Кіріспе

Қытайдағы географиялық аймақ Цзяннань — Қытайдағы Янгцзы өзенінің төменгі ағысының оңтүстігінде, оның дельтасының оңтүстік бөлігін қамтитын географиялық аймақ. Бұл аймақ Шанхай қаласын, Цзянсу провинциясының оңтүстік бөлігін, Анхуй провинциясының оңтүстік-шығыс бөлігін, Цзянси провинциясының солтүстік бөлігін және Чжэцзян провинциясының солтүстік бөлігін қамтиды. Аймақтағы ең маңызды қалаларға Анцин, Чанчжоу, Ханчжоу, Нанкин, Нинбо, Шаосин, Сучжоу, Вуси, Вэнчжоу, Янчжоу және Чжэньцзян жатады. Цзяннань өте жоғары адам дамуы мен саудадағы өркендеуінің арқасында Қытайдың ең гүлденген аймандарының бірі болып ұзақ жылдар бойы есептеледі. Аймақ тұрғындарының көпшілігі Ву тілінің диалектілерін ана тілі ретінде қолданады.

Этимология

Цзяннань атауы – стандартты мандарин тілінде айтылатын «, » «Янцзы өзенінің оңтүстігіндегі жерлер» деген мағынаны білдіретін «, » сөзінің пиньиньмен жазылуы. Jiang қазір кез келген ірі өзенді білдіретін жалпы қытай сөзі болғанымен, тарихи тұрғыда ежелгі қытай тілінде Jiangnan аймағын анықтайтын Янцзы өзенін атау үшін қолданылған. Ескі және стандартты емес транскрипция жүйелерінде Цзяннань ағылшын және басқа еуропа тілдерінде тарихи түрде Чианг-нан, Кианнан және Кианг-нан деп жазылған.

Тарих

Ең ерте археологиялық дәлелдер Маджиабанг және Хемуду мәдениеттеріне қатысты. Кейінгі Лянчжу мәдениеті шамамен б.з.д. 2600–2000 жылдары күрделі және әдемі жаде бұйымдарын жасады. Олардың экономикасы күріш өсіру, балық аулау және өзендер мен көлдердің үстінде үйлер салуға негізделген. Чжоу дәуірінде У және Байю халықтары бұл аймақты су шаруашылығымен және үйлермен мекендеген, бірақ солтүстік Қытай мемлекеттерімен байланыс арқылы олар синизацияланды. Олар қытай жазуын қабылдап, мықты қола қылыштар жасады. Чу мемлекеті батыстан (Хубэйде) осы аймаққа кеңейіп, Юэ мемлекетін жеңді. Чжу мемлекеті Цинь мемлекетімен жаулап алынғаннан кейін Қытай біріктірілді. 4 ғасырдың басында Батыс Цзинь әулетінің құлдырауынан кейін ғана солтүстік қытайлықтар Цзяннаньға көптеп көшіп келді. Сары өзен аңғары су тасқынынан (ауыл шаруашылығы жерлерін құру үшін қарқынды ағаш кесуден кейін ағаштардың жетіспеушілігі) және Бес варвардың төңкерісі кезіндегі тұрақты соғыс салдарынан құнарсыз болып барады. Қытай өркениетінің бастауы Солтүстік Қытай жазығында Сары өзеннің айналасында болғанымен, табиғи климаттың өзгеруі және көшпелі жаулардың үздіксіз қысымшылығы Солтүстік Қытайдың ауыл шаруашылығының өнімділігіне зиян келтірді. Көптеген адамдар Оңтүстік Қытайға қоныстанды, онда Цзяннань аймағының жылы және ылғалды климаты ауыл шаруашылығын қолдауға өте қолайлы болды және өте күрделі қалалардың пайда болуына мүмкіндік берді. Шығыс Хан әулетінің кезінде (б.з.д. 2 ғасыр) Цзяннан аймағы Қытайдың ең ірі экономикалық орталықтарының біріне айналды. Күріштен басқа, Цзяннан шай, жібек және (Шангюдан) келадон фарфор сияқты өте пайдалы сауда тауарларын өндірді. Қолдануға ыңғайлы көлік жолдары – солтүстікке қарай Үлкен канал, батысқа қарай Янцзы өзені және Янчжоу сияқты теңіз порттары жергілікті саудаға, сондай-ақ ежелгі Қытай мен басқа елдер арасындағы саудаға үлкен үлес қосты. Бірнеше қытай әулеттері Цзяннаньда орналасқан. Цинь әулеті құлағаннан кейін, Чжу мемлекетінің көтерілісшілері билікті өз қолына алды. Оның билеушісі Сян Ю осы жерде дүниеге келген. Үш патшалық дәуірінде Цзянье (қазіргі Нанкин) Шығыс Вудың астанасы болды. 3 ғасырда көптеген солтүстік қытайлықтар осы жерге көшіп келді. 10 ғасырда Уюй – Цян Лю құрған шағын жағалаудағы патшалық, ол Цзяннанға және оның халқына бүгінгі күнге дейін мәдениеті жағынан әсер етеді. 1120 жылдардағы Цзинь-Сун соғысында юрчендер Солтүстік Қытайды толық басып алғаннан кейін, қуылған Сун әулеті үкіметі оңтүстікке қарай шегінді, 1127 жылы Ханчжоу қаласында жаңа Оңтүстік Сун астанасын құрды. Юань әулетінің соңғы жылдарында Цзяннань үшін екі ірі бүлікші мемлекет соғысты: Чжу Юаньцзанның Нанкинде орналасқан Мин фракциясы және Чжан Шичэн бастаған Сучжоу орталығындағы Ву фракциясы. Он жылдық бәсекелестік 1367 жылы Чжудың Сучжоуды басып алуымен аяқталды. Осылайша Цзяннаньды қайта біріктірген Чжу 1368 жылдың 20 қаңтарында өзін Мин әулетінің бірінші императоры деп жариялады және бірнеше айдан кейін монғолдарды Солтүстік Қытайдан қуып шығарды. Нанкин Мин әулетінің астанасы 15 ғасырдың басына дейін болды, содан кейін үшінші Мин билеушісі, Юнле императоры астананы Пекинге көшірді. Цинь әулеті алғаш рет Қытайды басып алған кезде, олар Мингтің оңтүстік астанасы Нанкиннің айналасындағы "Оңтүстік тікелей бақыланатын аймақты" өздерінің Цзяннань провинциясы деп атады, кейіннен ол Лианцзянның вице-королі бақылайтын Цзянсу мен Анхуйдың жеке провинцияларына бөлінді. Оңтүстік Минге мүмкіндігінше ұзақ уақыт көмек көрсетумен қатар, Цзяннанның ақсүйектері аймақта салық жинауды тоқтату арқылы Маньчжу Цинге бастапқы қарсылық көрсетті. Цинь әулетінің Цянлон императоры Цзяннаньға көп рет келді, бұл көптеген қытай опералары мен теледрамаларының танымал тақырыбы болды. Бұған дейін Канси императоры да осы аймаққа келген болатын. Цзяннань, атап айтқанда Шаосин, шын мәнінде Кансидің Оңтүстік инспекциялық турдың оңтүстік аялдамасы болды. XIX ғасырдағы Тайпин көтерілісі кезінде Тайпин көтерілісшілері құрған режим Цзяннаньның көп бөлігін басып алды және ақыр соңында Нанкинді өзінің астанасы етті. Бұл аймақ көтерілістің басылып, Цин императорлық билігі қалпына келтіріліп, көп залал шекті. 1911 жылы Цинь әулетінің құлдырауынан кейін және Чан Кайшидің Солтүстік экспедициясынан кейін Қытай Республикасы (ҚР) Сунь Ятсеннің тілегін орындап, Нанкинді ұлттық астанаға айналдырды. 1920 жылдардың соңынан бастап Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Цзяннань аймағы Қытайдың экономикалық дамуының басты орталығы болды. Гоминьданның билік елітасы және ҚР-ның экономикалық элитасының көп бөлігі Цзяннань аймағынан шыққан.

Географиялық сәйкестік

Диалект сондай-ақ Цзянбэй және Цзяннань аймақтарында аймақтық идентичность және саясат құралы ретінде пайдаланылған. Янчжоу қаласы сауданың гүлденген және дамыған орталығы болған кезде, Янцзы өзенінің солтүстігінде орналасқандықтан, ол бай деп есептелген Цзяннаньның (өзеннің оңтүстігінде) бөлігі саналды. Янчжоудың байлығы мен дамуы төмендегеннен кейін, ол Цзянбэйдің (сөзбе-сөз "өзеннің солтүстігі") бөлігі деп есептелді, ол "шала дамыған" аймақ ретінде қарастырылды. Янчжоуда Мин-Цинь династияларының ауысу кезеңінде болған қырғын қаладағы У тілінде сөйлейтін халықтың күрт азаюына алып келді, ал демографиялық өзгеріс нәтижесінде Янчжоуда Тайху У диалектілері жойылды, ал Цзяньхуай мандарин тілі сол кезде басым диалектке айналды. Бұл Янчжоуды кейбір У тілінде сөйлейтін халық үшін Цзяннанның бөлігі деп қарастыруды тоқтатты. Цзяннан аймағының өзінде У тілінің көптеген субдиалектілері беделді диалект атануы үшін күресті.

Белгілі қалалар

Ханчжоу – Сун әулетінің тарихи астанасы. Хучжоу – Чжэцзян провинциясында жібек және балыққа даңқты қала. Нанкин – Қытайдың түрлі кезеңдердегі тарихи астанасы. Нантонг – Цзянсу провинциясындағы префектуралық деңгейдегі қала. Нинбо – Чжэцзян провинциясының солтүстік-шығысындағы провинциялық деңгейдегі қала. Шанхай – ең маңызды қаржылық және экономикалық орталықтардың бірі. Сучжоу – арналарымен және ғибадатханалар мен бақтар сияқты әдемі архитектурасымен танымал. Вэньчжоу – Чжэцзянның оңтүстік-шығысындағы қала. Янчжоу – Қытай әдебиетіндегі мәдени сілтемелерімен және тарихи орындарымен әйгілі қала. Уси – Сучжоу қаласының жанында орналасқан, Тай көлінің көркі мен мәдениетімен танымал.

Экономика

Тарихи тұрғыдан алғанда, Цзяннан жібек және жасыл шай шығарған.