Кіріспе

1G – сымсыз ұялы технологияның бірінші буыны. 1G ұялы желі (сымсыз) технологиясының бірінші буыны болып табылады. Бұл 1980 жылдары енгізілген және 2G технологиясымен алмастырылған ұялы байланыс стандарттары. Бұл екі ұялы буынның басты айырмашылығы – 1G желілеріндегі дыбыс трансляциясы аналогты болса, 2G желілері толығымен цифрлық болды. Әртүрлі елдерде көптеген 1G ұялы стандарттары әзірленді және қолданылды, бірақ ең көп тарағандары – Нордикалық ұялы телефония (NMT) және Күрделі ұялы телефон жүйесі (AMPS) жүйелері. Цифрлық технологияның аналогтық технологиядан жоғары артықшылықтары болғандықтан, 2G желілері оларды толығымен ығыстырды. Дамыған елдерде 2000 жылға дейін көптеген 1G желілері тоқтатылды, бірақ кейбір елдерде олар 2010 жылдарға дейін жұмыс істеді.

Шолу

1G технологиясының алдыңғы тамыры – ұялы радиотелефон (яғни "0G"), онда қолға ұсталатын телефондар орталық операторға қосылатын. 1G – ұялы байланыс желілерінің бірінші буыны. Ұялы технология географиялық аймақ бойынша төмен қуатты радио хабар таратушыларды пайдаланып, ұяшықтар желісін қолданады. Бес жыл ішінде NTT желісі Жапонияның барлық халқына таралып, тұңғыш жалпыұлттық 1G/ұялы желіге айналды. Жапониядағы желіге дейін Bell Laboratories 1977 жылы Чикаго маңында алғашқы ұялы желіні құрып, 1978 жылы сынақтан өткізді. Ұялы технология пайда болғанға дейінгі кезеңдегідей, скандинавия елдері сымсыз технологиялардың алға қойылушылары болды. Олар бірлесіп 1981 жылы Швецияда алғаш іске қосылған NMT стандартын жасады. NMT – халықаралық роумингті қолдаған алғашқы ұялы телефон желісі. 1983 жылы Америка Құрама Штаттарында алғашқы 1G ұялы желі іске қосылды, ол Чикагодағы Ameritech компаниясы Motorola DynaTAC ұялы телефонын пайдаланды. 1990 жылдардың басында 1G GSM және cdmaOne сияқты жаңа 2G (екінші буын) ұялы технологиялармен ығыстырылды. 1G радио мұнараларды (телефондарды тыңдайтын) телефон жүйесінің қалған бөлігімен байланыстыру үшін цифрлық сигналдауды қолданғанмен, 2G кезінде дауыс өзі цифрлық сигналдарға түрлендіріледі, ал 1G дауыстық хабарды жіберу үшін аналогты FM модуляциясын қолданады, бұл екі бағытты жер үстілік ұялы радиоға ұқсас. 1G желілерінің көп бөлігі 2000 жылдардың басында тоқтатылды. Кейбір аймақтар, әсіресе Шығыс Еуропа, осы желілерді ұзақ уақыт бойы қолданыста ұстады. Ресейдегі соңғы жұмыс істеп тұрған 1G желісі 2017 жылы жабылды.

Бала асырап алу

Жапониядан кейін, ең алғашқы коммерциялық ұялы байланыс желілері 1981 жылы Швецияда, Норвегияда және Сауд Арабиясында іске қосылды. Содан кейін 1982 жылы Дания, Финляндия және Испания, 1983 жылы АҚШ, ал 1984 жылы Гонконг, Оңтүстік Корея, Австрия және Канада қосылды. 1986 жылға қарай Тунис, Малайзия, Оман, Ирландия, Италия, Люксембург, Нидерланды, Ұлыбритания, Батыс Германия, Франция, Оңтүстік Африка, Израиль, Таиланд, Индонезия, Исландия, Түркия, Виргин аралдары және Австралияда да желілер іске қосылды. Жалпы алғанда, Африка елдері 1G желілерін қабылдау бойынша өте баяу болды, ал Шығыс Еуропа елдері саяси жағдайға байланысты соңғылардың қатарында болды. 1990 жылы Еуропада ұялы байланыс абоненттерінің саны бойынша көшбасшы Ұлыбритания болды, онда 1,1 миллион абонент тіркелді, ал екінші орында 482 мың абонентімен Швеция тұрды. Жапония ұлттық ұялы байланыс желісін бірінші болып құрғанмен, пайдаланушылар саны басқа дамыған елдермен салыстырғанда айтарлықтай төмен болды, 1989 жылы ену деңгейі 0,15 пайызды құрады. 1991 жылдың қаңтарына қарай ену деңгейі Швеция мен Финляндияда ең жоғары болды – екі елде де 50 пайыздан асты, олардан кейін Норвегия мен Исландия орналасты. АҚШ-та бұл көрсеткіш 21,2 пайызды құрады, ал Еуропаның көптеген басқа елдерінде 10 пайыздан төмен болды.