Кіріспе
Омицеттердің бірнеше түрінің атауы. Дауни көбелекті – өсімдіктердің міндетті паразиті болып табылатын омицет микроорганизмдерінің кез келген түріне қатысты. Дауни көбелектілер тек Peronosporaceae тұқымдасына жатады. Коммерциялық егіс шаруашылығында, олар крестогүлділер, жүзім және жүзімді өсімдіктерді өсіретін фермерлер үшін ерекше мәселе тудырады. Классикалық мысал – NCBI Taxonomy және HYP3 дерекқорында келтірілген Peronospora farinosa. Бұл патоген АҚШ-тың солтүстік штаттарында сақтану құрылымдарын жасамайды, ал Мексика шығанағының жағалауындағы штаттарда тірі көбелек колониялары түрінде қыстайды. Ол әр көктемде қабақ өндірісімен бірге солтүстікке қарай жылжиды. Дауни көбелектімен байланысты өнімділіктің төмендеуі, көбінесе өсімдік жапырақтарының құлауынан және жемістердің күнге күюінен кейін пайда болатын жұмсақ шірумен байланысты. Қабақтардың дауни көбелектісі тек қабақ өсімдіктерінің жапырақтарына ғана әсер етеді.
the band
Downy mildew refers to any of several types of oomycete microbes that are obligate parasites of plants. Downy mildews exclusively belong to the Peronosporaceae family. In commercial agriculture, they are a particular problem for growers of crucifers, grapes and vegetables that grow on vines. The prime example is Peronospora farinosa featured in NCBI Taxonomy and HYP3. This pathogen does not produce survival structures in the northern states of the United States, and overwinters as live mildew colonies in Gulf Coast states. It progresses northward with cucurbit production each spring. Yield loss associated with downy mildew is most likely related to soft rots that occur after plant canopies collapse and sunburn occurs on fruit. Cucurbit downy mildew only affects leaves of cucurbit plants.
Симптомдары
Алғашқы белгілері – жоғарғы бетінде ірі, бұрышты немесе блокты сары аймақтардың пайда болуы. Олар сирек кездесетін сары дақтармен де ерекшеленеді. Зақымданулар жетілген сайын тез өсіп, қоңыр түске айналады. Жұқтырған жапырақтардың төменгі жағы суға малғандай көрінеді. Жакыннан қарағанда, күлгін қоңыр қалып (жебе көрсеткендей) байқалады. 10 еселік қол линзасымен қалыптың арасында футболға ұқсас кішкентай спораларды көруге болады. Егер ауру таралуы жалғаса берсе, көптеген жұққан орындардың салдарынан жапырақтар құрғақ көрініс беруі мүмкін. Ауруға қолайлы жағдайларда (ұзақ нәрлі ылғалды салқын түндерде) саңылау жапырақ тіндерін сабақтар мен сабақшаларға әсер етпей, тез таралып жояды.
Мәдениеттік мүмкіндіктер
Қаңқа көбеюінің қоздырғышы орталық батыс өңіріндегі егістіктерде қыстамайды, сондықтан егіс айналымы және топырақ өңдеу шаралары аурудың дамуына әсер етпейді. Патоген көбінесе жаздың соңында орнығады. Сондықтан, ерте пісетін сорттарды отырғызу қаңқа көбеюінен туындайтын, бұрыннан да аз қауіпті одан әрі азайтуға мүмкіндік береді. Канадада 2008 жылдан бері зоксамид пен манкозеб қоспасы "Gavel" (фунгицид) таңбасымен саудаға тіркелді және көбелекке қарсы қолданылады.
Органикалық бақылау
Қапшаңды бақылаудың бір жолы – зардап шеккен өсімдіктердің төңірегіндегі ылғал мен ылғалдылықты жою. Тамшылап суару сияқты төменнен суару, сондай-ақ таңдамалы күтім арқылы ауа айналымын жақсарту. Жабық кеңістіктерде, мысалы, үйде немесе жылыжайда, ылғалдылықты төмендету де көмектеседі.
Тұрақсыз тұқымдар
Соңғы өсіру жұмыстары нәтежесінде, төзімді базилик сорттары шығарылды. Төзімді сорттарды таңдау, басқа да алдын алу және бақылау шараларымен қатар, көк шөптен қысылыс жоғары фермерлерге өнімді өсіруге көмектеседі.
Базилик
Базиликтің Peronospora belbahrii қоздырғышынан туындайтын көкпек ауруы коммерциялық өндірушілер де, үй шаруашылығында өсіретін адамдар да үшін үлкен мәселе болып табылады. Бұл ауру алғаш рет 2004 жылы Италияда, ал 2007 және 2008 жылдары АҚШ-та анықталды және содан бері таралу аймағы, кең таралуы және экономикалық маңызы тұрақты түрде артып келеді. Базилик жапырақтарында аурудың ең көп кездесетін температурасы шамамен 20°C (68°F) құрайды.
Cucurbitaceae
Cucurbitaceae тұқымдасына жататын өсімдіктердің жалбыр жапырақ ауруы (Pseudoperonospora cubensis қоздырғышынан туындайды) көкөніс өсімдіктеріне (мысалы, қызыл қарбыз (Cucumis melo), қияр (Cucumis sativus), қабақ, асқабақ, қарбыз (Citrullus lanatus) және басқа да құрттар тұқымдасының өкілдеріне) ғана тән. Бұл ауру – дүние жүзіндегі көкөніс өсімдіктерінің ең маңызды ауруларының бірі.
Жүзім
Plasmopara viticola - жүзімнің жалбыр жапырақ ауруын қоздыратын агент.
Көбелек
Хмельді қызыл шөп (Pseudoperonospora humuli) – хомпельге (Humulus lupulus) тән ауру. Бұл ауру АҚШ-тың батыс аймағындағы хомпель шаруашылықтары үшін ең зиянды ауру болып саналады, себебі микроорганизм ылғалды климатта жақсы көбейеді. Жұққан жас хомпель өркендерінің өсуі тоқтап, қалың, иілген жапырақтары жиналады. Бұл өркендердің үстіңгі беті күміс түсті, ал жапырақтарының астыңғы жағы споралармен қарауып кетеді. Мұндай тоқталған өркендер "базальды өркендер" деп аталады. "Жандық" немесе "төбелік" өркендер жүзімнің жоғары жағында пайда болады. Барлық хомпель өнімі бірнеше күннің ішінде толығымен қырылуы мүмкін.
Қалқалы өсімдіктер
Жақында импатиенс көкшөптің жаңа және ерекше агрессивті түрі АҚШ-та сәндік импатиенс өсіруге үлкен қауіп келтіріп, олардың арасында ең көп таралған сәндік өсімдіктердің біріне айналды. Peronospora sparsa гүлзарлардағы раушан бұталарына (оның ішінде Rosa canina) және Rubus туыстас өсімдіктерге шабуыл жасайды.
Соя бұршағы
Peronospora manshurica сояны қамтиды, фотосинтез белсенділігін, өнімділігін және сапасын төмендетеді. Саңырауқұлақ аурулы жапырақтардағы және/немесе жұқтырған тұқымдардағы ооспоралар арқылы таралады. Ауру жоғары ылғалдылық жағдайында таралады және 20-22 °C температураны қалайды. Жапырақтардың төменгі жағындағы сұрғылт немесе ақшыл спорангиофорлар инфекцияны басқа жапырақ ауруларынан оңай ажыратуға мүмкіндік береді. Ауруды көбінесе манкозеб, манеб немесе зинеб фунгицидтерімен бақылауға болады.
Күнбағыс
Plasmopara halstedii күнбағыстарды қоздырып, топырақта көп жылдар бойы тынық күйде қала алатын ооспоралар түзеді.