Кіріспе

2003 жылғы бейне ойын. Комикстер стилінде, cel көлеңкесімен жасалған ойын, бір және көп ойыншы режимін қамтиды. Ойынның басты сюжеті жағажайда табылғаннан кейін жеке басын іздеуге тырысатын, санасы шатысқан және есте сақтау қабілетінен айырылған ер адамға арналған. Ол үкіметті құлатуды көздеген бір топтың қастандығына қатысы бар екенін бірте-бірте түсінеді. Басты кейіпкер АҚШ Президентін өлтірді және ФБР оны іздеуде. XIII ойыны аралас пікірлерге ие болды және шығуымен бірге жақсы сатылмады, соның салдарынан жалғастыру жоспарлары тоқтатылды, бірақ соған қарамастан, жанкүйерлер қатарын жинады. Одан бөлек, мобильді телефондарға арналған XIII: Covert Identity атты ойын және ойынды жасырын нысандар іздеу ойыны ретінде жаңарту – XIII: Lost Identity 2011 жылдың қазан айында жарық көрді. Ал түпнұсқа ойынның Nintendo Switch, PlayStation 4, Windows және Xbox One платформаларына арналған қайта жасалған нұсқасы 2020 жылдың 10 қарашасында шықты.

Ойын процесі

XIII – жасырындық және әрекет элементтері бар бірінші тұлғадан атыс ойыны, кейбір миссияларда осы ерекшеліктер көрінеді. Ойынның оқиғасы XIII есімді басты кейіпкердің амнезиямен оянуымен басталады. Ол 13 тарау және 34 миссия барысында өзінің кім екенін анықтау үшін түрлі қарулар мен құралдарды пайдаланады. XIII-тегі кейіпкерлер мен қару-жарақтардың суреті арнайы кескіндік көлеңкелеумен жасалған, бұл оларға комикс стилін береді, соның ішінде дыбыс эффекттерін көрсететін тіркестер көпіршіктер ішінде жазылған. Ойын Unreal Engine 2 ойын қозғалтқышында жасалған, себебі ол "деңгейлерді жобалау үшін өте қуатты" және "бір қозғалтқышты пайдаланып, барлық платформада" ойынды дамытуға мүмкіндік берді. Ойынды жасағандар оның сыртқы түрі комикс кітабын шынайы бейнелейді деп санайды және зорлық-зомбылықты көрсетуде жаңашылдық енгізді; қанның шашырауы мультфильм сияқты бейнеленген. XIII-те пышақтан бастап базукаға дейін, Uzi-ден M60-қа дейін 16 түрлі қару бар. Сондай-ақ, бөтелкелер, орындықтар немесе шүбірлер сияқты заттарды да қару ретінде қолдануға болады.

Көп ойыншы

Көп ойыншылы ойынға ең көп 16 ойыншы қатыса алады. Ойын үш стандартты ойын режимімен бірге әр жүйеге арналған ерекше режимдермен ұсынылады: Командалық өлім-жітім, Өлім-жітім, Туды басып алу, Саботаж (Xbox және PC-де), Аң аулау (PC, PS2 және GameCube-де) және Power Up (PC және PS2-де). Платформаға байланысты онлайн және офлайн режимдердегі ойыншылар (боттарға қарсы) 4-тен 16-ға дейін. GameCube нұсқасында онлайн режим жоқ, ал PC нұсқасында көп экранды режимдер жоқ, бірақ карта редакторы бар. Deathmatch-те 13 карта, Team Deathmatch-те қосымша бір карта, Capture the Flag-те 5 және Sabotage-те 3 карта бар. Ойыншы 10 түрлі кейіпкердің сыртқы түрін таңдай алады. Deathmatch-те барлық ойыншылар бір-біріне қарсы жарысады және ең күшті ойыншы жеңіп шығады. Командалық өлім-жітім де осыған ұқсас, бірақ ойыншылар екі команданы құрайды. Туды басып алу режимінде ойыншы жаудың базасынан туды алып, өз командасының базасына жеткізуі керек. Саботаж режимінде бір команда бомбаны үш түрлі орынға орналастыруы керек, ал қарсы команда осы аймақтарды қорғауы керек; егер уақыт шегі асып кетсе, қорғаушылар жеңеді (уақыт шексіз болса басқа). Бомба әрқашан команданың базасының басында болады, ал бомба ұстаған ойыншы оны тастап, жарылудан қорғану үшін 12 секунд күтуі керек. The Hunt режимінде ойыншылар шәйлерді атып түсіруі керек, олар соққы алған сайын біртіндеп кішірейеді. Ойыншыда бір ғана қару бар – аңшылық мылтығы, оның көмегімен адам қарсыластарын атуға болады. Power Up – бұл өлім-жітім режимі, картада көрінбейтін болу және жылдамдықты арттыру сияқты арнайы, уақытша қабілеттері бар қораптар кездеседі. Ойын 2002 жылы мамыр айында 2002 Electronic Entertainment Expo көрмесінде Doom III, Max Payne 2 және Warcraft III: Reign of Chaos сияқты ойындармен бірге ұсынылды. 2002 жылдың 22 қарашасында Ubi Soft ойынның шығу мерзімін кейінге жылдырды. GameSpot журналисі Джастин Калверт ойынды мұқият тексеру және басқа платформаларда қосымша мүмкіндіктерді енгізу үшін уақыт қажет болды деп болжады. 2003 жылдың 7 мамырында Ubisoft әнші, актриса және модель Еваның негізгі кейіпкер Джонстың дауысы болатынын жариялады. Ubisoft компаниясының маркетинг вице-президенті Тони Ки оның Джонс кейіпкеріне сай стиль, тартымдылық және мінез-құлықтың керемет үйлесімін ұсынғанын айтып, рөлге тамаша таңдау екенін мойындады. Екі айдан кейін тағы екі ірі дауыс актёрі таныстырылды: Дэвид Дюховни Джейсон Флайды (XIII) ойнайды, ал Адам Уэст – генерал Каррингтон рөлін сомдайды. Ресми сайт 19 тамызда іске қосылды, онда ойын туралы бейнелер мен ақпараттар ұсынылды. Ubisoft 4 қыркүйекте алдын ала тапсырыс қабылдауды бастады, ол көп ойыншылы режим және саундтрекпен бірге тегін демонстрациялық нұсқаны ұсынуды уәделеді. Ойын қыркүйек пен қазан айларында Fall College Tour аясында таныстырылды. Корнелл университетінен басталып, Оңтүстік Калифорния университетінде аяқталған турда 50 экрандық GamePort жүйесі арқылы ойналатын ойындар көрсетілді. 2 қазан күні тек көп ойыншылы режимді қамтитын тағы бір демонстрациялық нұсқа шығарылды, бірақ қате табылуына байланысты ол дереу алынып тасталды. Бір күннен кейін түзетілген жаңа нұсқа жарияланды. Xbox ойыншылары 15 желтоқсаннан бастап ойынның 50 данасын жеңіп алу мүмкіндігіне ие болды. "Рождествоға дейін 13 күн" атты науқанға қатысу үшін Рождествоға дейін кемінде 13 сағат ойнағандар қатыса алды. Жеңімпаз 9 қаңтарда кездейсоқ таңдалды.

Саундтрек

The Thirteen саундтрегі Сан-Францискодағы Future Primitive Sound музыка лейблінің бірнеше әртісі құрастырған. 13 трек жазылды, олардың барлығы бастапқыда атсыз болған. Буклетте айтылғандай, диджейлер кейіпкерлермен байланысты, мысалы, DJ Faust және Shortee – XIII, DJ Zeph – Carrington, ал J Boogie's Dubtronic Science – Mongoose. Альбом кіріспемен басталады, содан кейін 70-ші жылдарға тән музыка жанрындағы әндер кіреді, мысалы, соул, фанк, джаз, сондай-ақ хип-хоп. Коллективтің негізін қалаушы және креативті директоры Марк Герлихидің сөзіне қарағанда, саундтрек жобасы Герлихидің досы Пит Джейкобспен басталды, ол оны бес-алты жыл бұрын концертте кездестірген. Кейіпкерлер мен оқиғаны зерттегеннен кейін, топ тыңшылық тақырыбын көрсететін нуар және футуристикалық стильді таңдады. Оның ырғағы минутына 105-120 соққыны құрайды. Герлихи кейіннен олардың "осы саундтрек арқылы XIII-тің мәнін бейнелеуді, оның ностальгиялық стилін көрсетуді және биттерге заманауи бұрылыс беруді" көздегендерін айтты, сонымен қатар олардың ниеті "музыка арқылы оның тарихын айту және XIII-тің энергиясын толықтырып, ойыншыларды ынталандыратын үздіксіз, бас иеленетін микс жасау" болды. IGN шолушысы альбомды 10 жұлдыздың 8-іне бағалады: "Бұл альбом фондық музыка ретінде керемет жұмыс істейді, сонымен қатар шағын кештерде билеуге арналған қуатты серпіліс сыйлайды", бірақ ойын кезінде тыңдаушы музыканы тез ұмытатынын да атап өтті. Ол альбомды "джазды электрондық, фанкуфорияға толы" деп қорытындылады.

Қабылдау

XIII бейне ойындарын шолу агрегаторы Metacritic бойынша "аралас немесе орташа" пікірлер алды. IGN: "XIII-те керемет сюжеттік желі бар, бірақ түбінде, кейде түсініксіз кемшіліктер, сондай-ақ әсері аз қарулар мен қарапайым шайқастар оны салмақтап тастайды" деді. GameSpy графика мен көп ойыншылы режимді сынап, "Шындығында XIII – жақсы ойын. Бірақ жылдың FPS-ін күтпеңіз, өкінішке орай, мұндай емес" деген қорытынды жасады. Eurogamer XIII-ті "кемшіліктері бар шедевр" деп атады. "Бұл ойын әртүрлілікке толы және көптеген зауыдта жаппай өндірілетін франшизаларда жоқ жаңалыққа ие". 2010 жылы UGO оны жалғасы қажет ойындар тізімінде 7-орынға қойды. 2003 жылғы алғашқы Spike Video Game Awards марапаттау салтанатында XIII "Үздік анимация" және "Үздік бірінші тұлға экшн" номинацияларына ұсынылды, бірақ Dead or Alive Xtreme Beach Volleyball және Call of Duty ойындарына жеңілді. XIII сонымен қатар AIAS-тың 7-ші жылдық Interactive Achievement Awards марапаттарында "Оригиналдық музыкалық композициядағы ең үздік жетістік" номинациясын алды.

Оқиғалар және қайта құрулар

Бастапқы атаудың нашар сатылуына байланысты үлкен ойын платформаларында күтілген жалғасы іске асырылмаса да, Gameloft 2007 жылдың қазан айында ұялы телефондарға XIII²: Covert Identity атты жалғасын шығарды, ол бірінші тұлғадан емес, керісінше, бүйірлік прокруткамен ойналатын ойын болды. Anuman Interactive компаниясы XIII-тің жаңа нұсқасын, XIII: Lost Identity атты ойынды Microsoft Windows, iPhone және iPad үшін 2011 жылдың 15 қарашасында жариялады. Бұл ойын атыс емес, жасырын нысандарды табу ойыны. 2019 жылдың 18 сәуірінде PlayMagic Ltd әзірлеген және Microids баспасынан шыққан Nintendo Switch, PlayStation 4, Windows және Xbox One платформалары үшін бастапқы ойынның жаңадан жасалуы жарияланды. Оның шығуы бастапқыда 2019 жылдың 13 қарашасына жоспарланған, бірақ одан әрі дамыту үшін 2020 жылға кейінге шегерілді. Ол 2020 жылдың 10 қарашасында жарық көрді және тұтынушылар мен сыншылар тарапынан өте жағымсыз бағаланды, Metacritic оны Nintendo Switch ойыны Tiny Racer-ден кейін жылдың екінші нашар ойыны деп атады. Шығарылғаннан кейін шамамен екі жыл өткен соң, Microids PlayMagic-ті алмастырған Франциядағы Tower Five студиясымен жаңадан жасалған ойынды толық жаңартып шығарды.