Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
180 градусқа бұрылатын жол төсегі. Ат тұяғы тәрізді қисық – жол төсегіндегі көтерілу қисығының бір түрі, ол 180 градус немесе одан да көп бұрышпен өзгеретін бір тығыз қисықтың екі жағында бағытын екі рет кері бұрады. Мұндай қисықтар көбінесе теміржолдарда кездеседі, бірақ жолдарда да қолданылады. Мұндай қисықтың U пішіні, тіпті дөңгелек пішіні де ат тұяғына ұқсайды. Жолдардағы мұндай қисықтардың аса тығыз түрлері көбінесе «шашты бұрылыс» деп аталады.
Roadbed that turns 180 degrees
A horseshoe curve is a class of climbing curve in a roadbed that reverses turn direction (inflection) twice on either side of a single tight curve that varies through an angle of about 180 degrees or more. Such curves are more commonly found in a railway line but are also used in roads. The characteristic U shape, or even slight balloon shape, of such a curve resembles a horseshoe. On roadways, particularly tight versions of such curves are typically called hairpin turns.
Теория
Аттың ілгегі тәрізді қисық – көтерілу немесе төмен түсу бұрысын ұзарту және осылайша ең жоғары градиентті азайту тәсілі. Градиент – жүгіру (ұзындығы) немесе қашықтыққа бөлінген биіктік айырмасы, сондықтан мұндай қисықтар, принципте, бір немесе бірнеше шыңдардың айналасындағы спираль сияқты немесе жотаның шетін айналып өтетін траверс (кесу) сияқты, бірдей биіктікке жету үшін ұзындықты арттырады. Егер екі нүкте арасындағы түзу жол тым тік болса, одан бұрылысты жол қашықтықты ұлғайтып, биіктік айырмасын ұзын жол (немесе тас жол) бойында тегістеуге мүмкіндік береді. Спиральдан айырмашылығы, аттың ілгегі тәрізді қисықта жол өзімен-өзі кесіспейді, ал толық аттың ілгегі – екі жағынан да салыстырмалы түрде түзу бөліктер, екі бағыттағы қисық бұрылыстар және тығыз қисық сегменттерден тұрады; ал спираль көбінесе біркелкі қисықты болады. Әрине, аттың ілгегі тәрізді қисық бағыттың күрт өзгеруіне әкеп соқтырады, соның салдарынан қозғалыс бағытын қалпына келтіру үшін қосымша түзету қисығы қажет болады, спираль мұндай қажеттілікті көбінесе тудырмайды. Аттың ілгегі тәрізді қисық кейде терең шатқалды көпірлеу үшін қолданылады. Шатқалдың шетінен түзу жолдан ауытқу оны тиімдірек жерден кесіп өтуге мүмкіндік береді. Аттың ілгегі тәрізді қисықтар тік немесе төбелі жерлердегі теміржол желілерінде жиі кездеседі, онда қанағаттанарлық градиенттерге жету және құрылыс шығындарын азайту үшін шаралар іздеу қажет. Спираль сияқты, аттың ілгегін салудағы басты шектеу – оның радиусын мүмкіндігінше үлкен ұстау, өйткені өткір қисықтар пойыздың жылдамдығын шектейді және үстеме сүртудің артуынан рельстерге күш түсіреді, сондықтан сыртқы рельстерді жиі ауыстыру қажет болады.
A horseshoe curve is a means to lengthen an ascending or descending grade and thereby reduce the maximum gradient. Grade or gradient is defined as the rise divided by the run (length) or distance, so in principle such curves add to length for the same altitude gain, just as would a climbing spiral around one or more peaks, or a climbing traverse (cutting) wrapping around an end of a ridge. If the straight route between two points is too steep to climb, a more circuitous route will increase the distance traveled, allowing the difference in altitude to be averaged over a longer track (or road) length. Unlike a spiral, a horseshoe curve does not involve the track crossing over itself, and the full horseshoe involves both relatively straight sections, curve deflections in both directions and tightly curved segment; while a spiral generally has a more uniform curvature. Obviously, a horseshoe also gives rise to a severe change in direction requiring another corrective curve to regain displacement in the overall direction of travel, while a spiral generally does not. A horseshoe curve is sometimes used where the route bridges a deep gully. Deviating from a straight line route along the edge of the gully may allow it to be crossed at a better location. Horseshoe curves are common on railway lines in steeply graded or hilly country, where means must be found to achieve acceptable grades and minimize construction costs. As with spirals, the main limitation in laying out a horseshoe is keeping its radius as large as possible, as sharp curves limit train speed, and through increased friction, are harder on rails, requiring more frequent replacement of outer tracks.
Германия
Германиядағы Рейн-Рур S Bahn теміржолы Эссен мен Вуппертал қалалары арасындағы Невигге, Вельберт аймағындағы "Принц Вильгельм" теміржолында аттың жалындай иілген қисыққа ие.
The Rhein Ruhr S Bahn in Germany has a horseshoe curve in Neviges, Velbert on the route between Essen and Wuppertal, known as the Prince William railway.
Норвегия
Норвегия темір жол желісінің басты магистралі – Довре желісі, Домбастан басталып, тік төбелерден Довре үстірттеріне дейін Грёнбоген туннелінде орналасқан дөңгелек тәрізді бұрылысқа ие, стандартты рельс енімен, бір жолды. Норвегиядағы Флом желісінде екі дөңгелек тәрізді бұрылыс бар, біреуі туннель ішінде, екіншісі ашық жерде, жоғарғы стансадан бірнеше шақырым төменде, стандартты рельс енімен, бір жолды. Норвегиядағы Раума желісі Вермадағы тік және тар шатқал арқылы екі дөңгелек тәрізді бұрылысқа ие, біреуі туннель ішінде, екіншісі Киллинг көпірін қамтиды, стандартты рельс енімен, бір жолды.
The Dovre Line, the main line of the Norwegian railway network, has a horseshoe within Grønbogen tunnel from Dombås at the steep hills to the Dovre plateau, standard gauge, single track. The Flåm Line, Norway, has a double horseshoe, one inside a tunnel, one in the open, few kilometres below top station, standard gauge, single track. The Rauma Line, Norway, has a double horseshoe through the steep and narrow valley at Verma, one inside a tunnel and one that includes the Kylling Bridge, standard gauge, single track.
Польша
Грибов, Польшада қаладан батысқа қарай 2,5 км жерде жалға тәрізді қисық бар. Калиш, Польшада қос жалға тәрізді қисық жолдарды жазық үстірттен Просна өзенінің аңғарына түсіреді. Польшадағы Еленя-Гура мен Шклярска-Поремба арасында бес рет қайталанып, созылған жалға тәрізді қисық бар (50°51′19"N, 15°34′17"E). "N+15°33'23.6"E/@50.848201,15.5543693 Карта.
Grybów, Poland has a horseshoe curve 2,5 km west of the town. Kalisz, Poland has a double horseshoe curve leading the tracks from a flat plateau down to the valley of the Prosna river. Between Jelenia Góra and Szklarska Poręba in Poland there is a five times, elongated horseshoe curve (50°51′19"N, 15°34′17"E). "N+15°33'23.6"E/@50.848201,15.5543693 Map
Словакия
Словакияда Банска-Быстрицадан Турчианске-Теплицеге және Зволеннен Турчианске-Теплицеге дейінгі теміржол участаларында көптеген «аттың ілгегі» тәрізді қисықтар бар. Сонымен қатар, қиын жер бедерін және биіктік айырмашылықтарын еңсеру үшін 20-дан астам туннель және бірнеше «аттың ілгегі» қисықтары салынған.
In Slovakia there is a significant number of horseshoe curves on the Banská Bystrica to Turčianske Teplice railway track and on the railway from Zvolen to Turčianske Teplice. More than 20 tunnels and couple of horseshoe curves were built to overcome rough terrain and elevation differences.
Ұлыбритания
Ньюкасл Кейсайд тармағы, тек жүк тасымалына арналған темір жол, негізгі желіден өзен жағасына дейін, тік құлдила түсетін атқозшы туннель арқылы салынған. Шотландиядағы Батыс Жоғары Таулы Желісіндегі Верхний Тиндрум мен Орхи көпірі арасындағы атқозшы қисық, теміржол инженерлерінің қашаған аңғардан өтетін виадук салуға қаржысы жетпегендіктен салынды.
Newcastle Quayside branch, a goods only railway from the main line to the river quayside, through a steeply descending horseshoe tunnel. The horseshoe curve on the West Highland Line in Scotland between Upper Tyndrum and Bridge of Orchy was built because the engineers of the railway couldn't afford to build a viaduct crossing the remote valley.
Иран
Транс-Иран темір жолы Альборз таулары арқылы өтеді және кеңейтілген жылқы тәрізді қисықтарға ие, оның ішінде төрт қос жылқы тәрізді қисық бар. Сонымен қатар, Загрос тауларындағы Транс-Иран темір жолында тығыз байланысқан екі жылқы тәрізді қисықтан тұратын "сегіздік" пішіні құрылған, оның бір бөлігі Лорестан облысының Сепиддаш қаласын дерлік толығымен қамтиды. Екінші бөлігі көбінесе туннель ішінде орналасқан, екі кіреберісі де бір-біріне жақын, бірақ биіктігі бірнеше метрге өзгеше. Екі қисық та шамамен 250 градусқа бұрылады.
The Trans Iranian Railway through the Alborz Mountains has extensive horseshoe curves, including four double horseshoes, and with a double spiral at Also on the Trans Iranian in the Zagros Mountains, a pair of tightly linked horseshoes forms a "figure of 8" in which one loop almost completely contains the small city of Sepiddasht, Lorestan. The other loop is almost entirely within a tunnel, with both its portals nearly side by side but several meters different in elevation. Both loops rotate about 250 degrees each.
Жапония
Жапониядағы Шығыс Жапония теміржол компаниясының Камаиши желісі Камиарису станциясынан Рикучу Охаши станциясына дейін атқарған иілімге ие, бұл желінің биіктігі мен бағыты бойынша "төмен" жағына қарай созылған.
Kamaishi Line of East Japan Railway Company in Japan, has a horseshoe curve from Kamiarisu Station down to Rikuchū Ōhashi Station ("down" on the elevation and registration of direction of the line).
Австралия
Кугал спиралі — Австралиядағы Солтүстік жағалау темір жолының ерекшелігі, ол Жаңа Оңтүстік Уэльс пен Квинслендті Ричмонд Gap арқылы байланыстырады. Темір жол Кёгльден бастап екі штаттың шекарасындағы туннельдегі шыңға дейін тұрақты көлбеумен көтеріледі. Жаңа Оңтүстік Уэльстегі Пиктон теміржол станциясы шамамен 225 градусқа бұрылып, кері қайтады.
The Cougal Spiral is a feature of the North Coast Railway in Australia that connects New South Wales with Queensland through Richmond Gap. The railway line climbs at a steady ruling gradient from Kyogle to the summit at a tunnel at the border between the two states. Picton railway station, New South Wales, turns back on itself at about 225 degrees.
Жаңа Зеландия
Жаңа Зеландиядағы Рауриму спиралінің бастапқы бөлігінде жылқы тәрізді жалқау қисыққа ие. Виктория штатындағы Маддинглиден оңтүстікке қарайғы U-тәрізді бұрылыс 100 метрге түсу үшін үлкен айналым жасайды. Турангарере, Жаңа Зеландияның Солтүстік аралының басты теміржол желісі, Хихитахи маңында.
The Raurimu Spiral in New Zealand has a horseshoe curve as the first part of the climb. The U bend south of Maddingly, Victoria takes a large detour to descend 100m. Turangarere, New Zealand North Island Main Trunk line near Hīhītahi.