Кіріспе
Канадалық актер
Рой Майкл Джозеф Дупуи (ʁɔj dypɥi; 21 сәуір 1963 жылы туған) – канадалық актер, Америкада "La Femme Nikita" телесериалындағы терроризмге қарсы қызметкер Майкл Самуэль рөлімен ең көп танылған. Канадада, әсіресе Квебекте, ол көптеген фильмдердегі басты рөлдерімен белгілі. Ол телеарнада және кинода Морис Ришарды, ал 2007 жылғы "Шайқасқан қолдар" фильмінде Ромео Даллерді сомдады.
Ерте өмір және білім
Дюпуи француз-канадтық ата-аналарының отбасында Онтарио штатының Нью-Лискеард қаласында дүниеге келді. Ол бала кезінен бастап 11 жасқа дейін Квебек провинциясының Абитиби аймақтық округіндегі Амос қаласында тұрды. Келесі үш жыл бойы Онтарионың Капускасинг қаласында өмір сүрді, онда ағылшын тілін үйренді. Әкесі «Канада Пакерс» компаниясының саяхатшы сатушысы болса, анасы фортепиано сабақтары берді. Оның кіші інісі мен үлкен әпкесі бар. 14 жасқа келгенде, ата-анасы ажырасқаннан кейін анасы отбасын Лаваль қаласындағы Сент-Роузға көшірді, ол орта мектепті аяқтады. Орта мектептен кейін Монреальде Канаданың Ұлттық театр мектебінде (L'École nationale de théâtre du Canada) актерлік өнерді оқыды және 1986 жылы бітірді.
Жеке өмір
Дюпуи Монреальдің оңтүстік-шығысында, 1996 жылы сатып алған және қалпына келтіріп, жаңарған 1840 жылғы ферма үйінде тұрады. Ол спортты, әсіресе хоккей, парашютпен секіру және гольфты ұнатады. Оның хоббилері – астрономия және физика (осы салаға орта мектепте қызығушылық танытқан). Ол бала кезінде виолончель ойнауды үйреніп, кейде әлі де ойнайды, тіпті кейде драмалық рөлдерде де. Соңғы жылдары телешоулар мен фильмдер арасында ол желкен тебуді үйренумен айналысады; ол бірнеше желкенді қайыққа ие, ал үлкен алюминийлі кемені ұзақ мұхит саяхаттарына дайындап, арнайы жабдықтармен жабдықтауда.
Мансап
Дупуи Канаданың француз тілінде сөйлейтін аймақтарында танымал, ал ағылшын тілінде сөйлейтін аймақтарда ағылшын тілі мен екі тілді жобалары арқылы жақсы белгілі. Ол көптеген театрлық қойылымдарда, фильмдерде және телесериалдарда ойнаған. Оның сахнадағы рөлдерінің арасында: 1985 жылы Андре Брассард қойған Мишель Марк Бушардың «Жетім мұзалар» (Les Muses orphelines) пьесасындағы Люк; 1989 жылы Гиллермо де Андреа қойған Уильям Шекспирдің «Ромео мен Джульетта» (Roméo et Juliette) пьесасының квебек нұсқасындағы Ромео; және Жан Марк Далпедің «Ит» (Le Chien) пьесасындағы Джей, Жанна Манс Делислидің «Тірі құс» (Un Oiseau vivant dans la gueule) пьесасындағы Адриен, сондай-ақ Сам Шепардтың «Нағыз батыс» пьесасының квебек нұсқасындағы Ли – бұл үш қойылымды да Брижит Хэнтженс 1987, 89, 1990 және 1994 жылдары қойған. Дупуи «Les Filles de Caleb» (сонымен қатар «Эмили» деп те аталады) сериалында Овила Проновост рөлінде ойнап, Квебекте танымал болды, оның премьерасы 1990–92 жылдары Radio Canada арнасында өтті, сондай-ақ ол «Scoop» (1991–95) сериалында журналист Мишель Гагне рөлінде төрт маусым ойнады. Ол 1994 жылы «Миллион долларлық сәбилер» фильмінде Олива Дионн рөлінде американдық көрермендерге танысты. АҚШ-та ол «Screamers» (1995) фильміндегі Бекер және «Bleeders» (1996) фильміндегі Джон Штраус сияқты фильмдерде де ойнады, бұл фильм Ұлыбританияда «Hemoglobin» (1997) деп белгілі. 1997 жылы ол «La Femme Nikita» (сонымен қатар «Никита» деп те аталады) телесериалында Майкл Самуэль рөлін ойнай бастады. Жақында ол «Le Dernier Chapitre: La Vengeance» (2003) фильміндегі Росс Десбиенс рөлі үшін MetroStar сыйлығын жеңіп алды, бұл фильм «Le Dernier Chapitre» (2002) фильмінің жалғасы, екеуі де француз және ағылшын тілдерінде бір уақытта түсірілді және Radio Canada және CBC арналарында сәйкесінше көрсетілді. Дупуидің кинодағы алғашқы рөлі 1987 жылы Марсель Дюшан мен Ман Рэйдің 1926 жылғы авангардтық «Anémique Cinéma» фильмінен шабыттанған қысқа эксперименталды туынды болды. Дупуидің кинодағы рөлдерінің арасында: Жан Бодиннің режиссерлік еткен «Клодпен үйінде» (1991; Канн, 1992 жылы «Белгілі бір көзқарас») фильміндегі Ив, оның үлкен экрандағы алғашқы маңызды рөлі, Жохан Бойсверттің сценарийіне негізделген, Рене Дэниел Дюбуаның 1986 жылғы сахналық пьесасынан бейімделген; және Джереми Питер Алленнің режиссерлік еткен «Өлудің әдістері» (2004) фильміндегі Кевин Барлоу, бұл фильм оның 1993 жылы жарық көрген «Хельсинки Роккаматиосы және басқа да әңгімелер» жинағындағы қысқа әңгімесінен бейімделген. Франсис Леклерк режиссерлік еткен «Александрды іздеу» (2004) фильміндегі Александр Турнеур рөлі, Марсель Болиумен бірлесіп жазған сценарийі үшін марапат алды. Чарльз Бинаме режиссерлік еткен «The Rocket (Морис Ришар)» (2005 жылдың қараша айында шыққан) фильмінде Дупуи француз-канадтық мұз хоккейінің иконы Морис «Rocket» Ришар рөлінде ойнады, ол 1942–60 жылдары «Монреаль Канадиенс» сапында ойнады және оны 1997 және 1999 жылдары канадалық теледидарда бұрын бейнелеген. Дупуидің хоккей ойнау тәжірибесі және оның нағыз кезеңдік хоккей конькилерінде мұзда ойнау қабілеті осы фильмге пайдалы болды, онда бірнеше кәсіби хоккейшілер қосалқы рөлдерде ойнады. Фильм 2006 жылғы Ютра сыйлығына он төрт номинацияда ұсынылды, соның ішінде Дупуи «Ең жақсы актер» сыйлығына ұсынылды, бірақ ол жеңіп алмады. Он үш номинацияда «Джин» сыйлығына ие болған фильм, 2007 жылдың 13 ақпанында Торонтодағы Карлу оқиға театрында өткен салтанатта жиырма екі сыйлықтың тоғызына ие болды, соның ішінде Дупуи үшін «Басты рөлдегі ең жақсы актерлік рөл». 2005 жылдың желтоқсанында Дупуи Билл Пламстедтің 1992 жылғы «Лоун» романының негізінде түсірілген «Бұл әдемі бір жерде» фильмін түсіруді аяқтады, ол оның атқарушы продюсері болды. Бұл фильм Онтарионың Норт-Бей қаласында түсірілді. Роберт Будроның режиссерлік еткен фильмді Lumanity Productions шығарды. Оның әлемдік премьерасы 2006 жылдың 26 тамызында Монреаль әлемдік кинофестивалінде (24 тамыз – 4 қыркүйек, 2006) өтті; ол Калгари халықаралық кинофестивалінде (16–24 қыркүйек, 2006), Калгари халықаралық кинофестивалінде (22 қыркүйек – 1 қазан, 2006) және басқа кинофестивальдарда көрсетілді, сондай-ақ Канаданың төлемдік кабельді теледидарынан көрсетілді, ол 2007 жылдың сәуір айында Канадада коммерциялық түрде шығарылды. 2006 жылдың маусым айының ортасында Руанданың Кигали қаласында Дупуи Руандадағы геноцид кезінде Руандаға Біріккен Ұлттар Ұйымының көмек миссиясының (ЮНАМИР) басшысы генерал-лейтенант Ромео Даллер рөлін ойнаған «Құтқарылушы шайтанмен қол алысыңыз» атты драмалық көркем фильмін түсіруді бастады. Фильм Даллаирдың «Руандадағы адамзаттың сәтсіздіктері» атты автобиографиялық кітабына негізделген. Кигалиде екі ай болғаннан кейін, түсіру 2006 жылдың тамызында Галифакста (Новая Шотландия) жалғасты. Фильмнің түсірілімінен бұрын, продюсер Ласло Барна Руанда президенті Пол Кагаме және оның кабинетіне «фильмнің нұсқасын» көрсетті, олар оны өте сезімтал деп тапты. Фильм 2007 жылдың 9 қыркүйегінде Торонто халықаралық кинофестивалінде «ерекше көрсетілім» ретінде көрсетілді және 2007 жылдың 13 қыркүйегінде 27-ші Атлантика кинофестивалін ашты. «Құтқарылушы шайтанмен қол алысыңыз» 2007 жылдың 28 қыркүйегінде кинотеатрларда көрсетілді. Даллер рөліндегі ойнаған рөлі үшін Дупуи екінші Ютра сыйлығын «Ең жақсы актер» номинациясында жеңіп алды; оны қабылдағанда «Дупуи осы сыйлығын жақында қайтыс болған анасына, сондай-ақ Даллерге және Руанда халқына арнады». 2006 жылдың қазанында Габриэль Берн, Кристофер Пламмер, Макс фон Сюдов және Сьюзан Сарандонмен бірге Паоло Барзман режиссерлік еткен және Канадалық жазушы Мэтт Коэннің (1942–1999) романынан бейімделген «Эмоционалды арифметика» фильмін түсірді, ол өзінің өлімінен бұрын сценарийдің бірнеше нұсқасын жазған. Дупуи Мелани Лансинг Винтерстің (Сарандон) және оның күйеуі Дэвид Винтерстің (Пламмер) «ашулы» ұлы Бенджамин Винтерс рөлін ойнайды. Фильм 2007 жылдың 15 қыркүйегінде Торонто халықаралық кинофестивалін жапты. 2007 жылдың қысында ол Франсис Леклерк режиссерлік еткен «Revenir» (Оралу) атты импровизациялық қысқа фильмге қатысты, ол Сагюне, Квебекте өткен 11-ші Festival Regard кинофестивалінде түсіріліп көрсетілді. Кейін 2007 және 2008 жылдары Дупуи бірнеше жаңа фильм жобаларымен айналыса бастады, оның ішінде: Ким Нгуен режиссерлік еткен, Рене Госселин продюсерлік еткен және Christal Films тарапынан таратылған «Truffe» фильміндегі Шарль; «Mesrine: Killer Instinct» фильміндегі Жан Поль Мерсье; Фрэнсис Леклерк режиссерлік еткен 1960 жылдардың басындағы бейсбол туралы «A No Hit No Run Summer» (Un été sans point ni coup sûr) фильміндегі түрк. Турай; Луис Белангер режиссерлік еткен «The Timekeeper» (L'Heure de vérité) ағылшын тіліндегі фильмдегі Скулли; Андре Форсьенің «Je me souviens» фильміндегі ирландиялық Лиам Хеннесси және Кен Скотт режиссерлік еткен «Sticky Fingers» (Les doigts croches) фильміндегі тағы бір Шарль. 2008 жылдың 18 наурызында Дупуи 14 жылдық үзілістен кейін британдық драматург Сара Кейннің (1971–1999) «Blasted» пьесасының француз тіліне аудармасында Иан рөлінде сахнаға оралды. Брижит Хэнтженс қойған Жан Марк Далпедің француз тіліндегі нұсқасы «Blasté» компаниясы Sybillines Inc. үшін Селин Боннье және Пол Ахмаранымен бірге ойнады.