Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көмескілендіргіш – материалға қосылып, одан кейін пайда болатын жүйені көмескі ету үшін қолданылатын зат. Химиялық көмескілендіргіштердің мысалы – бояуларда, қағазда және пластикте көмескілендіргіш ретінде қолданылатын титан диоксиді (TiO2). Оның өте жоғары сыну көрсеткіші бар (рутилдік түрі 2,7 және анатаздық түрі 2,55) және ең жақсы сыну шамамен 225 нанометрлік кристалдармен қамтамасыз етіледі. Кристаллдағы қоспалар оптикалық қасиеттерін өзгертеді. Ол сондай-ақ керамикалық глазурьді және сүт әйнегін көмескі ету үшін қолданылады; сүйек күлі де қолданылады. Көмескілендіргіштердің сыну көрсеткіші (RI) жүйеден айтарлықтай өзгеше болуы керек. Керісінше, жүйеде өте ұқсас сыну көрсеткіштері бар компоненттерді таңдау арқылы мөлдірлікке қол жеткізуге болады.
An opacifier is a substance added to a material in order to make the ensuing system opaque. An example of a chemical opacifier is titanium dioxide (TiO2), which is used as an opacifier in paints, in paper, and in plastics. It has very high refraction index (rutile modification 2.7 and anatase modification 2.55) and optimum refraction is obtained with crystals about 225 nanometers. Impurities in the crystal alter the optical properties. It is also used to opacify ceramic glazes and milk glass; bone ash is also used. Opacifiers must have a refractive index (RI) substantially different from the system. Conversely, clarity may be achieved in a system by choosing components with very similar refractive indices.
Көшелектер
Көне сүт шынылары кальцийдің балқымасынан және антимон қоспасынан пайда болған кальций антимонатының кристалдарын пайдаланған. Ашық сары шыныларда қорғасын антимонатының кристалдары болған; биндгемит минералы қоспа ретінде қолданылған болуы мүмкін. Тотығу жағдайында қорғасын толық ерімеген қорғасын пироантимонатын (Pb2Sb2O7) да түзеді. Б.з.б. 2 ғасырдан бастап қалайы оксиді көмескілендіргіш ретінде қолданыла бастады, ықтимал, касситерит минералы түрінде. Ашық сары қорғасын станнаты ретінде жасалуы мүмкін; түсі қорғасын антимонатынан ақылдырақ. Кейін кальций және натрий фосфаттары қолданыла бастады; сүйек күлінде кальций фосфаты жоғары пропорцияда болады. Кальций фториді де, әсіресе Қытайда қолданылған. Тіс керамикасы үшін бірнеше тәсілдер қолданылады. Сподумен немесе мика кристалдары тұнбаға түсірілуі мүмкін. Алюминий, кальций, барий және магний фторидтерін тиісті қыздыру кезінде қолдануға болады. Бірақ, цирконий мен титан жақсы нәтиже береді; титан үшін тиісті бөлшек мөлшері субмикроннан 20 мкм-ға дейін болуы керек. Тағы бір қажетті көмескілендіргіш – мырыш оксиді. Көмескілендіргіштер жүйеде кішкентай бөлшектерді де құрауы тиіс. Көмескілендіргіштер әдетте инертті болады.
Ancient milk glasses used crystals of calcium antimonate, formed in the melt from calcium present in the glass and an antimony additive. Opaque yellow glasses contained crystals of lead antimonate; bindheimite mineral may have been used as the additive. Under oxidizing condition, lead also forms incompletely dissolved lead pyroantimonate (Pb2Sb2O7). From 2nd century BC tin oxide appears in use as opacifier, likely in the form of cassiterite mineral. Opaque yellow can be produced as lead stannate; the color is paler than the lead antimonate one. Later calcium and sodium phosphates became used; bone ash contains calcium phosphate in a high proportion. Calcium fluoride was also used, especially in China. For dental ceramics, several approaches are in use. Spodumene or mica crystals can be precipitated. Fluorides of aluminium, calcium, barium, and magnesium can be used with suitable heat treatment. Tin oxide can be used, but zirconia and titania give better results; for titania, the appropriate resulting particle size is between submicron to 20 μm. Another desirable opacifier is zinc oxide. Opacifiers must also form small particles in the system. Opacifiers are generally inert.
Рентген сәулелерін көмуші
Рентген сәулелері контекстінде, көмескілендіргіштер – рентген сәулелерін күшті сіңіретін заттар; әдетте бұл қорғасын, барий (көбінесе барий сульфаты), вольфрам немесе басқа да жоғары атомдық салмақты элементтердің бөлшектері немесе қосылыстары болады. Кейде рентгендік суретте көріну үшін медициналық имплантаттарға көмескілендіргіштер қосылады. Бұл, әсіресе, көптеген полимерлер үшін маңызды, себебі олар рентген сәулелері арқылы қарағанда денеде көбінесе анықталмайды.
In context of x rays, opacifiers are additives with high absorption of x rays; typically these are particles or compounds of lead, barium (often barium sulfate), tungsten, or other high atomic weight elements. Sometimes opacifiers are added to medical implants to make them visible under X ray imaging. This is especially true in the case of most polymers which are often unrecognizable in the body when viewed using X rays.
Ракеталық қозғалтқыштар
Қатты зымырандық отындарында және кейбір мөлдір түтiнсіз ұнтақтарда, жану процесінен отын дәнiне жылу берудiң басты әдiсi сәулелену арқылы жүзеге асырылады. Ал жылу дәннiң бетiнен тереңге өтiп, жарылысқа себеп болуын болдырмау үшiн, отын қоспасына "лампа қарасы" сияқты заттар қосылады. Бұл заттар сонымен қатар, жылу сәулесін сіңіретін кемшiлiктерi бар дәнiлерде беткейдегi қызып кетудiң және жергiлiктi ерте тұтанудың алдын алады. Көміртектi қара түс осы мақсатта жиi қолданылады; басқа да мүмкiн қоспалар – нигрозин, прус көк, метилен көк сияқты заттар, олардың мөлшерi әдетте 0,1-ден 0,5%-ға дейiн жетедi.
In solid rocket propellants and some translucent smokeless powders, the primary method of heat transfer into the propellant grain from the combustion process is by radiation, and opacifiers such as "lamp black" may be added to the propellant mixture to ensure the heat does not penetrate far below the surface of the grain, which could cause detonation. The opacifiers also prevent sub surface overheating and localized premature ignition in the grains where imperfections absorbing the thermal radiation are present. Carbon black is commonly used for this purpose; other possible additives are nigrosin, Prussian blue, methylene blue, etc. in amounts ranging commonly between 0.1 and 0.5%.