Кіріспе
Америкалық музыкалық шығармаларға арналған сыйлық. Музыка саласындағы Пулитцер сыйлығы – жыл сайын әдебиет, драма және музыка салаларында табыс етілетін жеті Пулитцер сыйлығының бірі. Алғаш рет 1943 жылы табыс етілді. Джозеф Пулитцер жыл сайын музыкалық стипендия беруді ұйымдастырды, ол кейіннен сыйлыққа айналды: "Жыл ішінде Америка Құрама Штаттарында алғаш рет орындалған, маңызды көлемдегі ерекше американдық музыкалық шығарма үшін". Шығарманың сыйлық алған жылы әлемдік премьерасы болуы талабына байланысты, жеңімпаз болған шығармалар көбінесе жазбаға түспеген және кейде бір рет ғана орындалған. 2004 жылы талаптар өзгертіліп, "Америка Құрама Штаттарында алғаш рет орындалған немесе жазылған ерекше американдық музыкалық шығарма үшін" деп жаңартылды.
The Pulitzer Prize for Music is one of seven Pulitzer Prizes awarded annually in Letters, Drama, and Music. It was first given in 1943. Joseph Pulitzer arranged for a music scholarship to be awarded each year, and this was eventually converted into a prize: "For a distinguished musical composition of significant dimension by an American that has had its first performance in the United States during the year." Because of the requirement that the composition have its world premiere during the year of its award, the winning work had rarely been recorded and sometimes had received only one performance. In 2004, the terms were modified to read: "For a distinguished musical composition by an American that has had its first performance or recording in the United States during the year."
Тарих
1904 жылғы 16 сәуірде жасалған өсиетінде Джозеф Пулитцер американдықтардың тірі кезіндегі бірқатар шығармашылық жетістіктері үшін жыл сайынғы сыйлықтарды белгіледі, оның ішінде журналистика, роман, пьеса, тарих және өмірбаян салаларындағы сыйлықтарды қарастырды, бірақ музыка саласында сыйлық белгілемеді. Оның орнына, ол «Еуропалық білім алу мүмкіндігімен оқуын жалғастыруы үшін Кеңесші кеңес ең талантты және лайықты деп табатын Америкадағы музыка студентіне» жыл сайын стипендия тағайындауды жөн көрді. Музыка саласындағы Пулитцер сыйлығы 1943 жылы «американдық композитордың үлкен формадағы музыкалық шығармаларын» мойындау үшін құрылды. «Үлкен формадағы музыка» деген сөз тіркесін Кеңесші кеңес пен жюрилерге түсіндіру қиын болды, нәтижесінде жылдар бойы пікір қақтығыстары туды. Бір сыншы: «Сыйлық комиссиясы өз хабарларын жеткізу үшін одан да жағымсыз сөздерді таңдаған жоқ». Эллингтон: «Тағдыр маған мейірімділік танытты. Тағдыр мені тым жас кезімде аса танымал болғым келмейді». (Ол кезде ол 67 жаста еді.) Осы әзілге қарамастан, Нат Хентофф Эллингтонмен бұл тақырыпты талқылағанда, ол «оны бұрын-соңды көрмегендей ашулы» болғанын айтты. Эллингтон: «Менің музыкамның әлі күнге дейін, айталық, ел ішінде ресми түрде мойындалмауына таңғалмаймын. Америкалықтардың көпшілігі әлі де еуропалық музыканы – классикалық музыканы – ғана құрметке лайық деп санайды». 1996 жылы Пулитцер кеңесі музыка сыйлығының критерийлерін өзгерту туралы «американдық музыканың кең ауқымындағы ең жақсы шығармаларды тарту үшін» жариялады. Сол жылы музыка жюрисінің төрағасы Роберт Уордтан қайта қарау шаралары туралы сұрағанда, ол: «бір жерде ғана түзетулер жасау немесе шамалы өзгерістер енгізу емес», «шығарманың тұтас тұжырымдамасын» өзгертетін нәрсе қажет екенін айтты. Шығармаға енгізілген түзетулер тізімін қарап шыққаннан кейін Уорд оның сыйлыққа ие болуға лайық еместігін мойындады. Пулитцер сыйлығын он әйел алды: 1983 жылы Элен Тааффе Цвилих; 1991 жылы Шуламит Ран; 1999 жылы Мелинда Вагнер; 2010 жылы Дженифер Хигдон; 2013 жылы Каролина Шоу; 2015 жылы Джулия Вольф; 2017 жылы Ду Юн; 2019 жылы Элен Рид; 2021 жылы Тания Леон; 2023 жылы Рианнон Гидденс. Цвилич бұл сыйлықты алған алғашқы әйел ғана емес, сонымен қатар Джульярд музыка мектебінде композиция бойынша музыка өнерінің докторы дәрежесін алған алғашқы әйел болды. Дю бұл сыйлықты алған алғашқы қара нәсілді әйел. Джордж Уокер 1996 жылы «Сирень гүлдері» атты шығармасы үшін сыйлықты жеңіп алған алғашқы афроамерикалық композитор болды. 1992 жылы Джордж Перл, Роджер Рейнольдс және Харви Соллбергерден тұратын музыка жюрисі Ральф Шейпидің Concerto Fantastique шығармасын сыйлыққа ұсынды. Пулитцер кеңесі бұл шешіммен келіспеді және жюри ұсынған екінші нұсқа – Уэйн Петерсонның «Түннің бет-әлпеті, қараңғылықтың жүрегі» шығармасына сыйлық берді. Жюри бұл шешім туралы ешқандай кеңес алмайтынын және Кеңес мұндай шешім қабылдауға кәсіби біліктілігі жоқ екенін мәлімдеді. Кеңес «Пулитцер сыйлықтары кәсіби сарапшылардың пікірінен өзгеше, бейтаныс немесе тұтынушының көзқарасын да қамтиды» деп жауап берді және өз шешімін қайта қарастырмады. Музыка саласындағы Пулитцер сыйлығының иегерлері арасындағы реакция әртүрлі болды. Пулитцер сыйлығының кеңесші кеңесі ресми түрде былай деп мәлімдеді: «Сыйлықты бір жылдан астам зерттегеннен кейін, қазір 61-ші жылы Пулитцер кеңесі қазіргі классикалық симфониядан бастап, джаз, опера, хор, музыкалық театр, кино партитурасы және музыкалық өнердің басқа да түрлеріне дейінгі американдық музыкалық композициялардың толық спектрін қарастыруға және құрметтеуге деген зор ықыласын білдіреді. Жылдар бойы сыйлық негізінен классикалық музыка композиторларына беріліп келеді және бұл өнер қауымдастығы үшін үлкен маңызға ие болды. Алайда, бұрын байқауды кеңейту бойынша жасалған бірнеше әрекеттерге қарамастан, тек бір рет ғана сыйлық джаз композициясына, музыкалық драмаға немесе киноға берілді. 1990 жылдардың соңында Кеңес өзінің алдыңғыларына елдің ең танымал джаз композиторларының екеуін атамағандығы үшін сын айтқандарға үнсіз назар аударды. Ол Джордж Гершвинге 1998 жылы оның туғанына жүз жыл толуын атап өту үшін арнайы мақтау берді, ал 1999 жылы герцог Эллингтонға жүз жыл толуын атап өтті. Бұған дейін, 1976 жылы, Американың екі жүз жылдық мерейтойына орай, Скот Джоплинге арнайы сыйлық берілді. Арнайы сыйлықтар мен мақтаулар маңызды мүмкіндік болып қала береді, бірақ Пулитцер кеңесі Музыкалық сыйлық өзінің жыл сайынғы байқауында елдің танымал музыкасын қамтуы керек деп санайды және сыйлықтың анықтамасы, нұсқаулары мен жюри мүшелігіндегі жаңарулар осы мақсатқа қызмет етеді деп үміттенеді».
2006 жылы джаз композиторы Телониус Монкқа өлімнен кейін «Арнайы мақтау» берілді, ал 2007 жылы сыйлық бос джаз композиторы Орнетт Коулманға, оның 2005 жылғы концерттік жазбасы Sound Grammar үшін берілді – бұл музыкалық Пулитцер сыйлығын алған алғашқы жазба және таза импровизациялық музыканың алғашқы мысалы болды. 2018 жылы рэпер Кендрик Ламар 2017 жылғы хип-хоп альбомы Damn үшін сыйлықты жеңіп алды. Бұл жазба джаз немесе классикалық жанрға жатпайтын алғашқы музыкалық шығарма болды.
Сын
2004 жылы 1974 жылғы жеңімпаз Дональд Мартино: «Егер сіз ұзақ уақыт бойы музыка жазсаңыз, ерте не кеш, біреу сізге аянып, сол сыйлықты береді. Бұл әрқашан жылдың ең жақсы туындысы үшін берілетін сыйлық емес; ол бұрын алмаған адамға беріледі». 2001 жылғы жеңімпаз Джон Корильяно бұл жүлде әлемге маңызды нәрсе білдіретін музыка үшін арналғанымен, қазір «композиторлар үшін композиторлармен» берілетін және «айналмалы жюрилер тобында батқан» өте басқаша сыйлыққа айналғанын айтты. 2003 жылы Пулитцер сыйлығын алғаннан кейін Джон Адамс «елдегі ең ұлы музыкалық ойлардың көпшілігі» академиялық музыканың пайдасына назардан тыс қалғандықтан, «күнәлі сезімге жақын наразылық» білдірді.
Жеңімпаздар
Алғашқы 71 жылында Музыкалық Пулитцер жүлдесі 67 рет табысталды; ол ешқашан бөліспеді және 1953, 1964, 1965 және 1981 жылдары жүлде берілген жоқ.