Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
минерал
a mineral
Фенакит немесе фенацит – бериллий ортосиликатынан тұратын, Be2SiO4 формулалы өте сирек кездесетін незосиликат минералы. Кейде әшекей тасы ретінде қолданылады, фенакит жеке кристалдар түрінде кездеседі, олар қатарлас жақтары бар гемиедризммен ромбоэдрлі және көбінесе линза тәрізді немесе призмалық пішінде болады: линза тәрізді пішін бірнеше доғал ромбоэдрлердің жақтарының дамуымен және призма жақтарының болмауымен анықталады. Жарылу жоқ, ал сынық конхоидты. Моос шкаласы бойынша қаттылығы 7,5–8; меншікті салмағы 2,96. Кристалдар кейде толығымен түссіз және мөлдір, бірақ көбінесе сұрғылт немесе сарғыш түсті және тек жартылай мөлдір; кейде ақшыл қызғылт түсті болады. Жалпы көрінісімен минерал кварцқа ұқсайды, сондықтан оны осымен шатастырады. Оның атауы φέναξ сөзінен шыққан, яғни "алдаушы" деген мағынаны білдіреді, себебі ол кварцқа өте ұқсас, және 1833 жылы Нильс Густаф Норденшелд осылай атаған.
Phenakite or phenacite is a fairly rare nesosilicate mineral consisting of beryllium orthosilicate, Be2SiO4. Occasionally used as a gemstone, phenakite occurs as isolated crystals, which are rhombohedral with parallel faced hemihedrism, and are either lenticular or prismatic in habit: the lenticular habit is determined by the development of faces of several obtuse rhombohedra and the absence of prism faces. There is no cleavage, and the fracture is conchoidal. The Mohs hardness is high, being 7.5–8; the specific gravity is 2.96. The crystals are sometimes perfectly colorless and transparent, but more often they are greyish or yellowish and only translucent; occasionally they are pale rose red. In general appearance the mineral is not unlike quartz, for which indeed it has been mistaken. Its name comes from φέναξ, meaning "deceiver" due to its close visual similarity to quartz, named by Nils Gustaf Nordenskiöld in 1833.
Пайда болуы
Фенакит жоғары температуралы пегматит тамырларында және кварц, хризоберил, апатит және топазбен байланысты мика шисталарында кездеседі. Ол Ресейдің Урал тауларындағы Екатеринбургке жақын Таковая өзеніндегі зөулім және хризоберил кенішінен бұрыннан мәлім, онда мика шистасында ірі кристалдар табылады. Ол сондай-ақ топаз және амазонитпен бірге Оңтүстік Уралдағы Ильмен тауларының гранитінде және АҚШ-тың Колорадо штатындағы Пайкс Пик аймағында кездеседі. Призмалық пішіндегі, әдемі тас сапасындағы фенакит кристалдары Оңтүстік Африканың Солтүстік Кейп аймағындағы Ноумас II пегматит белдеуінің бөлігі – бериллдің еріген қуыстарында кездеседі. Норвегиядағы Крагеро қаласындағы фельдшпат карьерінде үлкен, призмалық кристалдар табылған. Алзастағы Ширмекке жақын Фрамонт танымал орынның бірі. Гринвудта (Мэн штаты) одан да ірі кристалдар табылған, бірақ олар фенакит орнында пайдалған кварцтың псевдоморфтары еді. Әдемі тас үшін оны бриллианттай кесіп өңдейді, Британ мұражайында салмағы 34 және 43 карат (6,8 және 8,6 г) болатын екі үлгісі сақталған. Оның сыну көрсеткіштері кварц, берил немесе топаздың көрсеткіштерінен жоғары; сондықтан кесілген фенакит өте жарқырап, кейде алмастан ажырату қиын болады.
Phenakite is found in high temperature pegmatite veins and in mica schists associated with quartz, chrysoberyl, apatite and topaz. It has long been known from the emerald and chrysoberyl mine on the Takovaya stream, near Yekaterinburg in the Urals of Russia, where large crystals occur in mica schist. It is also found with topaz and amazonite in the granite of the Ilmen Mountains in the southern Urals and of the Pikes Peak region in Colorado, US. Small, gem grade individual crystals of phenakite showing a prismatic habit are noted in beryl dissolution cavities at the Noumas II Pegmatite, part of the Orange River pegmatite belt in the Northern Cape of South Africa. Large crystals of prismatic habit have been found in a feldspar quarry at Kragerø in Norway. Framont near Schirmeck in Alsace is another well known locality. Still larger crystals, measuring in diameter and weighing have been found at Greenwood in Maine, but these are pseudomorphs of quartz after phenakite. For gem purposes the stone is cut in the brilliant form, of which there are two fine examples, weighing 34 and 43 carats (6.8 and 8.6 g), in the British Museum. The indices of refraction are higher than those of quartz, beryl or topaz; a faceted phenakite is consequently rather brilliant and may sometimes be mistaken for diamond.