Кіріспе

2002 жылғы бейне ойын

Metroid Prime – Retro Studios компаниясымен әзірленген және Nintendo компаниясы GameCube платформасы үшін 2002 жылы шығарған оқиғалық-әрекеттік ойын. Metroid Prime – бұл Metroid сериясының бесінші толыққанды ойыны және 3D компьютерлік графика мен бірінші тұлғадан көрініс режимін алғаш рет пайдаланған ойын. Ол Солтүстік Америкада 2002 жылдың қараша айында, ал Жапония мен Еуропада келесі жылы жарық көрді. Game Boy Advance платформасы үшін шыққан Metroid Fusion ойынымен бірге, Prime – Super Metroid (1994) ойынынан кейін сегіз жылдық үзілістен соң Metroid сериясының қайта оралуын қадағалады. Metroid Prime оқиғасы алғашқы Metroid және Metroid II: Return of Samus ойындары арасында өтеді. Metroid Prime әлем бойынша 2,8 миллионнан астам дана сатылды. Metroid Prime ойынынан кейін Metroid Prime 2: Echoes (2004) және Metroid Prime 3: Corruption (2007) ойындары шықты; ал Metroid Prime 4 ойыны 2017 жылы жарияланды. 2009 жылы Metroid Prime-тің жаңартылған нұсқасы Жапонияда Wii платформасы үшін, ал халықаралық деңгейде Metroid Prime: Trilogy жинағының бір бөлігі ретінде шығарылды. 2023 жылы Nintendo Switch платформасы үшін қайта жаңартылған нұсқасы жарық көрді.

Ойын процесі

Metroid Prime – бұл ойыншылар басты кейіпкер Самус Аранды бірінші тұлғадан басқаратын, ал Morph Ball режимінде үшінші тұлға элементтері қолданылатын, Metroid сериясының бұрынғы ойындарынан ерекшеленетін оқиғалық-әрекеттік ойын. Ойыншылар Самустың максималды оқ-дәрісі мен денсаулығын арттыратын жаңартуларды табуға ынталандырылады. Самустың қасқырлығын имитациялайтын бас дисплейде радар, карта, зымырандарға арналған оқ-дәрі, денсаулық көрсеткіші, қауіпті жерлер мен материалдармен күресуге арналған қауіптілік көрсеткіші, сондай-ақ басшылардың денсаулық жолағы мен атын көрсететін дисплей бар. Дисплейді визорларды ауыстыру арқылы өзгертуге болады: біреуі жылулық түсіруді қолданады, екіншісі рентген көруге мүмкіндік береді, ал үшіншісі жаудың әлсіз жерлерін іздейтін және күш өрістері мен лифттер сияқты механизмдермен байланысатын сканерге ие. Ойыншылар GameCube – Game Boy Advance байланыс кабелі арқылы Metroid Prime-ді Metroid Fusion-мен байланыстыру арқылы екі мүмкіндік ала алады: Samus-тің Fusion-де киетін Fusion костюмін әсемдеу үшін пайдалану және түпнұсқа Metroid ойынын ойнау мүмкіндігі.

Тақырыбы

Ойын барысында ойыншылар Самустың қару-жарағы мен костюмін жақсартатын заттарды табуы және жинауы керек, оның ішінде қару-жарақтар, Самустың қуат костюміне арналған броньді жаңартулар, сондай-ақ Самусқа тар жолдарға айналып, энергия бомбаларын лақтыруға мүмкіндік беретін шарға айналу қабілеті, және Самусқа тікұйымдар арқылы секіріп өтуге мүмкіндік беретін, арнайы ілгектерге (grapple points) ілінетін Грэппл Бим сияқты қабілеттер беретін заттар бар. Серияның алдыңғы ойындарынан өзгеше, Metroid Prime-дегі сәулелі қарулардың біріктіру қабілеті жоқ, яғни әр сәуленің қасиеттері бірігіп жатпайды. Оның орнына ойыншы төрт сәулелі қаруды кезекпен пайдалану керек; әрқайсысы үшін өте ерекше әсер ететін зарядтау комболары бар. Басқа жаңартуларға Самустың екі рет секіруге мүмкіндік беретін бутстар және оған магниттік рельстерге өрмелеуге мүмкіндік беретін жәндік доптары кіреді. Өндірушілердің айтуынша, кейбір күштермен бастау – ойыншыға "әртүрлі істер жасауға" және негізгі ойынға толыққандай кіріспес бұрын осы заттардың мүмкіндіктерін үйренуге мүмкіндік берудің бір жолы.

Орнату

Retro Studios Metroid Prime үшін кеңейтілген сюжет жазды, бұл бұрынғы Metroid ойындарынан елеулі айырмашылық деп есептелді. Маңызды шайқастар алдында қысқа бейнероликтер көрсетіледі, ал бас дисплейдегі сканер заттардан оқиғаға қатысты ақпаратты шығарып алады. Ойын бұрын Чозо тайпасы қоныстанған Таллон IV планетасында өтеді. Елу жыл бұрын Чозо тайпасы Таллон IV-ке метеорит құлауынан құлдырады. Метеорит планетаны бұзатын, мутациялық затпен ластады, оны Ғарыш пираттары кейін Фазон деп атады, сонымен қатар Чозо тайпасына "Құрт" деп белгілі бір жаратылысты әкелді. Таллонның үстіңгі жағындағы Артефакт ғибадатханасының үлкен ұстап тұру өрісі метеорит құлаған кратерде оның энергиясын және ықпалын тоқтату үшін салынған, ал Ғарыш пираттары Фазонды алуға қолайлырақ қол жеткізу үшін оны өшіруге немесе айналып өтуге тырысады. Ұстап тұру өрісі планетаға шашырап орналасқан он екі Чозо артефактілерімен басқарылады.

Әңгіме

Самус Аран ғарыш пираттарының фрегаты Орфеоннан апат сигналын қабылдайды, оның экипажы пираттардың генетикалық түрлендірілген, тәжірибелік нысандарымен, Phazon деп аталатын құпия радиоактивті затты қолданып өлтірілген. Кеменің ядросында ол Паразит патшайымымен шайқасады, ол кемедегі кішкентай паразиттердің алып нұсқасы. Паразит патшайымы жеңіліп, кеме реакторының ядросына құлайды, кеменің жойылмасын бастайды. Самус фрегаттан қашып бара жатқанда, Ридлидің кибернетикалық нұсқасы – Мета Ридлимен кездеседі, ол да қашып кетеді. Қашып бара жатқанда болған жарылыс Самустың костюмын зақымдап, оның кейбір қабілеттерін жұмыс істемейтін етеді. Самус фрегаттан қашып, Ридлиді өзінің қарулы кемесінде жақын орналасқан Таллон IV планетасына қарай қуалайды. Таллонның үстіңгі қабатына қонғаннан кейін, Самус Таллон IV-тің айналасын зерттейді және ежелгі Чозо елді мекенінің қираған қалдықтарын табады. Ол қираған жерлерді зерттеу барысында, планетадағы Чозо көп жылдар бұрын планетаға түскен метеориттен пайда болған Phazonнан қаза тапқанын біледі. Қираған жерлерде жоғалтқан қабілеттерін қайта қалпына келтіргеннен кейін, сондай-ақ жергілікті су көзін улаған мутациялық өсімдікті жеңгеннен кейін, Самус Магмур үңгірлеріне жетеді – ғарыш пираттары геотермальдық қуат көзі ретінде пайдаланатын магмаға толы туннельдер желісі. Туннельдер арқылы Самус Фендрана аңғарларына жетеді, бұл суық, таулы аймақ, онда тағы бір ежелгі Чозо қираған жері және Метроидтарды зерттеу үшін қолданылатын ғарыш пираттарының зерттеу зертханасы орналасқан. Жаңа қабілеттер алғаннан кейін, Самус құлаған Орфеонның қалдықтарын зерттейді, содан кейін Phazon шахталарына еніп, Phazon эксперименттік жобасының нәтижесін, соның ішінде метеоритпен бірге Таллон IV-ке келген Метроид Праймды біледі. Шахталардың тереңіне қарай жылдамдағанда, Самус Phazon күшейткен ғарыш пираттарымен күресіп, ғажайып Омега пиратын жеңгеннен кейін Phazon костюмін алады.

Даму

Шигеру Миямотоның сөзіне сәйкес, Nintendo компаниясы "нақты идеялар таппағандықтан" Nintendo 64 платформасы үшін Metroid ойынын жасаудан бас тартты. Metroid ойынының бірлескен авторы Йосио Сакамото Nintendo 64 контроллерімен Самусты қалай басқаруға болатынын көзге елестете алмайтынын айтты. Nintendo басқа компанияға Nintendo 64 үшін Metroid жасау туралы ұсыныс жасады, бірақ ұсыныс қабылданбады, себебі әзірлеушілер Super Metroid деңгейіне жете алмаймыз деп ойлады. Metroid Prime – Nintendo EAD және R&D1, сондай-ақ американдық Retro Studios компаниясының бірлескен жобасы. Retro Studios 1998 жылы Nintendo және Iguana Entertainment негізін қалаушы Джефф Спангенберг арасындағы одақ арқасында құрылды. Студия GameCube платформасы үшін ойындар жасаумен айналысатын болды. 1999 жылы Техас штатының Остин қаласында кеңсесін ашқаннан кейін Retro Studios төрт GameCube жобасымен жұмыс істеді. Миямото 2000 жылы Retro Studios-қа барғанда, олардың жасаған бірінші тұлғадан ату ойынының прототипін көргеннен кейін жаңа Metroid ойынын ұсынды. 2000 және 2001 жылдың басында Retro Studios-та әзірленіп жатқан төрт ойын, соның ішінде RPG және Raven Blade тоқтатылды, нәтижесінде Prime әзірленіп жатқан жалғыз ойын қалды. Соңғы тоғыз ай бойы Retro Studios қызметкерлері аптасына 80-100 сағат жұмыс істеді. Концепт-суретші Android Jones, өмір бойы серияның жанкүйері, оның жұмысына Самустың Varia костюмі және Scan Visor-дағы көптеген суреттер кірді, кеңседе ұйықтап, оянғаннан кейін жұмысын жалғастыратын. Біз жай ғана тағы бір бірінші тұлғадан ату ойынын жасағымыз келмеді. Бірінші тұлғадан ату ойынын жасау оңай және арзан жол болар еді. Бірақ Metroid-тің тақырыптары мен идеяларын сақтап қалуды қаладық. Оларды 3D форматқа аудару өте қиын болды. Мысалы, морф шарды аудару ең қиын міндеттердің бірі болды. — Майкл Келбоу, 2003 жылдан бері Retro Studios президенті. Пачининің айтуынша, олар бұл перспективаны таңдағаннан кейін, дәстүрлі бірінші тұлғадан ату ойынын жасамай, бірінші тұлға ойынының стереотиптерін бұзып, қызықты Metroid ойынын жасауға бел буды. Аға дизайнер Майк Уикан зерттеуге баса назар аударғандықтан, команда платформалық секірулерді "ойыншы үшін ыңғайлы" етуге және ойынды "ату [өте маңызды, бірақ екінші деңгейдегі] фактор" ретінде қарастыруға көп уақыт жұмсады. Retro Studios сюжет желісін Йосио Сакамотоның қадағалауымен жасады, ол идеялардың бұрынғы ойындармен үйлесетінін тексерді. Команда Super Metroid-тен жылдамдық күшейткішін енгізуді қарастырды, бірақ бірінші тұлға перспективасы және "ортаның ауқымымен шектелуі" салдарынан ол жақсы жұмыс істемейді деген қорытындыға келді. Сол жылдың қараша айында Retro Studios өз веб-сайтының "жұмысқа өтініш беру" бөлімінде ойынға қатысқанын растады. 2001 жылдың ақпан айында Nintendo ойынды растады, сондай-ақ зерттеуге баса назар аударғандықтан және бірінші тұлға перспективасына қарамастан, Metroid Prime бірінші тұлғадан атушы емес, бірінші тұлғадан шығатын әсерлі ойын болатынын мәлімдеді.

Аудио

Кенджи Ямамото, оған Коичи Кюма көмектесті, Prime ойынына музыка жазды. Саундтректе серияның бұрынғы ойындарындағы әндердің аранжировкалары бар, себебі Ямамото Metroid ойынының ескі жанкүйерлерін қуантуды мақсат етті. Алғашқы Талон Оверворлдінің тақырыбы – Metroid ойынының Бринстар тақырыбының жаңаша түсініктелуі, ал Магмур үңгірлерінде естілетін музыка – Super Metroid ойынының Лоуэр Норфейр аймағындағы музыканың жаңа нұсқасы. Мета Ридлимен шайқас кезінде естілетін музыка – Ридли босының Super Metroid ойынында алғаш рет пайда болған және содан бері көптеген Metroid ойындарында қайта пайда болған, жылдам темпте ойналған жаңа өрнегі. Tommy Tallarico Studios бастапқыда ойынға дыбыс эффектілерін жасады, бірақ Миямото оларды Space World 2001 көрмесіндегі кеңейтілген презентация үшін жеткіліксіз деп тапты. Ойын Dolby Pro Logic II жүйесін қолдайды және оны жан-жақты дыбыспен ойнауға болады.

Шығару

Metroid Prime Солтүстік Америкада GameCube үшін 2002 жылдың 18 қарашасында жарық көрді. 2003 жылы ойын Жапонияға 28 ақпанда, ал Еуропаға 21 наурызда жетті. 2004 жылы Nintendo Metroid Prime GameCube жиынтығын шығарды, оның құрамына трейлер және Metroid Prime 2: Echoes демо-нұсқасы, Metroid ойындарының хронологиясы және суреттер галереясы кіретін қосымша диск енді. Metroid Prime 2009 жылы Жапонияда Wii платформасы үшін New Play Control! сериясы аясында қайта шығарылды. Онда Wii Remote мүмкіндіктерін пайдаланатын жақсартылған басқару, бонус контент және ойыннан скриншоттар түсіру мүмкіндігі бар. Басқа елдерде бұл нұсқа Metroid Prime: Trilogy жинағының бөлігі ретінде шығарылды. Жинақ 2015 жылдың қаңтар айында Wii U-дің Nintendo eShop дүкенінен жүктеуге қолжетімді болды.

Metroid Prime қайта өңделген нұсқасы

2023 жылдың 8 ақпанында Nintendo Direct презентациясында Nintendo, Nintendo Switch үшін жоғары сападағы Metroid Prime Remastered ойынының жаңа нұсқасын жариялады. Ол сол күні цифрлық форматта шықты, ал физикалық нұсқасы Солтүстік Америкада 22 ақпанда, Еуропа мен Жапонияда 3 наурызда сатылымға түсті. Ойынды Retro Studios жасады, ал Iron Galaxy Studios сияқты дамытушылар көмектесті. Жаңа графикалық элементтері, жаңартылған басқару жүйесі (екі сарықшамен басқару мүмкіндігі қоса алғанда) және құлпы ашылатын суреттері бар. Metroid Prime Remastered жоғары бағаланды. IGN журналисі Сэмюэл Клейборн оны "көпке танылған классиканы құрметтеудің және оны қазіргі заманға сай келтірудің керемет мысалы" деп атады. 2023 жылдың наурыз айына қарай Metroid Prime Remastered ойынының 1.09 миллион данасы сатылды.

Қабылдау

Metroid Prime GameCube-та ең көп сатылған ойындардың бірі болды. Ол 2002 жылдың қараша айында Солтүстік Америкада Grand Theft Auto: Vice City-ден кейін екінші орынды иеленді; шығарылған күнінің алғашқы аптасында 250,000 дана сатылды. 2006 жылдың шілде айына дейін ойын тек АҚШ-та 1,49 миллионнан астам дана сатылды және одан да көп табыс әкелді. Ол сондай-ақ Австралияда GameCube-тың ең көп сатылған сегізінші ойыны болды. Жапонияда 78,000-нан астам дана сатылды, ал Nintendo PAL аймағындағы Player's Choice желісіне ойынды қосты. Ол бүкіл әлем бойынша 2,84 миллион дана сатылды және Metroid Dread (2021) шыққанша ең көп сатылған Metroid ойыны болды. Metacritic сайтына сәйкес, Metroid Prime "барлық тараптан мақтауға" ие болды. Ол көптеген "Жылдың ойыны" сыйлықтарын жеңіп алды және егжей-тегжейлі графикасы, арнайы эффектілері, әртүрлі орталары, көңілді музыкасы мен дыбыс эффектілері, Metroid формуласына адал болумен қатар, құбылатын атмосферасы үшін мақталды. Сынап қарағандардың арасында ерекше басқару жүйесі, сюжетке назар аудармауы және маңызды орындарға қайта-қайта оралу сынға ілікті. Game Informer басқару жүйесін қиын деп санады, Entertainment Weekly ойынды "1990 жылдардағы аркада ойынымен салыстырды, ол шайқас сахналарымен, керемет визуалды эффектілермен және өте әлсіз сюжетпен толы", ал GamePro тәжірибесіз ойыншылардың "бірнеше рет бірдей орындарға қайта оралуы шаршатуы мүмкін" деп жазды. 2004 жылы Filter видео ойындар шоуында Metroid Prime-дың графикасының барлық уақыттағы ең жақсысы екені айтылды. 6-шы жылдық Interactive Achievement Awards марапаттау кезінде Interactive Arts & Sciences академиясы Metroid Prime-ға "Жылдың консольдік бірінші тұлғалық экшн ойыны" сыйлығын табыс етті; сонымен қатар "Жылдың ойыны", "Жылдың консольдік ойыны", "Консольдік ойындардағы ең үздік инновациялар", "Көркемдік шешім", "Ойын дизайны", "Ойынды жасау", "Түпнұсқа музыка", "Дыбыс дизайны" және "Визуалды инженерлік" номинациялары бойынша марапаттарға ие болды. Бұл марапаттау салтанатында ең көп номинацияланған ойын осы болды. Metroid Prime көптеген үздік ойындар тізіміне енді; IGN-нің Top 100 тізімінде 23-ші орынды, GameFAQs пайдаланушылары таңдаған 100 ойын тізімінде 29-шы орынды, Official Nintendo Magazine-дің 2009 жылғы ең үздік Nintendo ойындары тізімінде 18-ші орынды және Nintendo Power-дің "Барлық уақыттағы ең үздік 200 Nintendo ойыны" тізімінде 10-шы орынды иеленді. IGN Metroid Prime-ды GameCube-тың ең жақсы ойыны деп атады, ал GameSpy оны осыған ұқсас тізімде үшінші орынға қойды, The Legend of Zelda: The Wind Waker және Resident Evil 4-тен кейін. Nintendo Power сондай-ақ Metroid Prime-ды 2000-шы жылдардың ең жақсы алтыншы ойыны деп атады. Wired басылымы ойынды "Онжылдықтың ең ықпалды 15 ойыны" тізімінде бірінші тұлғадан атушылар арасында "зерттеу, жұмбақтарды шешу, платформа және сюжет" танымал болғандықтан 10-шы орынға қойды. Wired жазушысы Metroid Prime бірінші тұлғалық ойындар үшін үлкен қадам болғанын айтты. Metroid Prime ойыншылар арасында жылдам өтуге танымал болды; осы мақсатта арнайы қауымдастықтар құрылды. Legacy Metroid Prime-дан кейін GameCube-та Metroid Prime 2: Echoes (2004) және Wii-де Metroid Prime 3: Corruption (2007) шықты. Олар Жапонияда New Play Control! сериясының бөлігі ретінде қайта шығарылды, сондай-ақ Wii жинағының бөлігі ретінде Metroid Prime: Trilogy (2009) шықты. Metroid Prime Pinball (2005) пинбол ойыны және Nintendo DS консолі үшін Metroid Prime Hunters (2006) экшн-спин-офтары, ал Nintendo 3DS үшін Metroid Prime: Federation Force (2016) шығарылды. 2017 жылы Nintendo Nintendo Switch үшін Metroid Prime 4 жариялады. Алғашқыда оны Bandai Namco Studios әзірлеген. 2019 жылдың қаңтар айында Retro компаниясы дамытуды қайта бастады. Metroid Prime элементтері Super Smash Bros сериясы сияқты ойындарда пайда болды, онда Frigate Orpheon ойналатын арена, ал фонында Parasite Queen және Metroid Prime музыкасы ойнады. Metroid Prime-ның геймплейі мен HUD-ы Geist және Star Wars: Republic Commando сияқты бірінші тұлғалық атушыларға әсер етті және олармен салыстырылды. Metroid Prime-дың 2D фанаттық ойынының демо нұсқасы 2021 жылдың сәуір айында шығарылды. Жоба сол жылдың тамызында тоқтатылды.