Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1964 жылы Ефрем Кишонның түсірген фильмі
1964 film by Ephraim Kishon
«Саллах Шабати» – 1964 жылы түсірілген израильдік комедиялық фильм. Ол Израильге иммиграция мен қоныс аударудың хаосын, сондай-ақ дамып келе жатқан израиль қоғамында мизрах еврейлерінің кездесетін мәселелерін көрсетеді. Бұл әлеуметтік сатира режиссер Ефрем Кишон мен продюсер Менахем Голанды халықаралық деңгейде жетістікке жеткен алғашқы израильдік кино өнерпаздарының қатарына қосты. Сонымен қатар, бұл фильм көрермендерге кейіннен 1971 жылғы «Сыбызғыдағы әнші» (Fiddler on the Roof) американдық музыкалық фильмі арқылы одан да әйгілі болатын актер Хаим Тополды таныстырды. Басты кейіпкердің аты – Саллах Шабати, бұл «Келуім үшін кешірім сұраймын / Келгенім үшін өкінемін» деген фразамен байланысты ойын болуы мүмкін. Кишонның фильмге бейімделген қысқа әңгімелерінің алғашқы басылымдарында бұл кейіпкер Саадия Шабтай деп аталған.
Sallah Shabati is a 1964 Israeli comedy film about the chaos of Israeli immigration and resettlement, as well as the issues Mizrahi Jews faced in the developing Israeli society. This social satire placed the director Ephraim Kishon and producer Menahem Golan among the first Israeli filmmakers to achieve international success. It also introduced to audiences to actor Chaim Topol, who would later achieve even greater recognition with the 1971 American period musical film Fiddler on the Roof. The protagonist's name, Sallah Shabati, is perhaps a play on the phrase סליחה שבאתי, Sliḥa she'bati, "I apologise for coming/I regret coming here". In earlier print versions of Kishon's short stories which were revised for the film, the character was known as Saadia Shabtai.
Сюжет
Фильм Салах Шабатимен басталады, ол Мизрахи еврейі, отбасымен бірге ұшақпен Израильге келеді: оның өте жүкті әйелі, ескі әйелі және жеті баласы. Ол келгенде, оны ма'абараға, яғни көшпенді лагерьге апарып орналастырады. Оларға тұруға бұзылған, бір бөлмелі лашық беріледі. Фильмнің қалған бөлігі Салахтың жақын жердегі жаңа тұрғын үйлер кешенінде пәтер сатып алу үшін жеткілікті ақша табуға жасаған көптеген әрекеттерін көрсетеді. Оның ақша табу жолдары көбінесе күлкілі, ал сол кездегі Израильдегі саяси және әлеуметтік стереотиптерді әжуалай сатиралайды. Ақырында, адамдар көбінесе қаламаған нәрселерін алуға бейім екенін түсінген ол тұрғын үй кеңсесіне қарсы наразылық акциясын ұйымдастырып, "Бізге дамудың қажеті жоқ: бізге ма'абара керек!" - деген ұранды көтеріп шығады. Фильм полицияның тұрғындарды күштеп шығарып, жаңа тұрғын үй кешеніне тасымалдауымен аяқталады.
The film begins with Sallah Shabati, a Mizrahi Jewish immigrant, arriving in Israel by plane with his family: his very pregnant wife, an ancient female relative, and seven children. Upon arrival, he is taken to live in a ma'abara, or transit camp, where he and his family are given a broken down, one room shack to live in. The rest of the film follows Sallah's many attempts to earn enough money to purchase an apartment in a nearby new housing development. His money making schemes are often comical and frequently satirize the political and social stereotypes in Israel at the time. Finally realizing that people are more likely to get what they don't want, he organizes a demonstration against the housing office, shouting the slogan: "We don't want the development: we want the ma'abara!" The film ends with residents being forcibly evicted by police and transported to the new housing complex.
Тақырыптар
Саллах Шабатидің кибуц сияқты негізгі сионистік институттарды құрметсіздікпен және әжуалай бейнелеуі көптеген көрермендер мен сыншылардың күшті реакциясын тудырды. "Фильмдегі кибуцниктер бюрократтарға ұқсайды және басқарушылық қызметтерді атқаратын тәжірибелілер мен "қарапайым" жұмысшыларға бөлінген, бұл бөлініс социалистік ынтымақ және ұжымдық идеал туралы мифке қайшы келеді. Кибуцниктер, сонымен қатар, жанындағы кедей ма'абараның қиын жағдайына тоталдық бейжайлық танытады."
Sallah Shabati's irreverent and mocking depiction of core Zionist institutions like the kibbutz provoked strong reactions among many filmgoers and critics. "The kibbutzniks in the film resemble bureaucrats and are clearly divided into veterans with managing roles and 'simple' workers, a division which contradicts the myth of Socialist solidarity and collectivist idealism. The kibbutzniks betray total indifference, furthermore, to the miserable conditions of the poor ma'abara next to them."
Сыни қабылдау
"Салла Шабати" фильмi әр түрлi бағалаулар алды, бірақ Израильде бұрын-соңды болмаған кассалық табысқа жеттi, шамамен 1,3 миллион көрермен тартты. New York Times газетiнiң сыншысы А.Х. Вейлер фильмдi "күлкілi емес, бiлiм беруге бағытталған" деп атады және "Салла Шабати мен оның айналасындағы адамдар ерекше, жақын, көбiнесе әртүрлi, бiрақ олардың юморы көбiнесе қарапайым" дедi. Фильм Голливуд шетелдiк баспасөз қауымдастығының "Алтын глобус" сыйлығын "Үздік шетелдiк фильм" номинациясы бойынша жеңіп алды, сонымен қатар Берлин кинофестивалін ашты және жапты. Фильм 1964 жылғы "Оскар" сыйлығына "Үздік шетел тіліндегі фильм" номинациясы бойынша ұсынылды, бұл израильдiк туындылардың алғашқысы болды, бiрақ "Оскар" сыйлығын итальяндық "Кеше, бүгін және ертең" фильміне жоғалтты. Фильм 1964 жылғы Сан-Франциско халықаралық кинофестивалінде "Үздік актер" (Хайм Топол) және "Үздік сценарий" (Ефрем Кишон) жүлделерін жеңіп алды.
Sallah Shabati received mixed reviews but achieved unprecedented box office success in Israel, drawing almost 1.3 million spectators. New York Times critic A. H. Weiler called the film "more educational than hilarious", and said "Sallah Shabbati and his coterie are an unusual, endearing, often colorful lot, but their humor is largely rudimentary." It won the Hollywood Foreign Press Association's Golden Globe Award as Best Foreign Film, and opened and closed the Berlin Film Festival. The film was nominated for a 1964 Academy Award in the category of Best Foreign Language Film, a first for an Israeli production, but it lost the Oscar to the Italian film, Yesterday, Today and Tomorrow. The film won best actor (Haim Topol) and best screenplay (Ephraim Kishon) in the 1964 San Francisco International Film Festival.