Кіріспе
Санта-Люсия таулары (sæntə luˈsiːə) немесе Санта-Люсия жотасы – Калифорния штатының орталық жағалауында Кармельден оңтүстік-шығысқа қарай 225 шақырымға созылып, Сан-Луис-Обиспо округіндегі Куяма өзеніне дейін жеткен таулы аймақ. Бұл жота жағалаудан ешқашан алыс емес. Бұл – құрлықтағы АҚШ-тың ең тік жағалау беткейін құрайды, теңіз деңгейінен шамамен 1609 метрге дейін көтеріліп, Тынық мұхитынан небәрі 5 шақырым қашықтықта орналасқан. Жотаның солтүстік бөлігі Салинас аңғарының шығысында жатқан Ішкі Оңтүстік Жағалау жоталарының бір бөлігі – Диабло жотасының оңтүстік бөлігімен қатар жүреді. Жотаның ең биік нүктесі – Монтерей округі мен Лос-Падрес ұлттық орман аймағында орналасқан Джуниперо-Серра шыңы.
The Santa Lucia Mountains (sæntə luˈsiːə) or Santa Lucia Range is a rugged mountain range in coastal central California, running from Carmel southeast for 140 mile (225 km) to the Cuyama River in San Luis Obispo County. The range is never more than from the coast. The range forms the steepest coastal slope in the contiguous United States. rising nearly a mile (1,609 m) above sea level, only three miles (5 km) from the Pacific Ocean. The range's northern section runs parallel to the southern section of the Diablo Range, part of the Inner South Coast Ranges, which lies to the east across the Salinas Valley. The range's highest summit is Junipero Serra Peak, in Monterey County and the Los Padres National Forest.
Негізгі шыңдар
Джуниперо Сера шыңы, 5857 фут (1785 м). Конус шыңы, 5158 фут (1572 м). Вентана қос конусы, 4856 фут (1480 м). Кармел тауы, 4420 фут (1347 м).
Тарих және топонимика
Санта-Люсия тауларын алғаш рет 1542 жылы испан теңіз экспедициясымен жағалау бойымен солтүстікке қарай сапарлаған Хуан Родригес Кабрильо сипаттаған. Кабрильо бастапқыда тау жотасының оңтүстік бөлігін Сиерра-де-Сан-Мартин деп атады, себебі ол 11 қарашада, Әулие Мартиннің мереке күні осы аймақтан өтіп жатқан еді. Ал солтүстік бөлігін Сиерра-Невадас деп атады, онда қар болғандықтан. Тау жотасының қазіргі атауы 1602 жылы испандықтарға жағалаудың толық картасын жасауды тапсырған Себастьян Вискаино арқылы жазылған. Олар 14 желтоқсан шамасында тау жотасынан өтіп, оны Сиерра-де-Санта-Люсия деп атады, бұл Сиракузалық Әулие Люсиге құрмет көрсету үшін жасалған, көптеген христиандар 13 желтоқсанда оның мерекесін тойлайды. Олар Салинас аңғары арқылы солтүстікке қарай сапарлап, Монтерей шығанағына жетіп, онда Монтерей қаласын құрып, оны астана етіп белгіледі.
Климат
Басқа Тынық мұхиты жағалаулары сияқты, таулардың Тынық мұхитының жанында орналасуы батыс беткейлерінде ылғалдың жиналуына себеп болады, бұл қылқан жапырақты өсімдіктер үшін қолайлы жағдай жасайды. Бұл Салинас аңғарының шығысында жаңбыр көлеңкесін құрайды, ол айтарлықтай құрғақ. Биік шыңдар қыс айларында қарға толады. Климат құрғақ жазғы субтропиктік немесе Жерорта теңізі типіне жатады. Жауын-шашын мөлшері аймақтар бойынша өзгереді. Жауын-шашынның көп бөлігі қыста солтүстіктегі жоғары тауларда жауады. Жазда жағалау бойында 2–3,000 фут биіктікке дейін тұман мен аласа бұлттар жиі кездеседі. Жаңбырдан жер бетіне ағып кететін су жылдам, көптеген өзендер жазда толығымен құрғап қалады, тек солтүстіктегі ылғалды аймақтардағы кейбір жылдық өзендер ғана құрғамайды.
Флора
Тынық мұхитына қараған тау жоталарының батыс беткейлері ылғалды, жағалаудағы секвоя, Дуглас шыршасы, ponderosa қарағайы, Тынық мұхиты мадроны және жергілікті эндемиктер – Santa Lucia шыршасы (Abies bracteata) және Gowen кипарисі (Cupressus goveniana var. goveniana) өседі. Шығыс жағы құрғақ, шапарал және ашық қарағай ормандары (оның ішінде Coulter қарағайы және сұр қарағай) және бірнеше Quercus түрлерінің еменді ормандары бар. Бұл жота шамамен 225 өсімдік түрінің ең оңтүстік табиғи орны, соның ішінде жағалаудағы секвоялар және 90 түрдің ең солтүстік мекені. Табиғи түрде өсетін ең оңтүстік секвоя тоғайы Биг Сур аймағындағы Оңтүстік Редвуд ботаникалық аймағында орналасқан, бұл резерват Кіші Редвуд шатқалының суайдынында, Silver Peak жартасты даласына жақын орналасқан. Ол Salmon Creek бастауынан солтүстікке қарай орналасқан. Ең оңтүстік ағаш 1 тас жолдан шамамен 5 метр қашықтықта, координаттар бойынша орналасқан. Санта-Лусия тауларында ғана кездесетін шамамен 57 өсімдік түрі бар. Бұл жота Вортридтің тікенді гүлінің (Vortriede's spineflower) жалғыз белгілі өсетін жері.
Көлік
Калифорнияның 1-ші мемлекеттік жолы Биг Сур жағалауымен, таудың жағалауға қарай бөктерлерінде өтеді, ал АҚШ-тың 101-ші бағыты шығысқа қарай Салинас аңғарында орналасқан және Куэста асуы арқылы оңтүстік Санта-Люсия тауларын кесіп, Сан-Луис-Обиспоға жетеді. Калифорнияның 41-ші мемлекеттік жолы Аттаскадеродан Морро шығанағына дейін, ал 46-шы бағыты Темплтоннан Камбриаға дейін өтеді. Санта-Люсия тауларын кесіп өтетін тағы бір асфальтталған жол – Лусия мен Жолонды байланыстыратын Насименто-Фергюссон жолы.
Фольклорлық
Кем дегенде 1930 жылдан бері Санта-Люсия жотасындағы Dark Watchers немесе Los Vigilantes Oscuros кездесулері туралы әңгімелер айтылып келеді, олар тау қыраттарынан саяхаттаушыларды бақылайтын көлеңкелі бейнелер ретінде сипатталады. Кармель миссиясының жоғалған Падре кен орындары жергілікті халық ауыз әдебиетінің бір бөлігіне айналды, олардың тарихы түрлі деректерде, соның ішінде Рэндалл Рейнштадттың "Ескі Монтерей, Кармель және айналасындағы аймақтардағы әуесқойлар, қарақшылар мен аңыздар" және "Калифорния миссияларының әңгімелері мен қазыналары" атты еңбектерінде баяндалған. Бұл әңгімелер жергілікті халықтың Санта-Люсия тауларының қиын-қыстау жерінде көп мөлшерде алтын кендері бар екенін білгенін көрсетеді. Осы байлық туралы аңыздар уақыт өте келе тарағандықтан, жоғалған Падре кен орындарына қызығушылық артты. Осы аңыздардың бастауы Кармель аңғарының көп жылдардан бері тұратын тұрғындарынан шыққан болуы мүмкін. Ал әуесқойлар туралы әңгімелер миссиялар күйрегеннен кейін таудың тереңіне тығылып қалған жергілікті халықтың ұрпақтары мен соңғы өкілдеріне байланысты болуы мүмкін.
Қазіргі заманғы тарих
1987 жылдың 7 желтоқсанында Каюкос қаласының жанындағы тауларда Pacific Southwest Airlines әуе компаниясының 1771 рейсі апатқа ұшырады. Оқиғаға қарулы адамның екі ұшқышты да өлтіруі себеп болды, нәтижесінде ұшақ құлап түсті. Қайтыс болғандардың саны 43 адамды құрады, аман қалғандар болған жоқ.
Шарап
Санта-Люсия биік алқаптары AVA, американдық шарап жасау аймағы және Калифорния шарабының өндірушісі, Салинас алқабынан жоғары, таулардың оңтүстік-шығыс еңістерінде орналасқан.
Желдер
Оңтүстік Калифорниядағы әйгілі Санта-Ана желдері немесе Санта-Барбараның Күн бату желдері сияқты, Санта-Люсияның 101 тас жолындағы Куэста-Грейд те күшті катабатикалық желдер тудыруға қабілетті. Температура үш сағаттың ішінде 40 градустан 110 градусқа дейін өсті.