Кіріспе

Ханнингтон – Англияның Батыс Нортгемптоншир аймағындағы ауыл. 2011 жылғы халық санауы бойынша, приходта 251 адам тұрды.

Ханнингтонның ежелгі тарихы және Санкт-Петер және Санкт-Пол шіркеуі

Ауылдың атауы "Ханамен байланысты шаруашылық/қоны" дегенді білдіреді. Ханнингтон ауылы көптеген адамдар ойлағаннан әлдеқайда ұзақ уақыттан бері қоныстанған. Мұның дәлелдері Мыс дәуірінен, Римдіктердің кезінен және одан кейінгі орта ғасырлардан сақталған. Ауылдың үш жерінен Мыс дәуіріне тән өңделген кремний тастар табылды. Қазіргі ауылдың солтүстігінде римдік қоныстың іздері бар. Шіркеудің шығысындағы шамамен екі гектар жерде орта ғасырлық қоныстың белгілері көрінеді, ол бұрын ауылдың бір бөлігі болған қоршаулар мен жайылымдардан тұрған сияқты. Ханнингтон "Соңғы сот кітабында" (Domesday Book) айтылған, және сол кезде бұл аймақтағы көптеген елді мекендерден кішкентай болған, бүгінгі күнге дейін де солай болып келеді. Бір кезде ауыл өмірінің маңызды бөлігі болған шіркеу 13 ғасырдың соңында салынған, бірақ оған ертерек кезеңнен қалған тас жұмыстары да қосылған. Салынған кезде шіркеу Линкольнширдегі Семпрингхэм Гилбертин орденінің "қамқорлығында" болған. Гилбертиндер алғашқы діни қызметкерлерді ауылдан жыл сайынғы оннан бір бөлігін алу шартымен берген деп есептеледі. Кемедегі екі орталық тіреу және үш арка немесе аркаданың орналасуы 100 жыл бұрын салынған Семпрингхэм монастырының жоспарынан әсерленген болуы мүмкін, онда монахтар мен олардың тұрғын үйлері канондар (монахтар) мен олардың жатақханасы мен асханасынан орталық қабырғамен бөлінген. Ханнингтонда монастырьлық шағын орын болған деген болжам бар, сондай-ақ 1164 жылы архиепископ Томас Беккет патшадан және Бас кеңестен қашқанда, Гилбертин канондарымен бірге Ханнингтонда бір түнді өткізген деген де әңгіме бар. Бұл пікірді растайтын ешқандай құжаттамалық дерек жоқ. Бекет кешке Нортгемптондағы Сент-Эндрю монастырінен шығып, келесі күні Линкольнге келген деп есептеледі. Санкт-Петер және Санкт-Пол шіркеуі Англиядағы екі бөлінген кемелі шіркеудің бірі, екіншісі Линкольнширдегі Кейторп қаласында орналасқан. Кейторпта Виктория дәуірінде солтүстікке қарай жаңа бөлім салынған, бұл симметрияны бұзған. Сондықтан Ханнингтондағы Санкт-Петер және Санкт-Пол шіркеуі Англиядағы бірегей болып саналады. Қазіргі уақытта киім бөлмесін қоршап тұрған нәзік орта ғасырлық экран бастапқыда ғибадатхананы (тек діни қызметкер мен көмекшілер ғана иеленген) және кемені (халық пайдаланған) бөлетін аркаға орналастырылған. Еменнен жасалған уағыз тақтасы да осыған ұқсас жасқа ие. 1562 жылы Томас Годвин Ханнингтонның ректоры болды. Сол жылы ол өзінің кішкентай ұлы Фрэнсисті Ханнингтон шіркеуінде крещение рәсімінен өткізді. Преподобный Томас Оксфордтағы Христос шіркеуінің деканы болды, соңынан Бат пен Уэллс епископы болды. Оның ұлы Фрэнсис Херефорд епископы болды және ағылшын тіліндегі алғашқы ғылыми-фантастикалық романды, "Айдағы адамды" жазды, бұл таңғажайып болжамдары бар қызықты оқу. 19 ғасырдың ортасына қарай шіркеудің жағдайы нашарлап, қираған күйге түсті, бірақ 1869 жылы ғимарат бұрынғы даңқына қайта келтірілді және оның жанында жаңа Ректория салынды. Бұған жауапты адам - ректор Джон Даунс. Ол реставрация мен қазіргі Ханнингтон үйі деп аталатын ректорияның құрылысын жеке төледі. 1871 жылы Ханнингтондағы мектепті Джон Даунстың әйелі Люси құрды, ал бұл мектеп ғимараты әлі күнге дейін бар және ауылдық үй ретінде қолданылады. Люси Даунстың суреті 1970 жылдары отбасымен сыйға беріліп, осы күнге дейін ғимаратта ілінеді. Джон Даунс - ауылдың ең танымал бұрынғы тұрғындарының бірі. Кембридж университетінің түлегі, ол профессор Хеншоумен Чарльз Дарвинмен бірге ботаниканы оқыды. Даунсқа HMS Биглде ботаник лауазымы ұсынылған деген болжам бар, бірақ ол шіркеуде болғандықтан бас тартты. Кейін ол шіркеудің діни қызметкері болды. Бұл ботаник рөлін кейін Дарвин атқарады. Бірақ Джон Даунс өзінің еңбегімен әйгілі, және уақыт өте Ханнингтон оның тарихымен қызығушылық танытатын қонақтарды қабылдайды. Шіркеуде Джон Даунс, оның әйелі және қызының ескерткіші шығыс қабырғадағы боялған шыны терезе түрінде орналасқан. Әрине, шіркеу Ханнингтон ауылының өмірінің ортасында болған. Алайда, 1954 жылдан бастап ауыл көршілес Уолгрейв пен Олд, және соңғы кезде Скалдуэлл ауылдарымен бірге діни қызметкерді бөлісті. Ескі тұрғындардың айтуынша, қауым жақсы болған, жергілікті жігіттерден құралған хор болған. Бір кезде Батыс фермасына жақын жерде орналасқан шіркеу де болған. Көптеген ауыл шіркеулері сияқты, шіркеу қауымы да шағын, ал ауыл тұрғындарының көпшілігі оған қатыспайды.

Халық және ғимараттар

Ауылдың сәулеті мен онда тұратын отбасылар жылдар бойы күрт өзгергенімен, халық саны соңғы кездерге дейін қатты өспеді, 1861 жылы ең жоғары деңгейге жетіп, содан кейін келесі ғасырда азайды, ал жақында қайтадан қарқынды өсті. Шіркеу мен ауылдық үйден басқа, тарихи маңызы бар ғимараттардың барлығы дерлік бұзылып немесе тұрғын үйлерге айналдырылды. "Миллстоун" (бұрынғы қоғамдық үй), "Олд Фордж" және "Бейкхаус" – осыған үш мысал келтіруге болады. Көңіл көтерерлік жайт, бұл ескі үйлердің өте азы ғимараттар тізіміне енген. Ауылдық мектеп 1931 жылы жабылды және қазіргі таңда ауыл тұрғындарының балалары Уолгрейв бастауыш мектебінде білім алады, кейін Маултон мектебіне немесе айналасындағы қалалардағы басқа мектептерге барады. Бір жергілікті мүмкіндік жоғалғанда, жаңасы пайда болды – бұл ғимарат кейіннен Ауылдық үйге айналды. Сонымен қатар, бұрын Ханнингтонда ауылдық дүкен де болған.

Ауылдағы жұмыспен қамту

Ханнингтон – ауылдық елді мекен болғандықтан, тұрғындарының көп бөлігі бұрын ауыл шаруашылығы жұмыскерлері болған, олар осы қауымда өмір сүрген және жұмыс істеген. Малға күтім жасау және, әрине, жерді өңдеу – адамдардың ғасырлар бойы ауылдың ішінде және айналасында айналысқан жұмыстары болды. Ауыл тұрғындары дерлік толыққанды өздерін-өздерімен қамтамасыз еткен, ет, жұмыртқа, сүт және басқа да қажетті заттарды ауылдық шаруашылықтардан алып, барлық мүмкіндіктің қандай да бір жолмен пайдаланылуын қамтамасыз еткен. 20-ғасырдың басында ауыл шаруашылығының механикаландырылуы шаруашылықтағы жұмыс орындарының азаюына әкелді, содан кейін адамдар ауылдан тыс жерде жұмыс іздеуді бастады. Уолгрейвтегі аяқ киім фабрикасы аймақтағы бірнеше ауылдардан адамдарды жұмысқа қабылдады, ал Ханнингтоннан бір шақырымдай жерде орналасқандықтан, жергілікті жұмыс іздеген тұрғындар үшін ыңғайлы орын болды. Алайда, автокөліктердің пайда болуы жиіледі және ауыл тұрғындары қазір Кеттеринг, Нортгемптон және одан да алыс қалаларда жұмыс істейді. Өткен ғасырдағы тоғыз жұмыс істеп тұрған шаруашылықтың ішінде қазір тек біреуі ғана, Попларс Фарм, ауылдың ішінде белсенді түрде жұмыс істеп келеді. Вест Фарм, Мере Фарм және Мэнор Фарм – соңғы онжылдықтарда Ханнингтонда шаруашылықты тоқтатқан шаруашылықтардың бірнешеуі ғана. Бұл жерде соңғы кезге дейін сүт шаруашылығы, құс шаруашылығы, мал шаруашылығы және егін шаруашылығы сияқты түрлі шаруашылық түрлері болған. Негізгі өнімдер – бидай мен арпа, олар бүгінде айналасындағы аудандарда да өндіріледі. Қазір Ханнингтон сияқты ауылда тұрып, жұмыс істейтін адамды табу өте сирек. Кейбір адамдар үйден жұмыс істейді, толық немесе жартылай уақыт бойынша. Жақында ғана Red House Lane көшесінде бизнес-бірліктер ашылды, бұл енді Ханнингтонда тұрып, жұмыс істеуге мүмкіндік береді.

Ханнингтон соғыс кезінде

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ханнингтон А43 тас жолына жақын Ред Хаус Лэйнге бомбалар түскенде, қатерден мүжілді. Кейбір егде жастағы тұрғындар көрші шаруа қожалығының терезелерінен шыны ұшып, үлкен кратерлер пайда болғанын еске алады, бірақ әлдеқандай бұзылусыз ауыл аман қалды. Осы кезде, жақын орналасқан Харрингтон және Лампорт ауылдары арасындағы жер американдық әуе базасы үшін әуежай ретінде пайдаланылды. Бұл әуежайдан ұшақтар, оның ішінде бомбалаушылар, үнемі шаруашылық аумағының үстінен ұшып өтті. Осы кезеңде "Боинг Б-17 Flying Fortress" ұшағы A43 тас жолындағы Уолгрейв бұрылысында құлап, барлық американдық экипажы қаза тапты. Кейіннен аймақта осы оқиғаның қалдықтары мен сынықтары табылған.

Ауылдық мерекелер мен мейрамдар

Бір кезде Ханнингтонда жылына екі ауылдық шара өтетін, олар Попларс фермасында және Ректордың бағында (Ханнингтон үйі) ұйымдастырылатын. Адамдар түрлі киімдермен келіп, үлкендер мен балалардың барлығы бірлесіп әлеуметтік шараны тойлайтын уақыт болды. Мамыр мерекесі де арбаларды немесе себеттерді гүлмен безендіріп, "Мамыр патшайымын" шеруге шығару арқылы аталып өтілді. Балалар ән салып, содан кейін Ауылдық үйінде шай ішетін. Ағаш өсірушілер билері Попларс фермасында жақын уақытқа дейін өткізіліп, ауыл тұрғындары мен айналасындағы аймақтан келгендер көп қатысатын. 1977 жылы күміс мерейтой тойланды және осы оқиғаны еске алу үшін 25 гүлді бұта отырғызылды. Бұл гүлзар әлі күнге дейін Батыс фермасының жанындағы Мейн-стритте гүлдеп тұр.

Ханнингтондағы қызмет көрсетулер мен жайлылықтар

Бұрын бұл жерде екі қоғамдық үй болған: ауылдағы Миллстоун және A43 тас жолының бойындағы Қызыл үй. Қызыл үйді Ханингтон тұрғындары ғана емес, сонымен қатар көршілес Хардвик тұрғындары мен жолдан өтетін жүргізушілер де жиі пайдаланған. Қызыл үй соңғы он жылда бірнеше рет атауын өзгертті және соңғы кезде "Генри" деп аталды. Қазір ол құлай жатыр. Миллстоун ауыл орталығында ұзақ жылдар бойы қоғамдық үй ретінде қызмет етті, оны ұрпақтан-ұрпаққа шаруалар мен ауыл тұрғындары пайдаланды. Бір кезде оның танымал скиттл ойнайтын бөлмесі болған және 1938 жылы жабылғанға дейін ауылдағы маңызды әлеуметтік орын болған. Уолгрейв тұрғындары да осы қонақ үйге келіп тұрған. Қазір жеке үйге айналған бұл әдемі ғимарат 1960 жылдары шатырын жоғалтты. Тас қабырғасы ғимарат кеңейтілген әртүрлі кезеңдерді көрсетеді, ал артқы бақта ескі көгершін үйі орналасқан, ол қазір қирап жатыр, бірақ бұл үйдің бұрынғы заманда жаңа етпен қамтамасыз етуге арналған жер екенін көрсетеді. A43 тас жолындағы жанармай құю станциясы көп жылдар бойы сол жерде тұрды және жақында қайта жаңартылды. Ауылға орталық су құбыры соғыс аяқталғаннан кейін ғана келді, ал бұрын оны Миллстоун, Мектепхана немесе Поплар фермасындағы құдықтардан алуға тура келді, онда сорғы болған. Кір жуу көбінесе жаңбыр суымен жасалатын. Кейбір үйлерде әлі де құдықтар бар, бірақ олар пайдаланылмайды. Тазалық сақтау үшін, канализация жүйесі орнатылғанға дейін жер астындағы дәретханалар қолданылып келді. Бұрын айтылғандай, Миллстоун үйінің жанында ауылдық дүкен болған. Жергілікті бақша өнімдерін сатушы да сенбі күндері ауылға келіп, балық, жеміс-жидек және көкөніс әкелетін. Мольтоннан келген қасап та үнемі келіп тұратын. Адамдар азық-түлік сатып алу үшін ауылдан шығуға міндетті болған жоқ, тіпті олар оны жергілікті шаруалардан алмаса да. Дәрігер аптасына үш рет ауылға келіп, егер біреуге медициналық көмек қажет болса, келесі сапарға дейін хабарлама қалдыру керек еді. Сондай-ақ, аудандық медбике де болды, және бүгінгідей, жақын маңдағы Бриксворт және Моултон ауылдарында да дәрігерлер жұмыс істеді. Бүгінде ауыл арқылы сағат сайын Нортгемптон және Кеттерингке қатынайтын автобус жүреді, бірақ тұрғындардың көпшілігі ауылда енді қол жетімді емес қызметтер мен ыңғайлылықтарға автомобильмен барады. Шіркеуден тыс жерлерге бару қазір көп нәрсе үшін қажет болса да, жылжымалы кітапхана әлі күнге дейін апта сайын Ханингтонға келіп тұрады.

Ауылдың сыртқы келбеті өзгерді

Мейн-стриттегі Юбилейлік Роза төсегінің артында бұрын ескі тас қора тұрған, ол Батыс Ферма Клозына орын ашу үшін бұзылған. Тернерс фермасы, оның ішінде Мектеп көшесінің бұрышындағы үлкен ферма үйі, одан бұрын бұзылған. Бұл ауылдағы соңғы сабаннан төселген үй болды, қазіргі Тернерс Ферма Клозы, ішінде екі сабаннан төселген үйі бар, салынарға дейін. Тернерс Ферма Клозы, Орчард Клозы және Вест Ферма Клозы – салыстырмалы түрде жаңа тұрғын үйлер. Ауылдың дерлік барлық көшесінде көптеген шағын коттедждер жоғалып кеткен немесе ірі тұрғын үйлер құру үшін біріктірілген. 1865 жылы салынған шіркеу енді Мейн-стритте тұрған жоқ. Бұрын ауылдың жерлеушісі оны пайдаланған, кейін 1972 жылы гараж бен шеберханаға айналдырылған. Мейн-стрит пен Бридл-роудтың қиылысында бұрын қалыпты емес қисықтар болған, бұл өте қауіпті жол еді. Кейін түзетілді, ал жолдың бұрылуынан кейін шағын жасыл аймақ пайда болды. Шіркеу сағаты да әрдайым осы орналасқан жерде болған жоқ. Бұрын Холкот жолына қарап тұрған, ал қазір сағаттың бастапқы орнында кішкентай терезе көрінеді. Сағат алынып тасталғаннан кейін терезеге шыны орнатылған.