Конфедерациялық «Флорида» кемесінің тарихы

Кіріспе

Флорида деп аталған басқа да Конфедеративтік Штаттар Әскери-теңіз кемелері.

CSS Florida – Конфедеративтік Штаттар Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен соғыс шлюпі. Ол 1864 жылы батып кеткенге дейін Американдық Азамат соғысы кезінде саудаға шабуыл жасаушы ретінде қызмет етті.

Қызмет тарихы

Флориданы британдық Уильям С. Миллер және ұлдары фирмасы, Ливерпульдегі Токстедте салған. 1861 жылғы желтоқсанда суға түсірілген ол, Фолсет, Престон және компаниядан Конфедерацияға сатылды, сондай-ақ Ливерпульдегі олар кемеге қозғалтқыштармен қамтамасыз етті. Конфедерация әскерлері алғаш рет «CSS Manassas» деп атаған, ол Конфедерация әскери-теңіз флотына «CSS Florida» деп қабылдаған бірнеше шетелде салынған саудалық рейдерлердің біріншісі болды. Союз теңіз жазбаларында оны көбінесе Орето деп атады немесе оны басқа Конфедерация кемесі – CSS Alabamaмен шатастырды. Флорида 1862 жылғы 22 наурызда Багам аралдарындағы Нассауға бағыт алды. Конфедерация қызметіне тағайындалғанына күдік тудырмау үшін кеме Нассауға жету үшін жеткілікті көмірмен ғана жүктелді. Бірақ Нассауда ол конфедерациялық кемемен кездесіп, оның көмірінің бір бөлігін алып, қалған отынды ең жақын конфедерациялық портына жету үшін пайдалануды жоспарлады. Алайда, шетелдік лицензия бойынша салынғандықтан, ол көптеген дипломатиялық және барлау хат алмасуларының нысаны болды. Нассау губернаторы Флориданың Нассау портында жоспарланған көмекші кемесімен кездесуге тырысуына кедергі келтірді, сондықтан екі кеме оқшауланған Грин-Кейдің жанында кездесті. Сол жерде кемеге қоймалар, қару-жарақ және көмір тиелінді. Грин-Кейден бекіген кезде ол 17 тамызда ресми түрде Конфедерация әскери-теңіз флотына CSS Florida ретінде қабылданып, лейтенант Джон Ньюленд Маффит басқаруға тағайындалды. Оның жабдықталуы кезінде экипажы арасында сары қызыл ауру таралып, бес күн ішінде тиімді күші бір оттықшы мен төрт палубашыға дейін азайды. Үлкен қиындыққа тап болған ол испандық Куба колониясына қашып өтті. Карденаста лейтенант Маффит та осы ауруға шалдықты. Осы жағдайда, барлық мүмкіндіктерге қарамастан, батыл Маффит оны Карденастан Алабама штатының Мобил қаласына жеткізді. «Жеке қарақшылар князі» тікелей шабуылда блокадалық кемелерден ұшып келген оқтарды батыл басып өтіп, Мобил шығанағындағы Форт Морганның зеңбіректер астына бекітіп, соғыс шаршаған Мобил тұрғындарымен құрметпен қарсы алынды. Флорида аурудың әсерінен ғана емес, сонымен қақпақтар, көздеу құралдары, төсек-орындар, құлыптар және қаруларын пайдалану үшін қажетті тіреуіштер Багам аралдарында қателесіп тиеуден қалғандықтан қарсы тұра алмады. Қоймаларын қару-жарақ аксессуарларымен толықтырып, жаңа экипаж мүшелерін алғаннан кейін Флорида 1863 жылғы 16 қаңтарда (қазіргі) капитан Джон Ньюленд Маффиттің басшылығымен теңізге шықты. Нассауда көмір толтырғаннан кейін ол Солтүстік және Оңтүстік Америка жағалауларында және Батыс Үндістанда алты ай өткізді, бейтарап порттарға тоқтады, тұтқындаулар жасады және оны қуатын үлкен федералды эскадрильядан қашып өтті. Флорида 1863 жылғы 27 шілдеде Бермудадан Францияның Брест қаласына бағыт алды, онда 1863 жылғы 23 тамыздан 1864 жылғы 12 ақпанға дейін француз теңіз догында болды. Денсаулығы нашарлаған Маффит командалық міндетін командир Джозеф Николсон Барниге тапсырды, оның денсаулығы нашарлағандықтан лейтенант Чарльз Маниго Морриске қосымша тапсыруға мәжбүр болды. Батыс Үндістанға бағыт алған Флорида Барбадосте бункерленді (көмір бункерлерін қайта толтырды), бірақ британдық заң бойынша соңғы рет Британ империясының портында көмір алғанынан бері үш ай өтпеген. Содан кейін ол АҚШ жағалауын айналып, Атлант мұхиты арқылы шығысқа қарай Канар аралдарындағы Тенерифеге дейін жүзіп, одан оңтүстік-батысқа қарай Бразилиядағы Баияға қайтып келді, 4 қазанға жетті. 7 қазанда Баияға бекіген Флорида, капитаны экипажының жартысымен жағада болғанда, АҚШ әскери-теңіз флотының Wachusett пароходының командирі Наполеон Коллинз жасаған заңсыз түнгі шабуылда қорғанышсыз ұсталды. Теңізге сүйретілген ол Бразилия империясының егемендігін бұзуға наразылығына қарамастан, АҚШ-қа сыйлық ретінде жіберілді. Командир Коллинз әскери сотта Бразилияның аумақтық құқықтарын бұзғаны үшін айыпты деп танылды, бірақ үкімді АҚШ әскери-теңіз флоты хатшысы Гидеон Уэллс жоққа шығарды. Коллинз рейдерді батыл тұтқындағаны үшін атаққа ие болды және ақыры жоғарылауға қол жеткізді. 1864 жылғы 28 қарашада Вирджиния штатының Ньюпорт-Ньюс қаласында Флорида АҚШ армиясының USAT Alliance әскер тасымалдау кемесімен соқтығысқаннан кейін күмәнді жағдайларда батып кеткен кезде өзінің мансабының соңына жетті. Сондықтан Флорида Бразилияға соңғы сот бұйрығын орындау үшін берілмеді және Конфедерация әскери-теңіз флотына қайта қосыла алмады. Флорида өзінің мансабында 37 жүлде алды. Оның екі жүлдесі Конфедерация әскери-теңіз флотына CSS Tacony және CSS Clarence ретінде қабылданып, олар өз кезегінде тағы 23 жүлде алды. Бүгінде CSS Floridaдан алынған көптеген артефакттар Хэмптон-Роудс теңіз мұражайында сақталуда.

Florida was built by the British firm William C. Miller & Sons of Toxteth, Liverpool. Launched in December 1861, she was purchased by the Confederacy from Fawcett, Preston & Co., also of Liverpool, who provided her engines. Known in the shipyard as Oreto and initially called CSS Manassas by the Confederates, the ship was the first of several foreign built commerce raiders commissioned as into the Confederate States Navy as CSS Florida. Union naval records often referred to her as Oreto or confused her with CSS Alabama, another Confederate vessel. Florida departed England on 22 March 1862, bound for Nassau in the Bahamas. To avoid suspicions that she was destined for Confederate service, the ship was only loaded with enough coal to reach Nassau. However, once in Nassau she planned to meet with a Confederate ship, take on a portion of that ship's coal, and use the additional fuel to steam to the nearest Confederate port. However, having been built under foreign licence, she was the subject of much diplomatic and intelligence correspondence. The governor of Nassau prevented Florida from attempting a rendezvous with her planned tender in Nassau harbor, so the two ships met instead near the more isolated Green Cay. There, stores, armaments, and coal were taken aboard the ship. While anchored off Green Cay, she was officially commissioned into the Confederate States Navy as CSS Florida on August 17, with Lieutenant John Newland Maffitt in command. During her outfitting, yellow fever raged among her crew, in five days reducing her effective force to one fireman and four deckhands. In desperate plight she ran across to the Spanish colony of Cuba. In Cárdenas, Lieutenant Maffitt too was stricken with the disease. In this condition, against all probability, the intrepid Maffitt sailed her from Cárdenas to Mobile, Alabama. In an audacious dash the "Prince of Privateers" braved a hail of projectiles from the Union blockaders and raced through them to anchor beneath the guns of Fort Morgan in Mobile Bay, where she was received with a hero's welcome by the war weary citizens of Mobile. Florida had been unable to fight back not only because of sickness but because rammers, sights, beds, locks and quoins necessary to use her guns had, inadvertently, not been loaded in the Bahamas. Having resupplied her stores armed with the gun accessories she lacked, along with added crew members, Florida escaped to sea on January 16, 1863 under (now) Captain John Newland Maffitt. After coaling at Nassau, she spent six months off the coast of North and South America and in the West Indies, with calls at neutral ports, all the while making captures and eluding the large Federal squadron pursuing her. Florida sailed on July 27, 1863 from Bermuda for Brest, France, where she lay in the French naval dock from August 23, 1863, to February 12, 1864. There, broken in health, Maffitt relinquished command to Commander Joseph Nicholson Barney, whose ill health prompted an additional handover to Lieutenant Charles Manigault Morris. Departing for the West Indies, Florida bunkered (reloaded her coal bunkers) at Barbados, although the three months specified by British law had not elapsed since her last coaling at a British Empire port. She then skirted the U. S. coast, sailed east across the Atlantic Ocean to Tenerife in the Canary Islands and thence back southwest to Bahia, Brazil, arriving on October 4, 1864. Anchored at Bahia on October 7, Florida, while her captain was ashore with half his crew, was caught defenseless in an illegal night attack by Commander Napoleon Collins, of the U. S. Navy steam sloop of war Wachusett. Towed to sea, she was sent to the United States as a prize, despite the Empire of Brazil's protests at the violation of its sovereignty. Commander Collins was court martialed and was convicted of violating Brazilian territorial rights, but the verdict was set aside by United States Secretary of the Navy Gideon Welles. Collins won fame and eventual promotion for his daring capture of the raider. At Newport News, Virginia, on November 28, 1864, Florida reached the end of her career when she sank under dubious circumstances after a collision with the United States Army Transport USAT Alliance, a troop ferry. Florida could therefore not be delivered to Brazil in satisfaction of the final court order, and could not rejoin the ranks of the Confederate States Navy. Florida captured 37 prizes in her impressive career. Two of her prizes were absorbed into the Confederate States Navy as CSS Tacony and CSS Clarence and in turn took 23 more prizes. Today, many of the artifacts from CSS Florida are at the Hampton Roads Naval Museum.