Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Автомобильдің ерекшелігі. Электр терезелер – қолмен айналдырылатын тұтқаны пайдаланудың орнына, батырманы немесе қосқышты басып көтеріліп, түсірілетін автомобиль терезелері.
Feature of a motor vehicle
Power windows or electric windows are automobile windows which can be raised and lowered by pressing a button or switch, as opposed to using a crank handle.
Тарих
1940 жылдың күзінде Packard компаниясы жаңа 1941 жылғы Packard 180 сериялы машиналары үшін гидравликалық терезелерді (электр терезелерді) енгізді. Бұл – гидроэлектрлік жүйе. 1941 жылы Ford Motor Company компаниясы Lincoln Custom-да алғашқы электр терезелерді (тек лимузин мен жеті орынды седан нұсқаларында) ұсынды. Cadillac 75 сериясында электрмен бөлінетін терезесі (бірақ бүйір терезелері болмады). Күшті көмекшілердің пайда болуына себеп – адам күшінен басқа тәсілмен кабриолеттердің шатырын ашу және жабу қажеттілігі мен тілегі болды. Алғашқы күшті көмекшілер вакуумдық болды және Chrysler Corporation көліктерінде, әсіресе 1930 жылдардың соңындағы Plymouth кабриолеттерінде ұсынылды. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін General Motors компаниясы кабриолет шатырларын жұмыс істеуге арналған орталық гидравликалық сорғыны жасады. Бұл жүйе 1942 жылы GM құрастырған кабриолеттерде қолданылды. Бұрын GM үнемі үлкейіп келе жатқан күрделі (төрт жақтағы терезелер екіге қарағанда) кабриолет шатыр механизмдерін басқаруға жеткілікті күші жоқ вакуумдық жүйені пайдаланған. Buick бөлімшесінің бас инженеры Чарльз А. Чейн 1946 жылы Buick кабриолеттеріне шатырды, есік терезелерін және алдыңғы орындықты саусақпен басқаруды қамтамасыз ететін электрмен басқарылатын гидравликалық жүйені енгізді. Бұл жүйелер Екінші дүниежүзілік соғысқа дайындалу үшін әскери қару-жарақтарда жасалған гидравликалық жетістіктерге негізделген. "Гидроэлектрлік" жүйе (терезелер, алдыңғы орындықты реттеу және кабриолет шатыры) 1947 жылғы үлгіде стандартты болды. Орындық пен терезе көмегі жүйесі GM жабық автомобильдерінде қол жетімді болды (кейбір Cadillac Series 75 модельдерінде және барлық Series 60 Specials-те стандартты, әдетте 1948 жылдан бастап "Fleetwood" деп аталды). Толық жүйе тек Oldsmobile, Buick және Cadillac компаниялары шығарған жоғары деңгейдегі GM кабриолеттерінде стандартты болды. Ол тек пакет ретінде қол жетімді болды, яғни электрлік терезелер, алдыңғы орындық және кабриолет шатыры (қажет болған жағдайда). Бұл мүмкіндік 1948 жылғы және одан кейінгі General Motors модельдерінің нөмірінде "X" әрпімен белгіленеді, мысалы, 1951 жылғы Cadillac Sixty Special седаны, 6019X моделі. Электрмен жұмыс істейтін гидравликалық сорғы жүйесі Hudson және Packard компанияларының 1948 жылдан 1950 жылға дейінгі модельдерінде ортақ болды. Жүргізушінің есігінде қалған терезелерге қосымша төрт түйме болды. Ford компаниясының жоғары деңгейдегі кабриолеттерінде де ұқсас электрогидравликалық жүйе болды. Mercury және Ford Sportsman кабриолеттері (ағаштан жасалған) 1946 жылдан 1948 жылға дейін төрт терезеде электрлік терезелермен жабдықталды, ал Mercury және Lincoln 1951 жылға дейін. Бұл жүйелер басқа сәнді автомобильдерде (Imperial және Packard) қолданылды, бірақ Chrysler 1951 жылы Imperial-да толық электрлік жүйені енгізгенге дейін. Электр терезелерінің қолжетімділігі кішкентай, жоғары айналым күші бар электр моторларын пайдалану арқылы артты. Электрмен жұмыс істейтін желдеткіш терезелер 1956 жылы Continental Mark II-де қол жетімді болды. 1960 жылдардағы Cadillac Fleetwood стандартты түрде алдыңғы және артқы желдеткіш терезелермен, сонымен қатар стандартты электрлік жақтағы терезелермен бірге, жүргізушінің есік панелінде жалпы сегіз электрлік терезе басқаруымен келді. Қазіргі ауыр жүк таситын тракторларда көбінесе электр терезелерінің опциясы бар, бірақ олар "жеке ауа" деп аталады. Яғни, ауа тежегіштерінде қолданылатын қысылған ауа жүйесі терезелерде де қолданылады. Бұл жүк көліктері ұзақ жылдардан бері тұрақ биіктігін реттеу үшін қысылған ауа цилиндрлерін пайдаланып келеді. Электрогидравликалық жүйеге ұқсас, қысылған ауа терезе мен/немесе орындықты төмендету үшін босатылады. Содан кейін қысылған ауа тиісті цилиндрге терезе немесе орындықты көтеру үшін жіберіледі. Автомобильдерде/жеңіл жүк көліктерінде әр терезеде жеке қосқыштар және жүргізушінің есігінде немесе рамалық тірегінде қосқыштар жиынтығы болады, сондықтан жүргізуші барлық терезелерді басқара алады. Бұл қосқыштар түрлі болып келеді, ауыр хромды пластинадан арзан пластикке дейін. Алайда, Saab, Volvo, Mazda және Holden сияқты кейбір модельдер орталық консольде орналасқан қосқыштарды пайдаланады, олар барлық жолаушыларға қол жетімді. Бұл жағдайда есікке орнатылған қосқыштарды алып тастауға болады. Бұл сол және оң қолмен басқару нұсқалары үшін бөлек есік компоненттерін және сымдарды жасау қажеттілігін де жояды.
Packard had introduced hydraulic window lifts (power windows) in fall of 1940, for its new 1941 Packard 180 series cars. This was a hydro electric system. In 1941, the Ford Motor Company followed with the first power windows on the Lincoln Custom (only the limousine and seven passenger sedans). Cadillac had a straight electric divider window (but not side windows) on their series 75. Power assists originated in the need and desire to move convertible body style tops up and down by some means other than human effort. The earliest power assists were vacuum operated and were offered on Chrysler Corporation vehicles, particularly the low cost Plymouth convertibles in the late 1930s. Shortly before World War II, General Motors developed a central hydraulic pump for working convertible tops. This system was introduced on 1942 convertibles built by GM. Previously, GM had used a vacuum system which did not have the power to handle increasingly larger and complex (four side windows vs. only two) convertible top mechanisms. Chief Engineer of the Buick Division, Charles A. Chayne, " had introduced an electrically controlled hydraulic system into the 1946 Buick convertibles that provided fingertip operation of the top, door windows, and front seat adjustment". These systems were based on major hydraulic advances made in military weapons in preparation for World War II. The "Hydro Electric" system (windows, front seat adjustment and convertible top) was standard on 1947 model year. The seat and window assist system became available on GM closed cars (standard on some Cadillac Series 75 models and all Series 60 Specials, commonly called "Fleetwood" beginning with the 1948). The full system was standard only on the high end GM convertibles made by Oldsmobile, Buick, and Cadillac. It was only available as a package; that is, power assisted windows, front seat, and convertible top (where applicable). This feature can be identified in 1948 and later General Motors model numbers with an "X" at the end, such as the 1951 Cadillac Sixty Special sedan, model 6019X. The electrically operated hydraulic pump system was shared by Hudson and Packard for their 1948 through 1950 models. The driver's door contained four buttons in addition to the remaining individual windows. Ford also had a similar electro hydraulic system on higher end convertibles. Mercury and Ford Sportsman convertibles (with wood trim) were equipped with power windows on four windows from 1946 through 1948 and Mercury and Lincoln by 1951. These systems were used by other luxury car models (Imperial and Packard) until Chrysler introduced the all electric operation on the 1951 Imperial. The availability of power windows increased with the use of small, high torque electric motors. Electrically operated vent windows were available as early as 1956 on the Continental Mark II. The 1960s Cadillac Fleetwood came standard with power front and rear vent windows, in addition to standard power side windows, for a total of eight power window controls on the driver's door panel. Modern heavy duty highway tractors frequently have an option for power window controls; however, these are generally what is referred to as "straight air". That is, the compressed air system used for air brakes is also used for the windows. These types of trucks have long used compressed air cylinders for seat height adjustment. In a similar fashion to the electro hydraulic system, the compressed air is merely released to lower the window and/or seat. The compressed air is then admitted to the respective cylinder to raise the window or seat. In a typical auto/light truck installation, there is an individual switch at each window and a set of switches in the driver's door or a frame pillar, so the driver can operate all the windows. These switches took on many different appearances, from heavy chrome plate to inexpensive plastic. However, some models like Saab, Volvo, Mazda and Holden have used switches located in the center console, where they are accessible to all the occupants. In this case, the door mounted switches can be omitted. This also removes the need to produce separate door components and wiring for left and right hand drive variants.
Операция
Көлік терезелері көлік іске қосылмағанда әдетте жұмыс істемейді. Бұл, негізінен, қауіпсіздік шарасы. Электр терезелерін тұйықталған кезде жұмыс істеуге рұқсат ету оңай болғанымен, бұл көлікті ұрлауды әлдеқайда жеңілдетеді. Кейбір жүйелер жолаушы есігі ашылғанша терезелерге қуат беруді ұсынады, содан кейін қуатты ажыратады. Гидравликалық жетегі бар жүйелер терезелерді тоқтағанда төмен түсіре алады, себебі гидравликалық жүйенің қысымын босату арқылы терезе төмен түседі. Терезелерді көтеру үшін электрмен жұмыс істейтін сорғы іске қосылып, тиісті цилиндрге қысым енгізу қажет еді. Бұл жүйелер әр цилиндрге (есіктерге, сондай-ақ кейбір көліктерде электр орындықтарына және электрмен жұмыс істейтін төбеге) қысым түтікшелерін қажет етеді. Бұл күрделі жүйеде сұйықтық ағуы мүмкін. Көптеген қазіргі заманғы көліктерде 1980 жылдары Cadillac компаниясы бірінші болып енгізген "қосымша қуатты сақтау" мүмкіндігі бар. Бұл қозғалтқыш тоқтатылғаннан кейін шамамен он минутқа дейін терезелер мен басқа да құралдарды жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Тағы бір мүмкіндік – "бірден төмен түсіру" терезесі, ол терезенің толығымен түсірілуі үшін терезенің кері қайтуына дейін батырманы ұстап тұрудың орнына, бір рет басу жеткілікті. 1990 жылдары көптеген сәнді көліктер бұл мүмкіндікті кеңейтіп, жүргіш терезесіне "бірден көтеру" функциясын қосты, ал соңғы кезде кейбір өндірушілер барлық жолаушылардың ыңғайлылығы үшін барлық терезелерге осы мүмкіндікті қосты. Бұл батырманы "клік" дауысы естілгенше басу арқылы іске асырылады. Электр терезелер соншалықты кең таралғандықтан, 2008 жылы кейбір автокөлік өндірушілері барлық модельдерінен қолмен айналдырылатын терезелерді алып тастады. Қазір көптеген көліктерде электр терезелер бар, сондықтан кейбір адамдар басқа жүргіштің терезе айналдырғышын қолмен имітациялау арқылы сөйлескім келетінін білдіретін (бұрынғы) әдеттегі белгісін түсінбейді. Дегенмен, Еуропада сатылатын 2008 жылғы Audi RS4 артқы есіктерінде әлі де қолмен айналдырылатын терезелер бар, ал АҚШ-та сатылатын оның аналогында барлық есіктерде электр терезелер орнатылған.
Power windows are usually inoperable when the car is not running. This is primarily a security feature. It would be a simple thing to allow electric power windows to be operable when the ignition is turned off, however it would also make the car much easier to steal. Some systems offer the compromise of leaving power applied to the windows until a passenger door is opened at which time the window power is removed. Hydraulic drive systems could lower the windows at rest, since pressure from the hydraulic system was merely released to lower the window. Raising the windows required an electrically operated pump to operate and introduce pressure at the appropriate cylinder. These systems also required pressure lines to each cylinder (in the doors, as well as on certain cars, to the power seat and a power operated convertible top). Because of the complexity, the system could also leak fluid. Many modern cars have a time delay feature, first introduced by Cadillac in the 1980s, called "retained accessory power". This allows operation of the windows and some other accessories for ten minutes or so after the engine is stopped. Another feature is the "express down" window, which allows the window to be fully lowered with one tap on the switch, as opposed to holding the switch down until the window retracts. Many luxury vehicles during the 1990s expanded on this feature, to include "express up" on the driver's window, and recently, some manufacturers have added the feature on all window switches for all passengers' convenience. This is done by activating the switch until a "click" response is felt. Power windows have become so common that by 2008, some automakers eliminated hand crank windows from all their models. So many vehicles now have power windows that some people no longer understand the (formerly) common sign from another driver of using their hand to simulate moving a window crank to indicate that they wish to speak with someone when stopped at a light or in a parking lot. The 2008 Audi RS4 sold in Europe, however, still has roll up windows for the rear doors although its counterpart sold in the U. S. has power windows for all doors.
Қауіпсіздік
Электр терезелер бірнеше қазалық оқиғадан кейін күдік тудырды, онда балалардың мойны қысылып, тыныс алу қиындықтарына әкелді. Кейбір конструкцияларда қосқыш қол тіреуіне орналасқан, сондықтан бала терезенің сыртына қарау үшін көтерілгенде оны кездейсоқ қосу мүмкін. Мұны болдырмау үшін көптеген көліктерде жүргізуші басқаратын құлыптағыш бар, ол артқы орындықтағы жолаушылардың (әдетте кішкентай балалардың) қосқышты кездейсоқ қосуына жол бермейді. Бұл балалардың ойнауына және үй жануарларының терезеден басын созып тұрып, электр терезесінің қосқышын іске қосуына да кедергі келтіреді. Электр терезесінің құлыптағышы – жүргізушіге жолаушылардың, әдетте балалардың терезелерді пайдалануын шектеуге мүмкіндік беретін ыңғайлы мүмкіндік. Көптеген автомобильдерде "әдепті қуат қосу" деп аталатын функция бар, ол кілтті контактіден алғаннан кейін терезелерді қысқа мерзімге жұмыс істеуге мүмкіндік береді, кілтті қайтадан қоймай түзетулер жасауға болады. Сонымен қатар, кейбір көліктерде терезелерді сырттан, қашықтан басқару пульті арқылы басқару мүмкіндігі де бар. 2008 жылғы модельден бастап АҚШ үкіметінің ережелері автокөлік өндірушілерді балалардың қауіпсіздігін арттыру үшін қауіпсіздік механизмдерін орнатуға міндеттеді. Дегенмен, егер біреу терезе жабылып жатқанда қасақана қосқышты ұстап тұрса, қолға, саусаққа немесе тіпті баланың басына келген жарақаттардың барлық жағдайларын болдырмау мүмкін емес. 2009 жылы АҚШ автокөлік қауіпсіздігі басқармасы терезе жабылатын кезде кедергі сезген жағдайда барлық автомобильдерде автоматты түрде кері бұрылатын электр терезелері болуын міндеттеу туралы әзірге шешім қабылдамады. Ұсынылған талаптар автоматты ("бір рет көтеру") терезе жүйелеріне қатысты, бірақ осы мүмкіндікке ие көліктердің көпшілігі автоматты түрде кері бұрылу функциясына ие. Федералды үкімет барлық автоөндірушілермен 2010 жылдың 1 қазанына дейін барлық жаңа көліктерде иілгіш қосқыштарды (көтергіш және ауыстырмалы қосқыштарға қарағанда) стандартты ету туралы жазбаша келісім жасады.
Power windows have come under some scrutiny after several fatal accidents in which children's necks have become trapped, leading to suffocation. Some designs place the switch in a location on a hand rest where it can be accidentally triggered by a child climbing to place his or her head out of the window. To prevent this, many vehicles feature a driver controlled lockout switch, preventing rear seat passengers (usually smaller children) from accidentally triggering the switches. This also prevents children from playing with them and pets riding with their heads out windows from activating the power window switch. A power window lockout switch is a popular convenience that allows the driver to prevent passengers, usually children, from using the windows. Many cars have a feature called "courtesy power on" which allows the windows to remain operational for a brief period after the key is taken out of the ignition, so that adjustments can be made without putting the key back in. Additionally, some vehicles offer the option to operate the windows from outside the car using a remote. Starting with the 2008 model year, U. S. government regulations required automakers to install safety mechanisms to improve child safety. However, the rules do not prevent all potential injuries to a hand, finger, or even a child's head, if someone deliberately holds the switch when the window is closing. In 2009, the U. S. auto safety administration tentatively decided against requiring all cars to have automatic reversing power windows if they sense an obstruction while closing. Proposed requirements concern automatic ("one touch up") window systems, but most vehicles with this feature already have automatic reversing. The federal government made a written contract that all automakers should make the lever switches (as opposed to the rocker and toggle switches) standard on all new vehicles by 1 October 2010.