Кіріспе

Веймут – Дигби округінде орналасқан Новая Шотландиядағы ауылдық елді мекен, Сиссибу өзенінің Баи-Сент-Мари шығанағына құятын жерге жақын.

Тарих

Бұл аймақты 1760 жылдары Жаңа Англия плантаторлары қоныстандырды. Қала 1783 жылы лоялист Джеймс Муди құрды (Америка революциясын аяқтау үшін Париж шарты қол қойылған жыл). Қазіргі Уэймут бұрын Уэймут көпірі деп аталған, ал Уэймут-Норт – Уэймут деп аталған. Уэймуттың аты Массачусетс штатының Уэймут қаласынан келген Стрикленд отбасының бұрынғы қонысының құрметіне берілген деп есептеледі. 19-шы ғасырдың ортасында кеме қатынасы және кеме жасау негізгі өнеркәсіптер болды. Бүгінде Сиссибу өзенінің солтүстік-шығыс жағында кемежайлардың қалдықтарын көруге болады. Осы кемежайларда ағаш сияқты тауарлар кемелерге тиеліп, әлемнің түкпір-түкпіріне жіберілетін. Жақында ғана Уэймут Канаданың шығысындағы ең көне жалпы дүкенге ие болды. 1837 жылы ашылған дүкен "Сауда бекеті" деп аталды, бірақ 2009 жылы жабылды. Ауылда сондай-ақ Галифакс саудагерлер банкінің (кейіннен Канада Корольдік банкі деп аталды) алғашқы филиалдарының бірі орналасқан. Бұл ғимарат қазір аталған Уэймут сауда бекеті ғимаратының бір бөлігі болып табылады. Доминион Атлантик темір жолы 1990 жылдың наурыз айында Уэймут арқылы өтуін тоқтатты. Жақын жердегі Уэймут-Фолс әлемдегі ең ұлы боксшылардың бірі Сэм Лэнгфордтың (1886–1956) туған жері болды. Ол ешқашан ресми түрде әлем чемпионы атанбаса да, Англия, Испания және Мексика чемпиондық атақтарын иеленді.

Апат

1909 жылы 4 тамызда 2 шіркеу, бір қонақ үй және бірнеше басқа ғимарат өртеніп кетті. 1929 жылы 2 қазанда капитан Р.Д. Баркхаустың дүкенінде өрт шығып, қаланың орталық бөлігін шарпып, бөлшек сауда дүкендері, зауыттар және жеке үйлерді қоса алғанда 25 ғимаратты қиратты. Өрттен болған зиян шамамен 250 000 АҚШ долларына бағаланды. Өрт салдарынан ешкім ауыр жарақат алған жоқ және қаза болғандар да жоқ. 1958 жылы 6 ақпанда Веймут Индустриз Лтд. компаниясына қарасты қайық және жиһаз зауыттары өртеніп жойылды, ал 1959 жылғы маусымда өрт салдарынан алты кәсіпорын құрылыстан түгелдей жойылды. 2003 жылғы наурыз айында Сиссибу өзені арнасынан асып, қаланы шамамен екі фут суға батырды. 2017 жылы Уэймут қаласында орналасқан Канаданың ең көне ғимараттарының бірі өртенді. Өрт келесі бір ғимаратты да жалмап, үш ғимаратқа зақым келтірді. Өртті тоқтату үшін тоғыз өрт сөндіру бөлімінен және 130-дан астам өрт сөндіруші қатысты.

Жаңа Франция ("Электрлі қала")

Веймуттан ішкі аймаққа қарай орналасқан Жаңа Францияның ағаш өңдеушілер қауымдастығын 1892 жылы Францияның Нормандиясынан келген Стейлин отбасы құрды. Олар құрған қауым гидроэлектр қуатын ерте пайдаланғанымен ерекшеленді, соның арқасында жергілікті тұрғындар оны "Электр қаласы" деп атады. Сондай-ақ, Стейлин отбасының Веймут және Жаңа Франция темір жолы да ерекше еді, оның жолдары ағаштан жасалған, және олар осы темір жолды Веймут қаласындағы компанияның кемежайына ағаш жеткізу үшін пайдаланды. Жаңа Франциядан Оңтүстік Америка мен Англияға жылына 1,5 миллион тақта аяқ ағаш жіберілді. 1907 жылы темір жол өртеніп, көп ұзамай қызметі тоқтатылды. Жаңа Франциядан қала ғимараттарының іргетастарынан басқа ештеңе қалмады. Жердің соңғы иелері болған Дж.Д. Ирвинг бұл жерде серуендеу жолдары мен ақпараттық тақталар орнатты және іргетастарды қалпына келтіріп, келушілерге зерттеу үшін қауіпсіз етті. 2010 жылдың 3 ақпанында жерді Нова-Скотия провинциясы сатып алды, осылайша провинцияның осы ерекше бөлігінің сақталуын қамтамасыз етті.

География

Қазіргі Уэймут Сиссибу өзенінің арғы жағалауында орналасқан. Бұл өзен Фанди шығанағының үлкен толқындарының әсерінен Сент-Мэри шығанағына тұзды судың кері ағынының нәтижесінде шамамен әр алты сағат сайын көтеріледі. Уэймут Клэр және Дигби-Аннаполис провинциялық сайлау округтерінің шекарасында жатыр. Ол Дигбиден 33 шақырым, Ярмуттан 72 шақырым және Нова-Шотландияның астанасы Галифакстан 250 шақырым қашықтықта орналасқан. Уэймуттың төңірегіндегі кішігірім ауылдар: Уэймут-Фоллс, Уивер-Селтлмент, Огайо, Саутвилл, Ривердейл, Денверс, Хассет, Сент-Бернард және Нью-Эдинбург. 101 тас жолындағы 27 және 28 нөмірлі екі шығу қалаға басты жолмен кіруге мүмкіндік береді. 1-ші бағыттық жол ауылдан өтеді және 101-ші тас жолы салынар алдында Анаполис аңғарынан Ярмутқа дейінгі басты артерия болып табылды.

Климат

Уэймуттың теңізге жақын орналасуының әсерінен ылғалды континенттік климаты бар. Ол, өзі мен Атлант мұхитының арасында құрлық болғандықтан, мұхиттың кейбір әсерінен қорғалған, бірақ материк ішіндегі аймақтарға қарағанда климаты жұмсақ.

Экономика

Бұл аймақтағы басты салалар – тері өндірісі, әсіресе күміс түлкі және норка шаруашылығы, балық аулау және орман шаруашылығы.

Демография

Веймут ауылында әр түрлі этникалық топтар өкілдік табады. Көптеген тұрғындары – лоялистердің ұрпақтары, африкалық канадалықтар және ақ нәсілді адамдар. Сонымен қатар, мұнда аздаған академиялықтар, микмактар және неміс текті адамдар да тұрады.

Уэймут көркем әдебиетте

Жазушы Жозефина Лесли (псевдоним Р. А. Дик) жиі жазғы демалысын Уэймут-Норт қаласында өткізген. Сапарлары барысында ол Уэймуттың өркендеген шағында (желкенді кемелер дәуірінде) өмір сүргенін қиялдап, "Жалғыздық және Мьюр ханым" романын жазуға шабыттанған. Джордж Эллиотт Кларктың "Whylah Falls" (1990) поэзиялық туындысында Уэймут және Уэймут сарқырамасы мифологиялық бейнеленген.