2010: Біз байланыс жасайтын жыл

Кіріспе

1984 жылы Питер Хаймс режиссерлік еткен ғылыми фантастикалық фильм. 1984 жылғы фильм.

2010: Біз байланыс жасайтын жыл (экранда қарапайым 2010 деп қысқартылған) – Питер Хаймс жазған, өндірген, түсірген және режиссерлік еткен 1984 жылғы американдық ғылыми фантастикалық фильм. Бұл Стэнли Кубриктің 1968 жылғы «2001: Ғарыштық саяхат» фильмінің жалғасы және Артур Кларктың 1982 жылғы «2010: Одиссея екі» романы негізінде түсірілген. Фильмде Рой Шейдер, Хелен Миррен, Боб Балабан және Джон Литгоу, сондай-ақ бұрынғы фильм актерлері Кеир Дуллеа және Дуглас Рейн ойнаған.

Актерлік құрам

Сонымен қатар, "Леонов" ғарыш кемесінің фондық экипаж мүшелерін Виктор Штайнбах пен Ян Триска сомдайды, ал Герта Уэр Боуманның анасы рөлінде шақырып алынған. Кандис Берген "Ольга Маллснерд" атымен тізілген, SAL 9000-нің даусын береді. 2001 және 2010 жылдарғы романдардың авторы Артур Кларк Ақ үйдің сыртында, саябақтағы орындыққа отырып, көгершіндерге азықтандыратын адам түрінде пайда болады (бұл көрініс кең форматтағы және қалыпты форматтағы нұсқаларында көрінеді). Бұған қоса, американдық-кеңестік қарым-қатынастағы шиеленісті бейнелейтін "Time" журналының мұқабасы қысқаша көрсетіледі, онда АҚШ президенті рөлін Артур Кларк, ал Кеңес Премьер-министрі рөлін 2001 жылғы фильмнің сценарийшісі, продюсері және режиссері Стэнли Кубрик сомдайды.

Даму және түсіру

1982 жылы Кларк өзінің «2010: Odyssey Two» романын жариялағанда Стэнли Кубрикке телефон соғып, әзілдеп: «Сіздің міндетіңіз – оны киноға түсіруден ешкімді тоқтату, сонда мен мазаланбаймын», – деді. Metro Goldwyn Mayer кейіннен оны киноға бейімдеу туралы келісімшарт жасады, бірақ Кубрик оны режиссерлік етуге қызығушылық танытпады. Дегенмен, Питер Хаймс қызығушылық танытып, Кларк пен Кубрикке баталарын сұрап хабарласты:
blockquote|Мен Стэнлимен ұзақ әңгімелесіп, оған болып жатқан жайтты айттым. Егер ол мақұлдаса, мен фильмді түсіремін; ал егер ол мақұлдамаса, түсірмеймін. Кубриктің батасы болмаса, мен бұл фильмді түсіруді ойламас едім. Ол мен үшін үлгі, жер бетінде өмір сүрген ең ұлы таланттардың бірі. Ол шамамен былай деді: «Жүгіріңіз. Маған бәрібір». Ал тағы бір рет: «Қорқудың қажеті жоқ. Өзіңнің фильміңді түсір». Кларктың кіріспесі электрондық поштаны пайдалану туралы қызықты, егжей-тегжейлі нұсқаулық ұсынады. «Одиссея» файлы толығымен Интернет мұрағатында қолжетімді. Фильмнің түсірілімі 1984 жылдың ақпан айында 71 күндік кесте бойынша басталды. Фильмнің көп бөлігі Калифорния штатының Кальвер-Сити қаласындағы MGM студиясында түсірілді, Вашингтон, Калифорния штатының Ранчо Палос-Вердес қаласында және Нью-Мексикодағы Very Large Array обсерваториясында бір апталық түсірілім жұмыстары жүргізілді. Бастапқыда Хаймс ашылу сахнасын әлемдегі ең үлкен радиотелескоптың орналасқан жері – Пуэрто-Рикодағы Аресибо обсерваториясында түсірмекші болған, бірақ 1983 жылы сол жерді барғаннан кейін ол Кларкке бұл орынның «өте лас» және түсірілімге жарамсыз екенін айтты.

Музыка

Бастапқыда, Genesis тобының клавишашысы Тони Бэнксқа "2010: The Year We Make Contact" фильміне саундтрек жасау тапсырылды. Бірақ, Бэнкстің материалдары қабылданбады, содан кейін Дэвид Шир музыканы жазу және дирижерлік ету үшін таңдалды, ол Крейг Хакслимен бірлесіп продюсерлік жасады. Саундтрек альбомын A&M Records шығарды. Көптеген фильмдердің саундтректерінен ерекшеленетіні, "2010: The Year We Make Contact" саундтрегі негізінен цифрлық синтезаторлармен жазылып, орындалды. Олардың ішінде New England Digital компаниясының Synclavier және Yamaha DX1 болды. Саундтрек альбомында тек екі композицияда ғана симфониялық оркестр қолданылды. Шир мен Хаксли Синклавиердің шынайы дыбысына настолько әсерленді, сондықтан альбомның қаптамасында "Синклавиерде қайта синтездеу немесе үлгі алу қолданылмады" деген ескерту орналастырды. The Police тобының гитарисі Энди Саммерс Рихард Штраустың "Also Sprach Zarathustra" шығармасының (2001: A Space Odyssey фильмінің негізгі тақырыбы) заманауи жаңа толқын стиліндегі поп-нұсқасы – "2010" әнін орындады. Саммерстің жазбасы саундтрек альбомына енгізіліп, жеке сингл ретінде шығарылса да, фильмде қолданылмады. Синглдің B жағына Саммерс "To Hal and Back" деген тағы бір "2010" тақырыбына негіделген трек жазды, бірақ ол фильмде де, саундтрек альбомында да пайда болған жоқ.

Кассалық жинақ

2010: "Біз байланысқа түскен жыл" Солтүстік Америкадағы кассада екінші орынға шықты, алғашқы көрсетілім демалысында 7 393 361 доллар табалдырысын басып өтті. Сол жылы Солтүстік Америкадағы ең табысты фильм атанған "Беверли-Хиллс полицейі" оны көшбасшылықтан ығыстырды. Екінші аптада фильмге тағы екі жаңа ғылыми-фантастикалық фильм – Джон Карпентердің "Жұлдызды адам" және Дэвид Линчтің "Дюна" сын салды, бірақ отандық прокат аяқталған кезде екеуінен де озып кетті. Отандық кассада 40 миллион доллардан астам табыс тауып, 1984 жылы Солтүстік Америкада шыққан ең табысты 17 фильмнің қатарына енді.

Комикстер

1984 жылы Marvel Comics жазушы J. M. DeMatteis және суретшілер Джо Барни, Ларри Хама және Том Палмердің фильміне негіделген 48 беттік комикс нұсқасын шығарды. Ол Marvel Super Special #37 санында бір томдық кітап ретінде, сондай-ақ екі бөлімді мини-сериал ретінде жарық көрді.

Үй медиасы

2010: The Year We Make Contact 1985 жылы үйге арналған видео және лазерлік дискіде, ал 1998 жылы MGM компаниясы DVD (R1) форматында шығарды. Ол 2000 жылдың қыркүйегінде жаңадан шығарылды (мүлдем басқа суретпен). Екі нұсқа да Dolby 5.1 айналмалы дыбысында және бастапқы 2.35:1 экран қатынасында жаңартылған саундтрекпен ұсынылады. Алайда, 2000 жылғы Warner нұсқасының қаптамасында қате бар: фильм анаморфты кең экранда көрсетілген деп айтылған, бірақ шындығында ол 4:3 форматында көрсетілген, анаморфты емес (DVD-нің MGM нұсқасында мұндай мәлімдеме жоқ). R1 және R4 нұсқаларында фильм трейлері және 10 минуттық «2010: The Odyssey Continues» (фильм түсірілімі кезінде жасалған) көрініс артындағы материалдары бар, бірақ бұл материал басқа аймақтарда қолжетімді емес. Фильм 2009 жылдың 7 сәуірінде Blu-ray дискісінде жарық көрді. Ол BD 25 бір қабатты форматта, қазіргі жоғары сападағы 16:9 (2.40:1) кең экранды форматта, 1080p/VC 1 бейне және ағылшын Dolby TrueHD 5.1 айналмалы дыбысымен жабдықталған. Барлық аймақтарда дискіге фильмнің бастапқы «жасалуы» туралы жарнамалық ролик (жоғарыда айтылғандай) және стандартты сападағы театрлық трейлер қосымша материал ретінде енгізілген.

Сыни қабылдау

2010: Біз байланысқа түскен жыл туралы сын пікірлер көбінесе оң болды. Rotten Tomatoes сайтындағы 35 рецензия негізінде 66% «Жаңа» рейтингіге және 5.78/10 орташа бағаға ие. Сынақшылардың пікірі: «2010 жылы өзінің монументалды алдыңғы туындысының көлеңкесінен шығуға күреседі, бірақ ғарыш арқылы тікелей саяхатқа шығатын интеллектуалды оқиғаны ұсынады». Роджер Эберт «2010: Біз байланысқа түскен жыл» фильміне төрт жұлдыздың үшеуін берді, оның пікірінше, «Бұл фильм түпнұсқа фильмнің поэзиясы мен жұмбақтылығымен теңесе алмайды, бірақ оқиғаны жалғастырады және 2001 жылғы көптеген ерекше және көрегендік нәрселерге логикалық, прагматикалық түсіндірмелер береді». Эберт сондай-ақ, «Фильмнің соңы ашуға тікелейді, себебі ол 2001 жылдың соңында сезілген күту мен таңғажайып сезімді қанағаттандыруға жеткіліксіз, әрі тым қарапайым» деп жазды. Дегенмен ол: «Бірақ шындықты айту керек: Бұл жақсы фильм. Егер біз 2001 жылғы фильмнің жасалған ең ұлы фильмдердің бірі екенін мойындасақ және 2010 жылды Кубриктің шедеврмен салыстырудан арылсақ, бізге көріністі, өткір, қызықты және тартымды ғарыш операсы қалады». Джеймс Берардинелли де фильмге төрт жұлдыздың үшеуін берді, «2010 жылы 2001 жылды бұзбай жалғастырады. Екінші фильмді түсіретін режиссерлердің алдында тұрған ең үлкен қауіп – нашар фильм бұрынғы фильмді көруден ләззат алуды жояды. Бұл жерде мұндай болмайды. Адамды таң қалдыратыны, 2010 жыл қажетсіз болуы мүмкін, бірақ бұл әрекетке баруға тұрарлық». The New York Times газетінен Винсент Канби «2010: Біз байланысқа түскен жыл» фильміне жай пікір білдіріп, оны «жеткілікті, бірақ түпнұсқамен салыстыруға келмейтін жалғас» деп атады. «Фильмге көп еңбек сіңген, бірақ Кубрик фильмінің сатирикалық құрылымы жоқ, ал осы құрылым фильмнің танымалдығына жауапты болды». Колин Гренланд «Imagine» журналы үшін 2010 жылды қарап шығып, оны «Хелен Миррен мен Джон Литгоудың керемет ойынымен және әдемі арнайы эффектілерімен толы шиеленісті ғарыш драмасы» деп сипаттады. «2001 жылдан қалған жұмбақтарды шешуге тырысқандар үшін».

Critical reaction to 2010: The Year We Make Contact was generally positive. It holds a 66% "Fresh" rating with an average score of 5.78/10 on Rotten Tomatoes, based on 35 reviews. The critical consensus reads, "2010 struggles to escape from the shadow of its monolithic predecessor, but offers brainy adventure in a more straightforward voyage through the cosmos." Roger Ebert gave 2010: The Year We Make Contact three stars out of four, writing that "It doesn't match the poetry and the mystery of the original film, but it does continue the story, and it offers sound, pragmatic explanations for many of the strange and visionary things in 2001." Ebert also wrote it "has an ending that is infuriating, not only in its simplicity, but in its inadequacy to fulfill the sense of anticipation, the sense of wonder we felt at the end of 2001". He concluded, however: "And yet the truth must be told: This is a good movie. Once we've drawn our lines, once we've made it absolutely clear that 2001 continues to stand absolutely alone as one of the greatest movies ever made, once we have freed 2010 of the comparisons with Kubrick's masterpiece, what we are left with is a good looking, sharp edged, entertaining, exciting space opera". James Berardinelli also gave the film three stars out of four, writing that "2010 continues 2001 without ruining it. The greatest danger faced by filmmakers helming a sequel is that a bad installment will in some way sour the experience of watching the previous movie. This does not happen here. Almost paradoxically, 2010 may be unnecessary, but it is nevertheless a worthwhile effort." Vincent Canby of The New York Times gave 2010: The Year We Make Contact a lukewarm review, calling it "a perfectly adequate though not really comparable sequel" that "is without wit, which is not to say that it is witless. A lot of care has gone into it, but it has no satirical substructure to match that of the Kubrick film, and which was eventually responsible for that film's continuing popularity." Colin Greenland reviewed 2010 for Imagine magazine, calling it "a tense space drama with excellent performances from Helen Mirren and John Lithgow, and glorious special effects. For everyone who was mystified by 2001."