, the Xbox 360 version was equivalent to the PC version on maximum settings and Day 1 also increased the native resolution to 720p and added high dynamic range lighting, an advanced particle system, and HD textures. The Xbox version also features an exclusive bonus level not found in the PC original, which depicts Holiday's attempt to extract Bishop from ATC headquarters. This version also features a new weapon – dual wielded automatic handguns. The PlayStation 3 port was announced in August 2006, with Vivendi revealing it would be one of the console's launch titles, scheduled for North American release on November 17. Like the Xbox 360 version, the PlayStation 3 port was developed by Day 1 Studios. This port features the same Instant Action mode from the Xbox 360 version. It also has its own exclusive additional weapon (a street sweeper shotgun) and bonus mission, which depicts the Delta Force recon team's journey through ATC headquarters prior to encountering Alma. In February, they announced it had been pushed back to April. In relation to the additional content in the two ports, and why it differed from system to system, producer Rob Loftus explained, "we wanted everybody to feel like they got something special. But at the same time, we didn't want to put more content in one version and have the other version suffer for it." The following month, he reiterated, "the two ports were done outside of Monolith and from a Monolith perspective we feel they didn't do everything that they could of achieved."

Персей мандаты

Сондай-ақ TimeGate әзірлеген екінші дербес кеңейту, F.E.A.R. Perseus Mandate, 2007 жылдың шілдесінде PC үшін жарияланды және сол жылы E3 көрмесінде алғаш рет көрсетілді. Бұл Extraction Point-тің сюжеттік жалғасы емес, бірақ негізгі ойын мен бірінші кеңейтуге паралель оқиға, басқа үш адамнан тұратын F.E.A.R. отрядына шолу жасауға бағытталған.

F.E.A.R. файлдары

F.E.A.R. Files 2007 жылдың шілдесінде Xbox 360 платформасы үшін жарияланды, оған Extraction Point (бұрын тек PC үшін ғана қолжетімді болған) және Perseus Mandate кірді. Екі дербес кеңейтуден өзге, F.E.A.R. Files жеті жаңа жылдам ойын картасы мен бес жаңа көп ойыншылық картаны қамтиды. F.E.A.R. толық сериясы 2012 жылдың шілдесінде Steam платформасында шығарылды, ал Platinum Collection тек жинақтың бір бөлігі ретінде ғана қолжетімді болды. Platinum Collection 2015 жылдың ақпанында GOG.com сайтында жарық көрді. 2021 жылдың қарашасында F.E.A.R. франшизасы Microsoft-тің кері үйлесімділік бағдарламасына қосылды, соның арқасында ойындарды Xbox One және Xbox Series X/S консольдерінде ойнау мүмкін болды.

Келесі және каноникалық

2006 жылдың ақпан айында Monolith бастапқы ойынның жалғасын жасайтынын растады, түсіндіргендей, Vivendi F.E.A.R. атауына құқықтарды иеленгендіктен, жалғасы басқа атаумен шығады. 2008 жылдың қыркүйегіне дейін жалғастырманы жай ғана Project Origin деп атау жоспарланған, бірақ сол айда Monolith пен Warner F.E.A.R. атауына құқықтарды қайта алды, бұл оларға ойынды F.E.A.R. 2: Project Origin деп атауға мүмкіндік берді. 2008 жылдың желтоқсанында Monolith екі кеңейтудің сюжетін мақұлдағандығы және бұл оқиға олардың жалғастыру жоспарларына сәйкес келгендігі туралы алғашқы хабарламаларға қарамастан, Project Origin шын мәнінде Extraction Point және Perseus Mandate оқиғаларын ескермейтіндігі және түпнұсқа ойынның тікелей жалғасы болатындығы расталды. Project Origin-нің жетекші суретшісі Дейв Мэтьюс кеңейтулер Monolith-тен тыс жасалғанын және олар оқиғаны біз жоспарлағаннан мүлдем басқа бағытқа бұрғанын түсіндірді, сондықтан F.E.A.R. 2 жұмысына кіріскенде өте қиын шешім туды. Альмамен айтқымыз келген оқиғаны өзгертіп, Extraction Point пен Perseus Mandate арасындағы оқиғаны қосуға тырысу керек пе? Сол кезде біз оны "не болғанда еді?" немесе балама нұсқа ретінде қарастыруға шешім қабылдадық, себебі оқиғаның тазалығы сақталса, ол оқиғаға пайдалы болады деп ойладық.