Кіріспе

Италиялық суретші (1701–1785)

Пьетро Лонги (5 қараша 1701 – 8 мамыр 1785) – өмірдің қазіргі заманғы жанрлық сахналарын суреттеген венециялық суретші.

Өмірбаян

Пьетро Лонги Венецияда, Санта-Мария приходында күміс шебері Алессандро Фалька мен оның әйелі Антонияның тұңғыш баласы болып дүниеге келді. Сурет салуды бастағанда Лонги тегін қабылдады. Алғашқыда оған Вероналық суретші Антонио Балестра сабақ берді, кейін жас суретшіні Болониялық Джузеппе Мария Креспимен шәкірттікке ұсынды. Креспи өз заманында діни және жанрлық сурет өнерінде жоғары бағаланған және голланд суретшілерінің еңбектерінен әсер алған еді. Лонги 1732 жылға дейін Венецияға оралды. 1732 жылы Катерина Мария Рицциге үйленді, одан он бір бала туды (олардың тек үшеуі ересек жасқа жетті). Оның ерте туындыларының арасында алтарьдық суреттер мен діни тақырыптар бар. Оның алғашқы маңызды жұмысы 1732 жылы Сан-Пеллегрино шіркеуі үшін салған алтарьдық сурет болды. 1734 жылы Ca' Sagredo сарайының залының қабырғалары мен төбесіндегі фрескаларды аяқтады, олар алыптардың өлімін бейнелейді. 1730-шы жылдардың соңында ол кішкентай жанрлық туындыларға маманданған, бұл оны болашақта Венециялық Уильям Хогарт ретінде қарауға алып келді, Венециядағы күнделікті өмірдің оқиғалары мен көріністерін суреттеді. Лонгидің әсем интерьерлік көріністері 18-ғасырдағы жеке және буржуазиялық өмірге бет бұруды көрсетеді және үлкен танымаллыққа ие болды. Оның көптеген суреттерінде венециялықтар ойын-сауықпен айналысқанда бейнеленген, мысалы, әдепті азаматтардың көпшілігі таңғажайып үнділік мүйізқұйрықты қарап тұрған көрінісі. Бұл сурет, Лондонның Ұлттық галереясында сақталуда, 1741 жылы Лейденнен келген голланд теңіз саяхатшысы және импресарио Дувемон ван дер Мер Еуропаға әкелген Клара атты мүйізқұйрықты бейнелейді. Бұл мүйізқұйрық 1751 жылы Венецияда көрмеге қойылды. Суреттің екі нұсқасы бар, Ca' Rezzonico нұсқасындағы екі адамның бетпердесіз портреттерінен басқа, олар бір-біріне ұқсас. Суретте әзіл-қалжың болуы мүмкін, өйткені сол жақтағы жас жігіт жануардың кесілген мүйізін (сатылған шаруаның метафорасы) жоғары көтеріп тұр. Бұл әйелдер арасындағы айырмашылықты түсіндіруі мүмкін. Басқа суреттерде 18-ғасырда кең таралған құмар ойын үйлері (Ридотти) сияқты күнделікті оқиғалар бейнеленген. Оның жанрлық суреттеріндегі кейіпкерлердің жартысына жуығы бетсіз, венециялық карнавалдық маскалардың артына жасырынып тұр. Кейбір суреттердегі бейшаралық және бейтаныс жағдай, қуыршақтай нәзік болмыс, суретшінің өнер туындыларына сатирикалық көзқараспен қарағанын көрсетеді. Лонгидің осындай қуыршақтай бейнелеуі қасақана болғаны оның ертедегі тарихи картиналарындағы және суреттеріндегі кейіпкерлердің шеберлігімен дәлелденеді. Лонгидің көптеген суреттері, әдетте, қара немесе ақ пастельмен боялған түсті қағазға салынған, көбінесе суреттерге дайындама ретінде емес, өздері үшін жасалған. 1750-ші жылдары Лонги, оған дейін Креспи сияқты, жеті католик қасиеттерін бейнелейтін жеті картина салуға шақырылды. Бұл картиналар қазір Пинакотека Кверини Стампалияда оның аң аулау көріністерімен бірге сақталуда (Каксия). 1763 жылдан бастап Лонги Сурет және мүсіндеме академиясының директоры болды. Осы кезеңнен бастап ол портреттермен кеңінен айналысты және оған ұлы Алессандро белсенді түрде көмектесті. Лонги 1785 жылдың 8 мамырында қысқа сырқаттан кейін қайтыс болды.

Мұра

Италиядағы басқа да заманауи суретшілер, мысалы Гаспар Траверси мен Джузеппе Мария Креспи сияқтылар да танымал жанрлық туындылар жасады. Лонги, венециялық ақсүйектерді көбінесе қызықтырған тарихтың шамалы мифологиясынан ғана емес, сонымен қатар Венециядағы аз суретшілер ғана жасағандай, оның күнделікті өміріне еніп, сол заманда тұрды. Егер Каналетто мен Гуарди республиканың сыртқы салтанаттарына терезе болса, Лонги – бөлмелерде болған оқиғаларға терезе. Сынаушы Бернард Беренсон былай деп мәлімдейді: Лонги венециялықтарға олардың өмірін, барлық қарапайым тұрмыстық және әсем жағдайларын суреттеу арқылы көрсетті. Шаш түзету сахналарында шаштараздың әңгімесін естиміз, киім тігу сахналарында қызметшінің сөзін, ал би мектебінде скрипканың әдемі үнін тыңдаймыз. Ешқандай қайғылы нота жоқ. Барлығы киінеді, билейді, сәлемдеседі, кофе ішеді, әлемде істеуге басқа ештеңе жоқ сияқты. Жоғары әдеп, ұлы мәдениет және кең таралған көңіл көтеру Лонгидің туындыларын Хогарттың өте қатыгез және өзгерістердің алға басқанын көрсететін туындыларынан ерекшелендіреді.

Бетқоғаздар

Көптеген суреттерінде Лонги құмар ойындардан бастап флиртке дейінгі түрлі әрекеттерге қатысатын бетперделі кейіпкерлерді бейнелейді. Мысалы, Лонгидің "Прокурор мен оның әйелінің кездесуі" картинасының алғы планында әйелді күйеуі деп саналатын ер адам қарсы алады. Бұл орын, әдетте бетперде киген адамдардың романтикалық кездесулер сияқты жеке мәселелермен айналысатын жиналатын жері. Әйел мен күйеуі бетпердесіз, бірақ сол жақта отырған әйел бетпердесінен арылып, иығына сүйеніп тұрған бетперделі еркекке сөйлейді. Бұл әрекет әйелдің аузын ашпайтын Моретта маскасы сөйлеу үшін бетін ашуын қажет ететінін көрсетеді; басқа түсіндірме бойынша, әйел маскасын шешіп, өзінің нағыз бейнесін көрсетуге ниетті, сондықтан ол бетперделі еркекке қызығушылық танытады. "Шарлатан" (1757) картинасында шарлатан фонға ысырылып, үстелдің үстінде, оған ғибратпен қарайтын әйелдер мен жас баламен оралаған күйде тұрады. Алғы планда бетперделі әйел желбірегімен ойнап, бетперделі еркектің оның көйлегінің бір бөлігін көтеріп алуын сығырайып қарайды. Үстелдегі адамның қарапайым оқиғасы мен жұптың ләззаттанатын Венеция өмірінің шынайылығы арасындағы қарама-қайшылық екіұштылық сезімін тудырады; бұл оның кейіпкерлерінің дене бітімін жасыру үшін, бірақ олардың жасырын тілектерін ашу үшін қолданатын масканың екіұштылығына ұқсас. "Венециядағы Риддотто" (шамамен 1750 жылдары) картинасында Лонги Венециядағы ең ірі құмар ойындарының бірін бейнелейді. Көрініс бетперделі және бетпердесіз адамдарға толы. Бұл туындының орталық бөлігінде ұялшақ әйел мен оның көйлегін көтеріп жатқан агрессивті ер адамның таныс көрінісі бейнеленген. Флирттесетін жұптың бейнесін қайталап, Лонги Риддоттоны қоғамдық орында мұндай мінез-құлық көрсетпейтін және бетпердесіз әлеуметтік элитаның барлық шектеулерден айырылып, өздерінің нағыз тілектерін орындайтын орны ретінде көрсетеді.