Кіріспе

Ұлы Сакандага көлі (бұрынғы Сакандага су қоймасы) – АҚШ-тың Нью-Йорк штатының солтүстігіндегі Адирондак саябағында орналасқан үлкен көл. Көлдің толымды көлемі шамамен 41,7 шаршы миль (108 км²) және ұзындығы шамамен 47 км (29 миль). Сакандага сөзі жергілікті мохаук тілінде «толқынды шөптер елі» деген мағынаны білдіреді. Көл Фултон және Саратога округтерінің солтүстік бөлігінде, Адирондак саябағының оңтүстік шекарасына жақын орналасқан. Оның шағын бөлігі солтүстікке қарай Гамильтон округінің оңтүстігіне дейін созылады. Көлдің оңтүстік жағындағы кеңірек бөлігі Джонстаун және Гловерсвилл қалаларының солтүстік-шығысында орналасқан. Ұлы Сакандага көлі – Сакандага өзенін бөгеттеу арқылы жасалған су қоймасы. Су қоймасын құрудың басты мақсаты – Гудзон және Сакандага өзендеріндегі су тасқындарын бақылау, олардың тарихи тұрғыдан маңызды әсері айналасындағы елді мекендерге тиген.

Тарих

Сакандага өзенін бөгеттеу туралы идея 19 ғасырдың соңында бірнеше рет ұсынылды. Бірақ тек бірнеше ірі су тасқыны Албани сияқты төменгі ағындағы елді мекендерге әсер еткеннен кейін ғана штат су тасқынын бақылау бойынша күшті және мақсатты жұмыс бастады. Бөгеттің мүмкіндігін зерттеу үшін қоғамдық мүддедегі корпорация құрылды, ал 1924 жылы бөгет салу туралы қаулы қабылданды. Құрылыс 1920 жылдары басталды және 1930 жылдың наурыз айында 12 миллион долларға аяқталды. Бөгет Саратога округіндегі Дей қаласындағы Конклингвиллде салынды. 4 жабық көпір және теміржол көпірі бұзылды немесе алынып тасталды. Батчеллервиллде 21 металл қанаттан тұратын 937 метрлік жаңа көпір салынды. 1930 жылғы көпір 2012 жылы жаңасымен ауыстырылды. Өзенді бақылау және үлкен аумақты су басу жоспары жарияланғаннан кейін жерге иелік ету белсенділіктері күшейді. Көптеген адамдар үйлерін және ғимараттарын су тасқыны аймағынан тыс жерге көшіруді жөн көрді. Көптеген шалғай шаруашылықтар суға батты, сондай-ақ он елді мекеннің толығымен немесе жартылай бөлігі (Батчеллервилл, Фиш Хаус, Осборн Бридж, Вли, Кранберри Крик, Сакандага Паркі, Дей қаласы, Конклингвилл, Мунсонвилл және Бенедикт) су астында қалды. 1100 адам үйсіз қалды, ал 3872 қабір бар 24 зират көшірілді. Бөгет құрылысы аяқталуға жақын қалған барлық нәрсе өртеліп тасталды. Жаңа су қоймасы бастапқыда "қойма" деп аталды, бірақ 1960 жылдары аймаққа туризмді тарту мақсатымен Ұлы Сакандага көлі деп қайта аталды. Су қоймасын Хадсон-Қара өзендерін реттеу округі басқарады. Бүгінде жергілікті кәсіпкерлер көлдің су тасқынынан қорғауынан ғана емес, сонымен қатар көлдегі туристік тартымдылықтан және оның нәтижесінде аймақта пайда болған экономикадан да пайда көреді. Адамдар көлде демалу үшін көптеген жергілікті қалалар мен елді мекендерден ғана емес, сонымен қатар штаттың басқа аймақтарынан, Жаңа Англиядан және Нью-Джерсиден келеді. Көптеген жергілікті және штаттан тыс тұрғындар тек демалу үшін ғана емес, сонымен қатар жазғы лагерьлерінде және екінші үйлерінде тұру үшін көлге келеді. Көлге қоғамдық қол жеткізілім көптеген қоғамдық қайық тұрақтары, қоғамдық жағажайлар және көл жағасында орналасқан кемпингтер арқылы жүзеге асырылады. Көл мен оны қоршаған жерлердің бір бөлігі Нью-Йорк штатының меншігінде болғанымен, су қоймасын басқаруға мемлекеттік қаражат жұмсалмайды. Округ кірісінің шамамен 70% бөгеттегі гидроэлектрлік турбиналарды пайдаланатын электр энергиясы компанияларымен жасалған келісімшарттардан түседі. Солтүстік Америкадағы осы түрдің рекордтық балығы ретінде танылған Солтүстік шыршасы 46 фунт 2 унция (20,9 кг) салмақты, 1940 жылдың 15 қыркүйегінде Питер Дюбук су қоймасынан ұстады.