Кіріспе

Үстелдік рөлдік ойын жүйесі

Негізгі рөлдік ойын (BRP) – RuneQuest фантастикалық рөлдік ойынынан бастау алған үстелдік рөлдік ойын. Chaosium 1980 жылы RuneQuest екінші басылымының қорапталған жинағымен бірге BRP жеке кітапшасын жариялады. Грег Стаффорд пен Линн Уиллис авторлар деп есептеледі. Chaosium өз ойындарының көптеген түрлері үшін, соның ішінде Call of Cthulhu, Stormbringer және Elfquest ойындары үшін пайыздық дағдыларға негізделген жүйені негіз ретінде пайдаланды.

Тарих

Негізгі ережелерді Стив Перрин өзінің RuneQuest ойынының бір бөлігі ретінде жазған. Грег Стаффорд ережелерді жеңілдету туралы ой келді (Шабуыл рангілері және соққы орындары сияқты механиканы жою) және оларды «Базалық рөлдік ойын» деп аталатын 16 беттік кітапшада шығарды. BRP-нің алғашқы нұсқасынан бастап, Сэнди Петерсен, Линн Уиллис және Стив Хендерсон сияқты дизайнерлер жүйеге үлес қосты. Жүйе кейіпкерлерге мамандығына қарамастан толық дағдылар жүйесін ұсынған алғашқы рөлдік ойын жүйесі болды. Бұл RuneQuest-те дамыған, бірақ кейіннен оны дағдыға бағытталған Call of Cthulhu RPG қабылдады. BRP – жалпылама жүйе ретінде жоспарланған. Негізгі ережелерге модульдік түрде әртүрлі жанрларды қолдау үшін арнайы ережелер жүйесін қосуға болады. Мұны көрсету үшін 1982 жылы Chaosium «Worlds of Wonder» жиынтығын шығарды, онда жаңартылған негізгі кітапша және нақты жанрларда ойнау үшін қосымша ережелер бар бірнеше кітапшалар кірді. Супергеройлар тақырыбындағы «Superworld» осы жиынтықтың бір бөлігі ретінде пайда болды. Негізгі кітапшаның үшінші басылымы 2002 жылы «Базалық рөлдік ойын: Хаозиум жүйесі» деп аталды. 2004 жылы Chaosium «Базалық рөлдік ойын» монографияларын – қағаз кітапшалар сериясын жариялай бастады. Алғашқы төрт монография («Ойыншылар кітабы», «Сиқыр кітабы», «Жаратылыстар кітабы» және «Ойын шеберінің кітабы») RuneQuest 3-ші басылымымен бірдей болды, бірақ тауарлық белгілер алынып тасталды, себебі Chaosium атау құқығынан айрылды, бірақ ережелер мәтініне авторлық құқық сақталды. Келесі жылдары жаңа механикаға мүмкіндік беретін қосымша монографиялар шығарылды, осылайша жүйе басқа жанрларға кеңейді. Бұл монографиялардың көптегені Chaosium басылымынан шыққан басқа BRP ойындарының ережелерін қайта жариялады. Джейсон Дюралл мен Сэм Джонсон бұрынғы еңбектерді жинап, оларды жаңа басылымға жаңартты, ол 2008 жылы жарық көрді. Бұл толық кітап, «Базалық рөлдік ойын: Хаозиум жүйесі», «Үлкен алтын кітап» деп аталды. Ол ойын шеберлеріне кіретін жүйелерден өз ойындарын құруға мүмкіндік берді. Оған жаңа ойыншыларға арналған жылдам бастау кітабы қоса берілді. 2011 жылы ол екінші басылымға жаңартылды. 2020 жылы Chaosium «Базалық рөлдік ойынды» жүйелік анықтама құжаты (SRD) ретінде шығарды. 2023 жылы «Базалық рөлдік ойын: Универсалды ойын қозғалтқышы» деген жаңа басылым пайда болды, бастапқыда PDF түрінде, кейіннен қатты мұқабалы кітап түрінде.

Лицензия берілген бейімделулер

Chaosium-нің BRP ережелерін пайдалана отырып, жүйеге бейімделген, бұрыннан бар RPG және көркем әдебиеттердің ішінде Ringworld, Hawkmoon және француз RPG-сі Nephilim-нің өңделген нұсқасы бар.

Ережелер жүйесі

BRP, GURPS, Hero System немесе Savage Worlds сияқты басқа да жалпы жүйелерге ұқсас, себебі ол кеңінен қолданылатын қарапайым шешім әдісін пайдаланады. Ол жеті негізгі қасиетті қолданады: Мөлшері, Күші, Шапшаңдығы, Дене бітімі, Зиялылығы, Әлеуеті және Сыртқы келбеті немесе Харизмасы. Олардан кейіпкер әртүрлі дағдылар бойынша проценттік көрсеткіштер алады. Осы дағды көрсеткіштері ойынның негізі болып табылады. Әрекет жасағанда ойыншы кейіпкердің дағды көрсеткішіне тең немесе одан төмен нәтиже алу үшін проценттік текшелерді лақтырады. BRP ережелерінің әрбір нұсқасы негізгі идеялар мен механиканы өзгертіп немесе толықтырып, ойындардың өзара сәйкес болмауына себеп болды. Мысалы, Call of Cthulhu-да дағдылар 100%-дан аспауы мүмкін, ал Stormbringer-де 100%-дан жоғары дағдылар барлық кейіпкерлерге қол жетімді. Ұпайлар тәжірибелік тексерулер арқылы өсе алады, мұндағы механика әр ойында әртүрлі болады. Жүйеде броня мен қорғаныс бөлек қарастырылады: парирование – бұл қарсыластың шабуылды сәтті орындауының ықтималдығын азайтатын қорғаныс дағдысы, ал броняның мақсаты – зиянды сіңіру. Көптеген BRP ойындарында ойыншы кейіпкерлерінің түрлері мен монстрлар немесе басқа қарсыластар арасында ешқандай айырмашылық жоқ. Бірдей жүйе адам батыры үшін де, троль злодеюі үшін де қабілет көрсеткіштеріне байланысты қолданылады. Бұл тәсіл ойыншыларға адам емес түрлердің алуан түрлілігін ойнауға мүмкіндік береді.

Жүйені бейімдеу

Chaosium өзінің BRP жүйесін басқа компанияларға лицензиялауды ерте қабылдаған компаниялардың бірі болды, ол олар бастаған кезде ерекше жағдай еді, бірақ d20 лицензияларының арқасында қазір кең таралған. Бұл BRP-ді басқа ойын компанияларына өздерінің жұмыстары үшін ойындар немесе ойынға көмектесетін құралдар жасауға рұқсат беретін алғашқы өнімдердің бірі ретінде ерекше орынға қояды. Мысалы, Fantasy Games Unlimited баспасынан шыққан Other Suns лицензия бойынша оны пайдаланды. BRP Target Games компаниясының швед ойыны Drakar och Demoner үшін де негіз ретінде қолданылды.

Қабылдау

1981 жылғы шілдедегі "The Space Gamer" журналының (№41 санында) Рональд Пехр: «Негізгі рөлдік ойын – тым кеш, тым аз. RuneQuest бұрыннан қалыптасқан, рөлдік ойындарды үйретуде жақсы жұмыс жасайды, және қазір таңдауға одан да көп ойындар бар. Егер сіз өте жас, бірақ сауатты балаға рөлдік ойынды үйреткіңіз келсе, «Негізгі рөлдік ойын» өте жақсы. Әйтпесе, барлық сүйкімділігіне қарамастан, ол көп пайда бермейді» деп мәлімдеді. 1981 жылғы тамыздағы "Dragon" журналының (52-ші санында) басылымында Джон Сапиенза «Негізгі рөлдік ойын» – өздігінен қиял-ғажайып рөлдік ойын емес, рөлдік ойын қалай ойнауға болатыны туралы нұсқаулық және жаңадан бастаушыларға ойынға кірісуге көмектесетін қарапайым ұрыс жүйесі екенін атап өтті. Дегенмен, Сапиенза оны «ойындардағы практикалық әлеуметтік қарым-қатынасқа ең жақсы кіріспелердің бірі деп санады, және ойын жазушылар көбінесе ойыншы мен ойыншы, ойыншы мен төреші, немесе ойыншы мен кейіпкер арасындағы дұрыс қарым-қатынасқа емес, ойынның механикасына көбірек уақыт жұмсайтындықтан, ойыншыларға толыққанды ойындарға көшетінде қажет болатын басшылықты береді». Ол: «Негізгі рөлдік ойын – хоббиге шынайы әмбебап кіріспе, жоғары бағаланады» деген қорытынды жасады.

Марапаттар

BRP өзінің ойындары арқылы көптеген марапаттарға ие болды. Ең айқынсы – 1981 жылғы «Call of Cthulhu» ролдік ойыны үшін «1981 жылғы ең жақсы ролдік ойын ережелері» номинациясы бойынша алған Origins сыйлығы. «Call of Cthulhu» ойынының басқа да басылымдары, оның ішінде Hall of Fame сыйлығын қоса, Origins сыйлығын жеңіп алды. BRP Character Generation бағдарламалық құралы да дизайны үшін марапаттар алды.