Кіріспе

1990 жылғы үстел ойыны

Space Crusade – Milton Bradley компаниясы Games Workshop компаниясымен бірлесіп шығарған және алғаш рет 1990 жылы жарық көрген оқиғалық үстел ойыны. Ол Ұлыбританияда өндірілді және Финляндия, Ирландия, Франция, Испания, Дания, Австралия, Грекия және Жаңа Зеландия сияқты бірнеше елде қолжетімді болды. Германия, Италия, Бельгия және Нидерландыда бұл ойын Star Quest деп белгілі. Ол Milton Bradley және Games Workshop компанияларының бірлесіп шығарған HeroQuest ойынымен туыс. Ойын Games Workshop-тың Space Hulk және Warhammer 40,000 ойындарының көптеген идеяларын пайдаланады, бірақ ойын процесінде әлдеқайда жеңілдетілген. Ойынды Стивен Бейкер жасаған. Алғашқы қораптың суретін Жим Бернс, ал кейінгі басылымның мұқабасын Дэвид Скью салған.

Ойын процесі

Ойын 2-4 ойыншымен ойнауға арналған, бір ойыншы жеңгенше кезекпен ойнайды. Бір ойыншы шетелдіктердің рөлін атқарады, ғарыш кемесіндегі барлық шетелдіктер мен монстрларды басқарады, олардың арасында Хаос, Орк, Генстелер және Warhammer 40,000 әлемінен басқа шетелдіктер бар. Шетелдік ойыншы дәстүрлі рөлдік ойындардағы ойын шеберіне қарағанда әлдеқайда төменгі рөлде болады, оның жалғыз міндеті – теңізшілердің міндеттерін орындауына кедергі келтіру. Басқа ойыншылар – теңізшілер, әрқайсысы 5 ғарыш теңізшісінен тұратын отрядты басқарады, олардың бірі – командир. Әр отрядқа бұйрықтар мен жабдық карталары беріледі. Теңізшілер әртүрлі қарулармен жарақтандырылуы мүмкін: жеңіл қарулар теңізшілерге атыс қуатын азайту есебінен жылдам қозғалуға мүмкіндік береді. Ауыр қарулар ерекше тәсілмен жұмыс істейді, мысалы, көлденең бағыттағы барлық бөлімшелерді нысанаға алуға немесе бірнеше нысанаға шабуыл жасауға болады. Көк отряд – Ultramarines, қызыл отряд – Blood Angels, ал сары отряд – Imperial Fists. Үшеуі де Ғарыш теңізшілерінің негізгі бөлімдері болып табылады, ал бөлімді слайдердегі белгісі арқылы тануға болады, бұл Warhammer 40,000 нұсқаларының стандартты түстерін дәл көрсетеді. Әр бөлім бір-біріне ұқсас, бірақ Blood Angels-тың жабдық карталары жақын шайқасқа маманданған, ал Imperial Fists – ауыр қаруларды қолдануға. Екі бөлімше бір-біріне жақын болғанда жақын шайқас ережелері қолданылады: шайқастағы екі бөлімшені басқаратын ойыншы сол бөлімшеге рұқсат етілген текше санын лақтырады және ең жоғары саны жеңіске жетеді. Әйтпесе, егер әр бөлімшенің орналасқан алаңдары арасында көру бұрышы болса, қашықтықтан шайқас ережелері сақталады: атушы ойыншы атылатын қару үшін текше лақтырады, егер текшелердің қосындысы нысананың қорғаныс көрсеткішінен жоғары болса, нысанаға зақым келтіріледі. Бөлімшеге негізделген жүйе әр ойыншыға стратегия мен жоспарлауға кең мүмкіндік береді. Ойынның көп бөлігі – көзге түсіп қалудан сақтану, дәліздердің айналасынан, ашық есіктер арқылы шабуыл жасауға асығу және жақын шайқасқа түсу үшін есептелген қимылдардан тұрады. Миссияға негізделген жүйе кейде ойыншыға жеңіске жету үшін бөлімшелерді құрбан етуге мүмкіндік береді. Теңізшілердің артықшылығы – ауыр қарулар, арнайы жабдықтар және қуатты бронясы, ал шетелдік ойыншының артықшылығы – көптеген бөлімшелер мен қарсыластарына зиян келтіруі мүмкін кездейсоқ "Шетелдік оқиға" карталары. Теңізшілердің командирлері көптеген нысанаға ие және арнайы қарулармен жарақтандырылған, сондықтан оларды өлтіру қиын. Әр ойын теңізшілердің негізгі міндетін алудан, ғарыш кемесіне (кейінірек – дредноут фабрикаларына) кіруден, басқа теңізшілерге дейін міндетін аяқтаудан және өз командасын қайтарудан тұрады. Құрылған және орындалған міндеттер үшін ұпайлар беріледі, ал жоғалған бөлімшелер үшін ұпайлар алынады. Ойын соңында жеткілікті ұпай жинаған ойыншылар (соның ішінде шетелдік ойыншы) келесі деңгейге көтеріледі, бұл оларға келесі ойындар үшін қосымша бұйрықтар немесе жабдықтар алуға мүмкіндік береді.

Неміс тіліндегі басылым

Ойынның неміс нұсқасы Hero Quest ойынымен байланыстыру үшін StarQuest деген атпен жарық көрді, ол сол кезде неміс балаларының арасында өте танымал болған. Елдегі қатаң цензура заңдарына байланысты (Жас өспірімдерге зиянды медиаға қатысты федералды департаментті қараңыз), аудармада зор күш қолданылатын ойын элементтері көбінесе жұмсатылған: шетелдіктер – тірі жандар емес, «хаос роботтары». Ойыншы роботты өлтірмейді, робот тек осы өлшемнен алынып тасталады немесе қарудың әсеріне ілігіп, ешқандай зардап көрмейді. Мысалы, «Шабуылдық зеңбірек» автоматтың бір түрі ретінде оңай танылса да, неміс тілінде ол «Нөлдік уақыт зеңбірегі» деп аталады және оның әсері «уақыт көпіршіктері» арқылы жаудың қозғалысын баяулату деп түсіндіріледі.

Эльдар шабуыл

Эльдарды ерекше қабілеттерімен, соның ішінде психикалық күштерімен таныстырған қорапшадағы кеңейту жиынтығы. Бұл кеңейту жиынтығы бір ойыншыны қосымша Эльдар миниатюраларын басқаруға мүмкіндік берді, соның арқасында ойынды 2-ден 5 адамға дейін ойнауға болады.

Дредноутт миссиясы

Қосымша жиынтық. Бұл кеңейту жиынтығы теңізшілерге қосымша ғарыш теңізшілерінің миниатюраларын қосып, отрядты 6 ғарыш теңізшісі мен командирге дейін жеткізеді. Ғарыш теңізшілері қосымша ауыр қару-жарақ немесе тарантул жылдам мұнарасын тасымалдай алады. Ал шетелдік ойыншыға өте күшті, бүкіл отрядты жоя алатын қосымша ауыр дрейдноуттар беріледі. Қосымша тапсырмалар кітабындағы соңғы тапсырма шетелдік ойыншыға дрейдноут фабрикасынан дрейдноуттарды үздіксіз құрастырып, от күшін арттыруға мүмкіндік береді. Қосымша қалқан есіктер мен дәліздердің плиткалары ойыншыларға қызықты ойын тақталарын құруға мүмкіндік береді, ал бастапқы ойын тек 2x2 шаршы немесе 4x1 тікбұрышты режимдермен шектеледі.

Ақ жұлдыз

"Ақ қаңғыбас" журналында Space Crusade туралы екі мақала жарияланды: біреуі Терминаторларды, Ғарыш теңізшілерінің скауттарын, орк топтарын, тиранидтерді және генстелер гибридтерін қолдануға арналған (Ақ қаңғыбас 134, 1991), бұл ойыншыларға Warhammer 40,000 миниатюраларын пайдалануға мүмкіндік берді, екіншісі – "Ренегад" атты науқан (Ақ қаңғыбас 145, 1992).

Ғарышқа қарсы жорық

Advanced Space Crusade – 1990 жылы Games Workshop баспасынан шыққан модульдік үстел ойыны. Ойынның мазмұны – бірнеше ғарыш теңізшілерінің барлаушы тобы Тиранид кемесіне кіріп, оның құпиялы ішкі "органдарына" саботаж жасауға тырысады. Ойын, 28 мм пластикалық Citadel Miniatures-ті ойын фигуралары ретінде пайдалануымен, Hive кемесінің ішкі құрылымын бейнелейтін модульдік тақта бөліктерін қолдануымен және бір ойыншы ғарыш теңізшілерін, екіншісі Тиранидтердің шабуылын басқаруымен Space Hulk ойынына сырттай ұқсас. Алайда, Warhammer 40,000 әлеміндегі кез келген ойын сияқты, ол Space Crusade-ке тікелей қатысы жоқ. Милтон Брэдлиден лицензия алмағандықтан, Advanced Space Crusade-тің көптеген бөліктері 1993 жылы Tyranid Attack ойынында қайта шығарылды, бұл түбірінен өзгеше ойын.

Видео ойындар

Gremlin Graphics Software Ltd. 1992 жылдың басында Space Crusade видео ойынының нұсқасын шығарды. Ол Atari ST, IBM PC (MS DOS), Amiga, ZX Spectrum, Commodore 64 және Amstrad платформаларында қолжетімді болды, содан кейін The Voyage Beyond кеңейтімі жарық көрді. Бұл ойын, 2D немесе изометриялық проекцияда қарастырылатын картасымен бірге, үстел ойынының дәл көшірмесі саналады (Баркер, 1992). ZX Spectrum нұсқасы Your Sinclair оқырмандарының барлық уақыттардағы ең жақсы 100 ойыны тізімінде 24-орынды иеленді.