Кіріспе
Үстел үстіндегі роледік ойын жүйесі
Fuzion – R. Talsorian Games және Hero Games бірлесіп жасаған универсалды роледік ойын жүйесі. Fuzion құқықтары R. Talsorian Games-тің Майк Пондсмит, Hero Games-тің Стив Петерсон және Рэй Грир бірлесіп иеленеді. Fuzion – Interlock System (Mekton және Cyberpunk 2020 сияқты ойындарда қолданылады) және HERO жүйесінің (Champions, Justice, Inc., Star Hero және т.б.) үйлесімі. Fuzion – кез келген жанрда және қиялдағы кез келген ортада ойнауға бейімделген жүйе. Fuzion аниме жанрын қолдауымен, ережелерді өзгертуге мүмкіндігімен және интернетте тегін жарияланған алғашқы универсалды ойын жүйелерінің бірі ретінде танымал. Бұл, бірнеше жылдан кейін пайда болған Ашық ойын лицензиясы (OGL) ұсынған "қолды бұзбау" лицензиясы болмаса да, лицензия беруге рұқсат берген алғашқы ойындардың бірі. Fuzion негізіндегі OGL ережелерінің өзгертілген жиынтығы Gold Rush Games компаниясымен Action! жүйесі ретінде жарияланды. Fuzion-ның екі нұсқасы жарық көрді: жеңілдетілген Instant Fuzion және толыққанды Total Fuzion (бастапқы Fuzion деп те аталады). Үшіншісі, Maximum Fuzion, Fuzion негізіндегі Bubblegum Crisis RPG-де айтылған, бірақ ешқашан жарияланбады.
Фузион таңбаларын жасау
Fuzion кейіпкерлерді құру үшін нүктелік жүйеге негіделген әдіс қолданады. Бұл жүйе ата-аналық жүйелерге де, GURPS сияқты басқа да көптеген ойындарға да ұқсас.
Қасиеттер
Фузион таңбалары Таңбалық нүктелермен (CP) құрылады, олар Стат нүктелері деп те аталады. Ойынның "қуат деңгейіне" байланысты Төреші (немесе Ойын шебері) ойыншыларға Атрибут статистикасын сатып алу үшін белгілі бір мөлшерде CP береді. Әдетте, "әрекет пен шытырман оқиғалар" жанрындағы ерлік кейіпкерлерді жасау үшін 40-50 нүкте жеткілікті. Реалистік, "қалыпты" әлемде өтетін, қуаты төмен ойындар үшін азырақ нүкте беріледі. Ал жоғары қуатты, супергеройлық оқиғалар үшін жүз (немесе одан да көп) нүкте беріледі. CP негізгі Статтардың деңгейін сатып алу үшін қолданылады, олар кейіпкердің негізгі қабілеттері болып табылады.
Опциялық және қуаттық нүктелер
Опциялық ұпайлар (ОУ) немесе Кампаниялық ұпайлар кейіпкерлерге Кейіпкер опцияларын сатып алу үшін беріледі. ОУ-ды Төреші тағайындайды және әдетте Кейіпкерлік ұпайлар қорынан бөлек сақталады. Төреші әдетте ОУ-ды да, Кейіпкерлік ұпайларды да береді. Ойыншының қалауынша, Статистиканы сатып алуға пайдаланылмаған қалған Кейіпкерлік ұпайларды 1:5 қатынасында (1 Кейіпкерлік ұпай = 5 ОУ) және керісінше ОУ-ға айырбастауға болады. ОУ-ды 1:100 қатынасында жабдық сатып алу үшін ақшаға айналдыруға болады; (1 ОУ = 100 валюта бірлігі). Валютаның нақты түрі ойналып жатқан жанрға байланысты (мысалы, фантастикалық ортағасырлық кезеңдегі ойында алтын монеталар қолданылуы мүмкін, АҚШ-та өткен қазіргі заманғы экшн-ойында долларлар, ал ғылыми-фантастикалық болашақта галактикалық кредиттер қолданылуы мүмкін). Fuzion жүйесін пайдаланатын кейбір кампанияларда Күш ұпайлары (КҰ) болуы мүмкін, оларды Төреші ойыншыларға Кейіпкерлік ұпайлар мен ОУ сияқты тағайындайды. КҰ-лар міндетті емес және Сиқыр, Псионика және Супер қабілеттермен қолданылады. Кейіпкерлік ұпайларды КҰ-ға 1:1 қатынасында (1 Кейіпкерлік ұпай = 1 КҰ), ал ОУ-ды 5:1 қатынасында (5 ОУ = 1 КҰ) айырбастауға болады. КҰ-ны пайдалану Төрешіге супер қабілеттерді кейіпкердің оларды қаншалықты жиі қолдана алатынын шектеу арқылы бақылауда ұстауға көмектеседі.
Алынған статистика
Фузион таңбаларында көптеген туынды статистикалар бар, олардың мәндері негізгі статистика деңгейіне және санды есептеу үшін математикалық формула қолдану арқылы анықталады. Мысалы, кейіпкер Дене статистикасын алып, оны 5-ке көбейту арқылы Hit Points (Hits деп аталады) және Stun Points (Stun деп аталады) алады. Сондықтан, Дене статистикасы 5 болған кейіпкердің 25 Hits және 25 Stun болады. Туынды статистиканы сатып алу үшін ұпайлар қажет емес. Жанрға байланысты, төреші өзінің кампаниясында қандай туынды статистикаларды пайдалануды қалайтынын өзі шеше алады. Кейбіреулері міндетті, мысалы, Hits, Stun және Recovery, ал басқалары, мысалы, Luck және Humanity, міндетті емес. Кейіпкерлер қалаған жағдайда өздерінің Stun баллдарының жартысына дейін Hits-ке айырбастауға болады. Instant Fuzion-да кейіпкердің екі туынды статистикасы бар: Hits және Defense.
Таңбалардың параметрлері
Қасиеттер параметрлері Таланттар, Күрделіліктер, Артықшылықтар, Өмір жолдары және Үлгілер түрінде келеді. Таланттар – кейіпкердің ерекше туа біткен қабілеттерін білдіреді, оларды одан алуға немесе басқа кейіпкерге қолдануға болмайды. Олар арнайы дайындықтың белгілі бір салаларын немесе дағдыларға жатпайтын мұрагерлік қабілеттерді көрсетеді. Бір жағынан, олар GURPS-тегі Артықшылықтарға немесе d20 жүйесіндегі Ықпалдарға (Feats) ұқсас және кейіпкерге пайда әкеледі. Таланттардың әрқайсысы 3 Опция ұпайына тұрады. Кейбір Таланттар: Жауынгерлік сезім, Жедел есептеу, Фотографиялық жад, Жеңіл ұйқы, Жылдам оқу және Екі қолмен жұмыс істеу. Күрделіліктер кейіпкерге кедергі келтіретін ерекше жағдайларды білдіреді. Олар GURPS-тегі Кемшіліктерге ұқсас. Күрделіліктер – Опция ұпайларын қайта алып, басқа мақсаттарға жұмсаудың жолы. Әр Күрделілік кейіпкерге келтіретін кедергінің мөлшеріне және ойын барысында неғұрлым жиі кездесетініне байланысты белгілі бір мөлшерде ұпай қайтарады. Мысалы, мүшесінің жоқтығы сияқты тұрақты Күрделілік кейіпкер үшін үнемі проблема тудырады және көп ұпай қайтарады. Ал Дұшпан немесе Тәуелді сияқты басқалары ойын кезінде эпизодтық түрде пайда болып, аз ұпай береді. Басқа Күрделіліктерге: Ашушаңдық, Міндет сезімі, Қаталдық, Тәуелділер, Фобіялар, Жаман бедел, Кедейлік және Ұстама (Addiction) жатады. Артықшылықтар Таланттарға ұқсас, бірақ кейіпкерге тән емес. Олар ойын ішіндегі әрекеттер нәтижесінде жоғалуы немесе алынуы мүмкін. Оларға әдетте Арнайы жабдықтар, Қауіпсіздік рұқсаттары, Лицензиялар, Рұқсаттар және Байланыстар (кейіпкер ақпарат алу немесе қызметтер сұрау үшін пайдалана алатын адамдар) кіреді. Өмір жолдары – кейіпкердің өмірі мен тұлғасын кездейсоқ кестелер арқылы құрудың қосымша тәсілі. Кейіпкерлер нұсқалар тізімінен таңдап, немесе қалауынша өзгерте алады. Кейбір Өмір жолы таңдаулары кейіпкерге тегін Талант, Күрделілік немесе Артықшылық бере алады. Үлгілер кейбір Fuzion кампанияларында қолданылады, олар ойыншыларға белгілі бір мансапқа (мысалы, полицей, солдат, дәрігер және т.б.) сәйкес келетін толыққанды кейіпкерді жасауға көмектеседі. Үлгілер кейіпкердің жұмысы туралы мәлімет береді және нақты Дағдылар, Таланттар, Күрделіліктер, Артықшылықтар мен бастапқы жабдықтардың тізімін ұсынады.
Фузион ойын механикасы
Фузионда кейіпкер шешуді қажет ететін қандай да бір маңызды әрекет жасағанда, оның сәтті орындалуын немесе сәтсіздікке ұшырауын анықтау үшін құймақ тастайды. Фузионда екі түрлі шешім сынағы бар: Төреші анықтаған Қиындық Деңгейіне (DV) қарсы жасалатын сынақ және басқа кейіпкерге қарсы жасалатын сынақ. DV-лер "өте оңайдан", мысалы, қоқыс қаптарын көшеге тастау (DV 2) сияқты, "ғарыштыққа" дейін, мысалы, тауды көтеріп, мұхитқа лақтыру (DV 100+) сияқты деңгейде болуы мүмкін. Екі кейіпкер арасындағы бәсекелестікті шешу кезінде, сынақтың DV-сі қарсыластың құймақ тастауының нәтижесімен анықталады немесе, уақытты үнемдеу үшін, Төреші NPC-нің қабілеттеріне "+X" санын қосуы мүмкін (әдетте 3d6 қолданғанда +10 немесе 1d10 қолданғанда +5). Кейіпкер неге қарсы құймақ тастаса да, ойыншы сәтті болу үшін мақсатты санға тең немесе одан жоғары санды алуы керек. Бұл Фузионның түп-тамыры HERO жүйесінен (GURPS механикасына ұқсас) өзгеше, онда сәтті болу үшін құймақ тастау нәтижесі мақсатты санға тең немесе одан кем болуы тиіс.
Залалдың жолын кесу
Фузиондағы тірі кейіпкерлер екі түрлі зақым алады: Өлімге әкелетін зақым (ол Хиттерді азайтады) немесе Стран зақымы, ол Стран ұпайларын азайтады. Хиттер нөлге жеткенде, кейіпкер есінен танып, өліп кетуі мүмкін. Егер кейіпкердің Дене көрсеткіші 5 (және 25 Хит) болса, оның Хиттері 10-ға дейін төмендесе, ол өлтіріледі. Стран нөлге жеткенде, кейіпкер толыққанды есінен танып қалады. Осы сәтте келтірілетін кез келген қосымша зақым Странның 1/5 бөлігіне тең болып, Хиттерінен азайтылады. Егер кейіпкер Хиттерінің жартысын жоғалтса, оның барлық көрсеткіштері 2-ге төмендейді. Егер 3/4 Хиттері жоғалса, барлық көрсеткіштері 4-ке төмендейді. Жансыз заттардың Құрылымдық Зақымдану Ұпайлары (ҚЗҰ) болады. Егер заттың барлық ҚЗҰ жоғалса, ол қолдануға жарамсыз болады (көлік тоқтап қалады, қару атуды тоқтатады және т.б.). Ол ҚЗҰ-ның екі еселенген мөлшерінде зақым алғанда жойылады. Әрі қысқарту үшін (және тым көп текше тастаудан аулақ болу үшін), үлкен қарулар «Кіл» деп аталатын зақымдану ұпайларын тигізеді, ол өте кең ауқымдағы жойқынды білдіреді. Кілдер алып роботтар мен ғарыш кемелері сияқты жағдайларда қолданылады. Кіл зақымын тигізетін қарулар көбінесе кейіпкерлердің алып жүруіне ыңғайлы болмайды. Фузиондағы кейіпкерлер өлшемдегі қарулардың Зақымдану Кластары (ЗК) болады. ЗК-ның әрбір ұпайы қарудың қанша зақым келтіретінін анықтау үшін лақтырылатын алты жақты текшені білдіреді. Зақымды есептеу үшін әрқашан алты жақты текшелер қолданылады, d10 (немесе басқа текшелер) тексереді. Мысалы, жеңіл тапаншаның ЗК 3-ке тең, яғни 3d6 лақтырылып, ол соққанда қанша зақым тигізетіні анықталады. Кейбір қарулардың Қарудың Дәлдігі (ҚД) көрсеткіші де бар. Бұл сан шабуылға қосылып, сәтті соққы беру мүмкіндігін арттырады. Жарасымды қарулардың кейде Ең Төменгі Күш көрсеткіші болады. Бұл реализмді арттыру үшін қосымша ереже. Кейіпкер қарудың зақымын толыққанды тигізу үшін көрсетілген Ең Төменгі Күш деңгейіне ие болуы керек. Ең Төменгі Күштен әрбір бір ұпай кем болса, қару бір текшеге аз зақым тигізеді. Мысалы: Шабуыл балтасының ЗК 5 және Ең Төменгі Күш 5. Ең Төменгі Күш 3-ке ие кейіпкер шабуыл балтасын қолданса, оның шабуылына 2 айыппұл қосылады. Сонымен қатар, ол тек 3 ЗК зақымын тигізеді, өйткені кейіпкердің Күші Ең Төменгі 5-тен 2 ұпай кем. Кейіпкер қаруды ұстағанда Рефлекс тексерулеріне және Рефлекс негізделген дағды тексерулеріне де 2 айыппұл алады. Қарусыз дене зақымы үшін кейіпкер Күш көрсеткішінің әрбір деңгейі үшін 1 ЗК соққы зақымын тигізеді, яғни Күші 3-ке тең кейіпкер 3 ЗК зақымын тигізеді. Тебуге қосымша ЗК қосылады, яғни Күші 3-ке тең кейіпкер тебумен 4 ЗК зақымын тигізеді. Кейбір Фузион кампаниялары дененің қай бөлігіне шабуыл жасалатынын анықтау үшін 3d6 лақтырылатын Хит орналасу кестесін ұсынады. Орналасуға байланысты зақым өзгертілуі мүмкін. Мысалы, басқа зақым тигізген жағдайда, зақым екі еселенеді. Егер қолға соққы тисе, зақым жартысына төмендейді. Хит орналасуларын пайдалану атаулы соққыларға атаулы аймаққа шабуыл жасау үшін шабуылға 4 айыппұл салуға мүмкіндік береді.
Сыйлықтар
Фузиондағы жақсы ойыннан кейін, төрешілер кейіпкерлерді көбірек опция ұпайларымен (немесе сыйлық ұпайларымен) марапаттауы мүмкін, оларды дағдыларын жақсартуға және көбірек жабдық сатып алу үшін ақшаға айналдыруға болады. Жиналған опция ұпайлары кейінірек ойыншыға бір-екі қасиетін көтеруге, сондай-ақ талантты немесе артықшылықты сатып алуға мүмкіндік береді. Дегенмен, болашақ қабілеттерді жақсартудың құны қымбаттай түседі және кейіпкерлердің тым күшті, тым жылдам болуына жол бермейді. Мысалы, дағдыны 4-тен 5-ке көтеру үшін, дағдының келесі деңгейінің әр бір ұпайына опция ұпайларының белгілі бір саны қажет. Бұл жағдайда 5 опция ұпайы. Оны 6-ға көтеру үшін тағы 6 ұпай керек болады. Басты қасиетті көтеру үшін бірінші деңгейден бастап әр деңгейге 5 опция ұпайы жұмсалады. Мысалы, қасиетті 4-тен 5-ке көтеру үшін 25 опция ұпайы (5x5) қажет. Ал оны 6-ға көтеру үшін тағы 30 ұпай (5x6) керек болады.